بیوگرافی کامل پرویز قلیچ خانی اسطوره سه دوره قهرمانی آسیا +علت فوت

بیوگرافی پرویز قلیچ خانی فوتبالیست

شناسنامه و اطلاعات پایه

• نام کامل: پرویز قلیچ خانی
• تاریخ تولد: ۸ آذر ۱۳۲۴ (۱ آذر ۱۳۲۴ در برخی منابع)
• محل تولد: محله صابون پزخانه، تهران (نزدیک میدان شوش)
• تاریخ درگذشت: ۲ خرداد ۱۴۰۵ (۸۰ سال)
• محل درگذشت: پاریس، فرانسه
• قد: ۱۷۳ سانتی متر
• لقب ها: سردار قلیچ، کیانی شجاع
• پست: هافبک (قابلیت بازی در دفاع و هافبک دفاعی)

دوران کودکی و نوجوانی

پرویز قلیچ خانی در خانواده ای زحمتکش و فقیر در محله صابون پزخانه تهران متولد شد. او در ابتدا به والیبال علاقه داشت، اما پس از تماشای بازی دوستانش، به فوتبال روی آورد.

در دوران دبیرستان، ابتدا در دبیرستان ادیب و سپس در دبیرستان حکیم تحصیل کرد و سه سال متوالی به همراه تیم فوتبال این دبیرستان قهرمان مسابقات آموزشگاه های تهران و کشور شد.

آغاز فوتبال حرفه ای

قلیچ خانی فوتبال خود را از باشگاه کیان تهران آغاز کرد. او ابتدا در تیم البرز (تیم دوم کیان) با مربیگری علی الهی بازی می کرد. منصور امیرآصفی، بازیکن و مربی معروف ایرانی، استعداد او را کشف کرد و به تیم اصلی کیان منتقل نمود.

او در سن ۱۷ سالگی به کیان پیوست و اولین بازی رسمی خود را مقابل تیم شاهین در ورزشگاه امجدیه انجام داد که با درخشش او همراه بود.

سوابق باشگاهی

قلیچ خانی در طول دوران حرفه ای خود در تیم های مطرح زیر بازی کرد:

• کیان تهران ۱۹۶۲-۱۹۶۷
• تاج (استقلال) ۱۹۶۸-۱۹۷۱
• پاس تهران ۱۹۷۱-۱۹۷۲
• عقاب ۱۹۷۲-۱۹۷۴
• دارایی ۱۹۷۴-۱۹۷۶
• پرسپولیس ۱۹۷۶-۱۹۷۷
• سنخوزه ارث کوئیکز ۱۹۷۸-۱۹۷۹

افتخارات باشگاهی

در تاج (استقلال):

• قهرمانی لیگ ایران در سال ۱۳۵۰
• قهرمانی جام باشگاه های آسیا در سال ۱۳۴۹

در پاس تهران:

• نایب قهرمانی جام باشگاه های ایران در سال ۱۳۵۱
• انتخاب به عنوان فوتبالیست برگزیده سال از سوی مجله کیهان ورزشی

حضور در تیم ملی

قلیچ خانی در ۱۹ سالگی به تیم ملی دعوت شد و اولین بازی ملی خود را در المپیک توکیو ۱۹۶۴ مقابل آلمان شرقی انجام داد.

آمار کلی تیم ملی:

• تعداد بازی: ۶۶ بازی ملی
• تعداد گل: ۱۴ گل ملی
• مهم ترین افتخارات ملی:
• سه بار قهرمانی جام ملت های آسیا (۱۹۶۸، ۱۹۷۲، ۱۹۷۶)
• مدال طلای بازی های آسیایی ۱۹۷۴ به عنوان کاپیتان تیم ملی
• حضور در المپیک ۱۹۶۴ توکیو و المپیک ۱۹۷۶ مونترال

مهم ترین گل تاریخ فوتبال ایران

در فینال جام ملت های آسیا ۱۹۶۸ (اردیبهشت ۱۳۴۷)، ایران و اسرائیل برای تعیین قهرمانی به مصاف هم رفتند. بازی در حالی که یک – یک مساوی بود، قلیچ خانی در دقیقه ۸۷ با یک شوت از راه دور، گل پیروزی بخش را به ثمر رساند. این گل نه تنها باعث قهرمانی ایران در آسیا شد، بلکه اولین موفقیت بزرگ فوتبال ایران محسوب می شود و بسیاری از کارشناسان آن را مهم ترین گل تاریخ فوتبال ایران می دانند.

پیشنهاد لژیونر شدن و ماجرای نامه به شاه

در سال ۱۳۴۶، باشگاه گالاتاسرای ترکیه برای جذب قلیچ خانی و جلال طالبی پیشنهاد قراردادی ارائه داد. این دو بازیکن با این پیشنهاد موافقت کردند، اما سازمان تربیت بدنی وقت با انتقال آنها مخالفت کرد.

یک روز بدون اطلاع این دو بازیکن، نامه ای از طرف آنها در مطبوعات منتشر شد که در آن اعلام می کردند حاضر نیستند «زیر سایه شاه» ایران را ترک کنند. قلیچ خانی ۹ سال بعد (بهمن ۱۳۵۷) در نامه ای اعلام کرد که این نامه بدون اطلاع او منتشر شده است.

دستگیری، اعتراف تلویزیونی و عذرخواهی

در اواخر دی ۱۳۵۰، قلیچ خانی به همراه مهدی لواسانی و اصغر شرفی توسط ساواک دستگیر شد. دلیل دستگیری، ارتباط با سازمان چریک های فدایی خلق و همراه داشتن کتاب ها و اعلامیه های ممنوعه از سفر آتن بود.

حدود یک ماه بعد، قلیچ خانی در برنامه ای تلویزیونی حاضر شد و ضمن اعلام اینکه فعالیت سیاسی نداشته، از شاه درخواست عفو کرد. او و لواسانی عفو شدند و آزاد گشتند.

پس از انقلاب ۱۳۵۷، قلیچ خانی در نامه ای که در روزنامه کیهان منتشر شد، از این اقدام خود ابراز پشیمانی کرد و گفت که این اعتراف تحت فشار و تهدید ساواک انجام شده است.

از دست دادن جام جهانی ۱۹۷۸

قلیچ خانی به دلیل گرایش های سیاسی خود، از حضور در جام جهانی ۱۹۷۸ بازماند. پس از صعود ایران به جام جهانی، برخی از بازیکنان تیم ملی مانند ناصر حجازی و علی پروین با دعوت مجدد قلیچ خانی مخالفت کردند و معتقد بودند تیم بدون او به جام جهانی صعود کرده است.

حشمت مهاجرانی، سرمربی تیم ملی، برای حفظ یکدستی تیم، از دعوت قلیچ خانی صرف نظر کرد تا کاپیتان سابق ایران بزرگترین رویداد فوتبالی عمر خود را از دست بدهد.

زندگی پس از فوتبال و فعالیت سیاسی

قلیچ خانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ مدتی به ایران بازگشت، اما در سال ۱۳۶۳ مجدداً ایران را ترک کرد و به فرانسه رفت. او در پاریس ساکن شد و بین سال های ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۲ مجله سیاسی «آرش» را منتشر می کرد که گرایش چپ داشت.

در این مجله، او به رویدادهای روز ایران، مسائل زندانیان سیاسی و نویسندگان می پرداخت.

خانواده و زندگی شخصی

قلیچ خانی در سال های پیش از انقلاب با فاطمه صفا ازدواج کرد. حاصل این ازدواج یک دختر به نام «اولدوز قلیچ خانی» است که اکنون در آمریکا سکونت دارد.

سال های پایانی و وضعیت جسمانی

قلیچ خانی سال های پایانی عمر خود را در فرانسه گذراند. در سال های اخیر، خبرهایی درباره بیماری او منتشر شد. او به سرطان معده و فراموشی مبتلا بود و مدتی در آسایشگاه سالمندان در فرانسه بستری بود. با این حال، مقامات ورزشی ایران برای بازگرداندن او به ایران تلاش کردند.

علت فوت پرویز قلیچ خانی

پرویز قلیچ خانی که سال ها در پاریس سکونت داشت، مدتها با بیماری سرطان معده دست و پنجه نرم می کرد . بر اساس گزارش های منتشر شده، او چندین عمل جراحی را برای درمان این بیماری پشت سر گذاشت و مدتی را در یک مرکز درمانی-پزشکی مخصوص سالمندان در پاریس بستری بود .

در سال های پایانی عمر، علاوه بر سرطان، مشکلات فراموشی نیز برای او پیش آمد که نیاز به مراقبت های ویژه را افزایش داد . با وجود شایعات متعددی که در طول سال های اخیر درباره درگذشت ایشان منتشر می شد، سرانجام پرویز قلیچ خانی در سن ۸۰ سالگی در روز شنبه، ۲ خرداد ۱۴۰۵ برابر با ۲۲ می ۲۰۲۶ در پاریس، پایتخت فرانسه درگذشت .

منابع متعدد و معتبر ورزشی از جمله ویکی پدیا و وبسایت های خبری، علت فوت ایشان را به طور مشخص «سرطان معده» و عوارض ناشی از آن گزارش کرده اند

رکوردها و افتخارات منحصر به فرد

قلیچ خانی تنها بازیکن تاریخ فوتبال ایران است که سه بار قهرمانی جام ملت های آسیا را تجربه کرده است. او تا پیش از انقلاب، پس از علی پروین، دومین بازیکن از نظر تعداد بازی ملی (۶۶ بازی) بود.

علی پروین، اسطوره فوتبال ایران، درباره او گفته است: «پرویز قلیچ خانی از همه نظر در فوتبال کامل بود و هیچ کس در فوتبال ایران نمی تواند با او رقابت کند. او تنها کسی است که از خودش بهتر بوده است.»

سخن پایانی

پرویز قلیچ خانی بدون شک یکی از تأثیرگذارترین و پرافتخارترین بازیکنان تاریخ فوتبال ایران است. او با ۶۶ بازی ملی و ۱۴ گل، سه قهرمانی آسیا و بازی در دو دوره المپیک، جایگاه ویژه ای در تاریخ ورزش ایران دارد. زندگی او، جدا از افتخارات ورزشی، همواره با فراز و نشیب های سیاسی همراه بود و همین موضوع، شخصیت او را به یکی از جذاب ترین و بحث برانگیزترین چهره های تاریخ فوتبال ایران تبدیل کرده است.