جشن سیزده بدر، سیزدهم فروردین ماه

۵,۱۷۶
۵
۰
سه شنبه, ۱۲ فروردين ۱۳۹۳ ۱۰:۱۷

سیزده بدر یکی از بهترین روزهای نوروز می باشد؛ مردم پس از انجام 12 روز برگزاری جشن های سال نو، روز سیزدهم را در دل طبیعت می گذرانند. این روز یک نمایش ملی است. مردم گروهی معتقدند که برای دور کردن نحسی این روز باید از خانه خارج شوند و سیزده بدر کنند تا نحسی روز در طبیعت به در شود.در این روز سبزه های سبز شده را که چند روز اول سال نو مهمان سفره هفت سین بوده به آب روان می سپارند. خوراکی های باقیمانده نوروز، به مصرف می رسد، بساط بازی های دسته جمعی پهن است و جوان های دم بخت سبزه گره می زنند.

جشن سیزده بدر، سیزدهم فروردین ماه

جشن سیزده بدر، سیزدهم فروردین ماه

روز سیزدهم، کمتر کسی در منزل می ماند. در ساعات اول روز خیابان ها شلوغ و پر رفت و آمد است. پارک ها و مناظر طبیعی اطراف شهر پذیرای میلیون ها زن و مرد و جوان و پیر و کودک است. خانواده ها با صفا و صمیمیت در کنار هم می نشینند و گل می گویند و گل می شنوند.

مردمی که در طول سال، در هیاهوی شهر، پی نام و نان هستند و با هم روابطی سرد و خشک دارند، در این روز تغییری در رفتارشان روی می دهد؛ همه مهربان و شادمان هستند گویی بهترین روز سال همین روز است. هر چند گروهی آن را نحس می شمارند، اما در این روز همه چیز و همه کس رنگ شادی دارد. پس آیا روز سیزده بدر نحس است یا مبارک؟

گروهی چنین بیان می دارند که: روز سیزده هر ماه در جدول سی روز ایران باستان مربوط است به فرشته تیر یا تیشتر که ستاره باران است و ارتباط با آب و باران دارد و بسیار روز خجسته و مبارکی است. در مورد فرشته تیر و جشن تیرگان که در سیزدهم (تیرروز) در تیرماه برگزار می گردد در جای خود سخن به میان آمده است. پس روز سیزده در اعتقادات مردم ایران باستان به هیچ وضع نحس نبوده است.

در جدول مربوط به سعد و نحس روزها نیز روز سیزدهم مبارک آمده است. مردم باستان در مورد این روز معتقد بودند که جمشید شاه (بنیانگذار نوروز) روز سیزده نوروز را در صحرای سبز و خرم، خیمه و خرگاه برپا می کرد و بار عام می داد. چندین سال متوالی این کار را انجام داد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و مراسم در آمد.

جشن سیزده بدر، سیزدهم فروردین ماه

در تقویم اعراب، سیزده هر ماه روز نحس بود بنابراین بعد از اسلام این باور اعراب در ایران نیز گسترش یافت و روز سیزده نوروز هم نحس شمرده شد. ابونصر فراهی در مورد نحسی ایام سال چنین سروده است:

هفت روزی نحس باشد در مهی زان حذر کن تا نیابی هیچ رنج
سه و پنج و سیزده با شانزده بیست و یک و بیست و چهار و بیست و پنج


در تحلیلی دیگر این طور بیان می گردد: ایرانیان پس از دوازده روز جشن گرفتن و شادی کردن که به یاد دوازده ماه از سال است، روز سیزدهم نوروز را که فرخنده است به باغ و صحرا می رفتند و شادی می کردند و در حقیقت بدین ترتیب رسمی بودن دوره نوروز را به پایان می رسانیدند.

در تحلیل دیگر که بر مبنای نظرات مهرداد بهار می باشد چنین بیان می گردد: اعتقاد به عمر 12 هزار ساله جهان نزد زرتشتیان، تحت تاثیر نجوم بین النهرین است که معتقد بودند هر یک از دوازده اختر که خود به یکی از برج های دوازده گانه حاکم است، هزار سال به جهان حکومت خواهد کرد. بدین روی عمر جهان دوازده هزار سال است و در پایان دوازده هزار سال، آسمان و زمین درهم خواهد شد.

به اعتقاد مهرداد بهار، اصل اعتقاد به دوازده هزار سال و دوازده ماه سال تاثیر معتقدات بابلی است. پس از دوازده هزار سال، آشفتگی آغازین باز می گردد. پس جشن های دوازده روزه در فروردین آغاز سال، با سال دوازده ماهه و دوره دوازده هزار ساله عمر جهان مربوط است.

انسان آنچه را در این دوازده روز پیش می آمد، سرنوشت سال خود می انگاشت. از پیش از نوروز انواع دانه ها را می کاشتند و هر دانه ای که در طی این دوازده روزه بهتر و بیشتر رشد می کرد، آن دانه را برای کاشت آن سال به کار می بردند و گمان داشتند اگر روزهای نوروزی به اندوه بگذرد همه سال به اندوه خواهد گذشت.

جشن سیزده بدر، سیزدهم فروردین ماه
بهار می نویسد:( 12 روز فروردین نماد همه سال بود و چون پس از 12 هزار سال عمر جهان، آشفتگی نخستین باری دیگر باز می گشت، پس در پایان دوازده روز نیز یک روز نشان آشفتگی نهایی و پایان سال را بر خود داشت. در این روز کار کردن و نظام عمومی را رعایت کردن نیز از میان بر می خاست و شاید عیاشی ها و ارجی باری دیگری برای یک روز باز می گشت. نحسی سیزدهم عید نشان فروریختن واپسین جهان و نظام آن بود).


علف یا سبزه گره زدن
یکی از کارهای روز سیزده بدر، علف گرده زدن است که معمولا دختران و پسران دم بخت انجام می دهند. در مورد سابقه این رسم می گویند که مربوط است به فرزندان کیومرث. یعنی اولین زوج یا اولین پدر و مادر (مشیه و مشیانه) زرتشتیان معتقدند چون این دو با هم ازدواج کردند، جهت پیمان عقد و نکاح، دو شاخه (مورد) را گره زدند و پایه ازدواج خود را بنا نهادند و از آن زمان به بعد این رسم معمول گردید.

جشن سیزده بدر، سیزدهم فروردین ماه
در مجمل التواریخ چنین آمده است(اول مردی که به زمین ظاهر شد، پارسیان او را گل شاه گویند؛ زیرا که پادشاهی او الا به گل نبود، پس پسر و دختری از او ماند که مشیه و مشانه نام گرفتند و روز سیزده نوروز با هم ازدواج کردند و در مدت پنجاه سال هیجده فرزند به وجود آوردند و چون مردند، جهان نود و چهار سال بی پادشاه ماند).

گرداوری توسط بخش خواندنیهای مجله دلگرم


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(5 امتیاز , میانگین: 4.0 از 5)  

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter