علت عفونت زخم بعد از سزارین چیست؟

سزارین چیست؟

سزارین فرایند به دنیا آوردن نوزاد با جراحی است.پیش از هفته ۳۹ بارداری جهت تکامل جنین سزارین ممنوع است. اما گاهی به دلیل مخاطرات بارداری، قبل از هفته ۳۹ نیز انجام می شود.

طی جراحی سزارین یک برش روی دیواره شکمی و یک برش در دیواره رحم ایجاد می شود.برش می تواند عمودی یا به صورت افقی و در زیر شکم باشد.زخم سزارین نیازمند مراقبت و کنترل برای جلوگیری از هرگونه عارضه و عفونت است.تمایل به روش سزارین در دنیا رو به افزایش است.

اما این جراحی نیز عوارض خاص خود را دارد که عبارتند از:

• خونریزی.
• لخته شدن خون.
• مشکل تنفسی نوزاد، خصوصا در سزارین پیش از هفته ۳۹ بارداری.
• افزایش ریسک در بارداری های بعدی
• عفونت زخم سزارین.
• عفونت مثانه و مجرای ادراری.
• عفونت رحم.
• آسیب به نوزاد طی جراحی.
• دوران نقاهت طولانی تر نسبت به زایمان طبیعی.
• آسیب رسیدن به اندام های دیگر طی جراحی.
• چسبندگی، فتق و دیگر عوارض جراحی شکمی.
• آمبولی.

همچنین بخوانید: همه چیز در مورد عفونت رحم و راههای درمان آن

پارگی بخیه سزارین

بخیه دیواره رحم با استفاده از نخ بخیه جذبی و بخیه دیواره شکمی با نخ معمولی انجام می شود.

یکی از عوارض بخیه باز شدن آن است که به دلایل مختلفی ممکن است اتفاق بیفتد:

علائم پاره شدن بخیه سزارین

مشاهده هریک از علائم زیر می تواند نشانه ای از باز شدن بخیه دیواره رحم یا پارگی زخم جراحی باشد:

• احساس سوزش.
• درد.
• تیر کشیدن.
• خونریزی.

راه های مناسب برای کاهش عوارض سزارین

یک روز پس از جراحی، بیمار باید شروع به راه رفتن کند. پیاده روی آرام و حرکت دادن پاها در حالت نشسته یا خوابیده از آمبولی و لخته شدن خون پس از سزارین جلوگیری می کند.

مصرف آنتی بیوتیک طبق تجویز پزشک، قبل از سزارین به کاهش ریسک عفونت پس از سزارین کمک می کند.کنترل وزن در دوران بارداری و کاهش چاقی خصوصا در ناحیه شکم، در کاهش عوارض برش جراحی بسیار موثر است.

ترجیحا پیش از بارداری یا در حین بارداری آزمایشات روتین عفونت باکتریایی و قارچی رحم، تخمدان و مثانه را انجام دهید.دستورات مراقبت از زخم و داروهای تجویز شده را به دقت انجام دهید.

در صورت تجویز آنتی بیوتیک، در مصرف به موقع آنها تا پایان دوره درمان دقت کنید.روزانه زخم را تمیز و پانسمان آن را تعویض کنید.از پوشیدن لباس یا سلوار تنگ خودداری نمایید.استفاده از لوسیون بدن روی زخم سزارین ممنوع است.از هرگونه فعالیتی که به شکم و ناحیه برش خورده فشار وارد می کند بپرهیزید.دمای بدن خود را مرتبا کنترل کنید.

همچنین بخوانید:  مضرات آنتی بیوتیک ها

علت عفونت زخم سزارین

عفونت برش سزارین توسط عوامل باکتریایی ایجاد شده و علائمی همچون قرمزی، درد، تب، قرمزی و حساسیت ناحیه برش دارد.عفونت عموما پس از مرخصی از بیمارستان و در دو هفته بعد از سزارین رخ می دهد.بنابراین عموما در مراجعات بعدی به پزشک تشخیص داده می شود.

ریسک فاکتور های عفونت زخم سزارین

در برخی افراد احتمال بروز عفونت زخم سزارین بیشتر است.

ریسک عفونت در موارد زیر افزایش می یابد:

• چاقی یا اضافه وزن خصوصا در ناحیه شکمی.
• دیابت.
• بیماری ضعف سیستم ایمنی همچون HIV.
• کوریوآمنیونیت. عفونت مایع آمنیوتیک و غشای جنینی در خلال زایمان.
• سابقه مصرف طولانی مدت داروهای استروئیدی خوراکی یا تزریقی.
• عدم مراقبت و بررسی های دوران بارداری.
• سابقه سزارین.
• عدم استفاده از آنتی بیوتیک جهت پیشگیری پیش از سزارین.
• طولانی شدن مدت زایمان یا جراحی.
• خونریزی زیاد حین زایمان و جراحی.
• بخیه زخم سزارین با نخ نایلونی یا گیره.

همچنین بخوانید: جنین چگونه با مزه ی مایع آمنیوتیک آشنا می شود؟

علائم عفونت زخم سزارین

پس از سزارین باید زخم خود را بررسی کرده و در صورت مشاهده هریک از علائم عفونت زخم سریعا به پزشک خود اطلاع دهید.

• شکم درد شدید.
• قرمزی زخم سزارین و اطراف آن.
• تورم ناحیه برش.
• ترشح چرک از زخم سزارین.
• درد در ناحیه برش که بهبود نیافته یا وخیم تر می شود.
• تب بالاتر از ۳۸ درجه.
• درد هنگام دفع ادرار.
• ترشحات واژینال بد بو.
• خونریزی زیاد به صورتی که در عرض یک ساعت، یک پد بهداشتی را اشباع کند.
• خونریزی همراه با لخته های خونی.
• درد یا تورم پا.

همچنین بخوانید:  انواع ترشحات واژن : علت اصلی هر کدام از ترشحات واژن چیست ؟

تشخیص عفونت زخم سزارین

طی مراجعات بعد از سزارین پزشک از طریق علائم زیر عفونت را تشخیص می دهد.

• ظاهر زخم و ناحیه اطراف آن.
• روند بهبود زخم.
• وجود علائم اولیه عفونت.
• وجود باکتری خاص.

ممکن است پزشک زخم را باز کرده تا تشخیص دقیق انجام داده و مناسب ترین درمان را به شما پیشنهاد دهد.
در صورت وجود چرک یا ترشحات از زخم پزشک با استفاده از سوزن مقداری از آن را برداشته و جهت شناسایی نوع باکتری کشت انجام می دهد.

انواع عفونت زخم سزارین

عفونت برش سزارین به صورت سلولیت یا آبسه شکمی بروز پیدا می کند.
گاهی عفونت گسترش پیدا کرده و موجب ایجاد عوارض در اندام های داخلی دیگر، پوست، خون یا بافت اطراف می شود.

آبسه زخم سزارین

در صورت وجود آبسه، ترشحات چرکی علاوه بر خروج از برش جراحی، در حفره شکمی تجمع پیدا می کند.
آبسه ممکن است در برش دیواره رحم، بافت اسکار، تخمدان ها یا دیگر بافت های نزدیک به برش شکمی سزارین ایجاد شود.
باکتری مولد آبسه شکمی می تواند التهاب اندومتر نیز ایجاد کند.
در این صورت علائمی همچون درد، خونریزی از شکم، تورم، ترشح، تب و ضعف مشاهده می شود.

درد در ناحیۀ زخم سزارین

هرچند ممکن است پزشک شما مسکن‌هایی برایتان تجویز کند، اما وجود درد در ناحیۀ برش سزارین در چند روز اول پس از زایمان بسیار طبیعی است. این درد زمانی که کودک خود را بلند می‌کنید یا هنگامی که می‌خواهید صاف بایستید ممکن است شدیدتر شود و حتی زمانی که می‌خواهید از حالت خوابیده به نشسته یا برعکس دربیایید هم ممکن است در ناحیۀ زخم خود درد را احساس کنید. همچنین لمس کردن ناحیۀ زخم می‌تواند برای شما دردناک باشد.

روش‌های زیر می‌تواند در کاهش دردهای زخم سزارین مفید باشد:

• به شکل ناگهانی تغییر حالت ندهید.
• هنگام تغییر حالت، از حالت خوابیده به نشسته، ناحیۀ زخم را با یک بالش کوچک نگه ‌دارید.
• هنگام خندیدن، عطسه یا سرفه، شکمتان را با دست نگه ‌دارید.
• هنگام بالا و پایین رفتن از پله، آرام‌آرام قدم بردارید و از نردۀ کنار پله برای حفظ تعادل استفاده کنید.
• نوزاد، ظرف غذا یا هر چیز سنگینی را روی شکم قرار ندهید.
• شورت‌های تنگ و جذب می‌تواند درد این ناحیه را افزایش دهد.
• ناحیۀ زخم را ماساژ ندهید.

حساسیت به نخ بخیه

بدن برخی از افراد به تجهیزات پزشکی و بیمارستانی آلرژی دارد و در صورت تماس با این موارد، نشانه‌های حساسیت در سطح پوستشان نمایان می‌شود. از جملۀ این وسایل می‌توان نخ بخیه و چسب زینک ‌اکساید را نام برد. چسب زینک ‌اکساید، چسبی پارچه‌ای و سفید رنگ است که برای پانسمان به کار می‌رود و از چسب‌های کاغذی پانسمان محکم‌تر است.

اگر قبلاً تجربۀ بخیه‌‌ای داشته‌اید و می‌دانید که به این وسایل حساسیت دارید، یادتان باشد حتماً به پزشکی که برایتان سزارین انجام می‌دهد و پرستاران یا مامای همراه خود این موضوع را بگویید.

نشانه‌های حساسیت به نخ بخیه یا چسب پانسمان را می‌توان خارش در محل زخم، به وجود آمدن جوش‌های ریز، راش پوستی، داغ شدن محل زخم، قرمزی و التهاب دانست. تا زمانی که مادر در بیمارستان بستری است، برش عمل او دائماً معاینه می‌شود و در صورت وجود نداشتن هیچ مشکلی، مادر را مرخص می‌کنند.

اما ممکن است علائم حساسیت بعد از رفتن به خانه بروز کند. بنابراین توصیه می‌شود در صورت بروز هر کدام از این علائم، مادر به بیمارستان مراجعه کند و از خوددرمانی جداً پرهیز شود. پس با مشاهدۀ مشکل در محل زخم و برش، فقط به اورژانس بیمارستان یا پزشکتان مراجعه کنید.

باز شدن بخیه‌ها

یکی دیگر از مشکلاتی که گاهی بعد از سزارین برای مادر به وجود می‌آید، باز شدن بخیه است. این اتفاق ممکن است بعد از کشیدن بخیه یا قبل از آن بروز کند. باز شدن بخیه می‌تواند دلایلی مثل خوب جوش نخوردن زخم و عفونت محل برش داشته باشد و در محل زخم، خونابه یا ترشحات دیگری مشاهده شود. اولین و بهترین اقدام بعد از باز شدن بخیه، مراجعه به بیمارستان است.

دیگران ممکن است به شما توصیه کنند که زخم خود را بشویید یا به آن پماد خاصی بزنید که هیچ‌کدام از این راه‌ها، راه امن و مناسبی نیست. اگر در زمان باز شدن بخیه، زخم شما پانسمان نبود، کمی بتادین به آن بزنید و زخم را با باند یا گاز استریل پانسمان کنید و فوری به بیمارستان بروید.

از زدن هر گونه پماد یا کرم به زخم خودداری کنید. ممکن است پزشک به شما توصیه کند که چند روز مداوم زخم را با بتادین بشویید و پانسمان کنید. با انجام دستورات پزشک این مشکل بعد از چند روز حل می‌شود و زخمتان جوش می‌خورد.

 عسل با طیف وسیعی از میکروبهای خطرناک از جمله Helicobacter , Salmonella , E.coli به خوبی مبارزه می کند عسل روی باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک، از جمله «ابر میکروبی» به نام MRSA، نیز موثر است و بر خلاف بیشتر آنتی بیوتیک ها به نحو چشمگیری باعث پیشرفت بهبودی زخم ها می شود.

همچنین بخوانید: عسل کنار : ۴۰ خاصیت بی نظیر عسل کنار (سدر)