سوره انسان: از خلقت تا پاداش ابرار و شأن نزول در شأن اهل بیت(ع)

تحقیق درباره سوره انسان

سوره انسان یا هَلْ أَتَیٰ یا دَهْر هفتاد و ششمین سوره و از سوره های مدنی قرآن است که در جزء ۲۹ جای دارد. سوره انسان درباره خلقت و هدایت انسان، اوصاف ابرار (نیکوکاران) و نعمت هایی که خداوند به آنان می دهد و همچنین اهمیت قرآن و مشیت پروردگار سخن می گوید.

سوره انسان : متن کامل، ترجمه فارسی و پخش صوتی آنلاین

بنابر نظر مفسران شیعه و برخی از اهل سنت، آیه هشتم این سوره معروف به آیه اطعام، در شأن حضرت علی(ع)، فاطمه زهرا(س)، حسنین(ع) و خادم آنان فضه نازل شده است. ایشان سه روز پیاپی به نذرشان بر روزه گرفتن این روزها وفا کردند و با اینکه خود گرسنه بودند، افطاری شان را به مسکین و یتیم و اسیر بخشیدند.

از جمله پاداش هایی که برای تلاوت این سوره بیان شده، همنشینی با پیامبر(ص) در آخرت است.

علت نامگذاری سوره انسان

این سوره به نام های انسان، هل اتی و دهر مشهور است. این نامگذاری هم به این سبب است که این سه واژه در آیه اول آمده اند. به این سوره ابرار (نیکان) نیز می گویند؛ زیرا این کلمه در آیه پنجم آمده و بیش از نصف این سوره به شرح حال این افراد(ابرار) پرداخته است.

محل و ترتیب نزول سوره انسان

سوره انسان در ترتیب نزول نود و هشتمین سوره ای است که بر پیامبر(ص) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مصحف هفتاد و ششمین سوره است[۴] و در جزء ۲۹ قرار دارد.

در مکی یا مدنی بودن این سوره اختلاف وجود دارد. به گفته ناصر مکارم شیرازی، از مفسران شیعه، مفسران شیعه اتفاق نظر دارند که تمام این سوره یا دست کم آیاتی که درباره مقام ابرار و اعمال صالح آنهاست، در مدینه نازل شده است. قرطبی، از مفسران اهل سنت در قرن هفتم قمری، نیز بر آن است که مشهور علمای اهل سنت این سوره را مدنی دانسته اند. با این حال برخی از مفسران اهل سنت، آن را مکی و بعضی آیات نخستین سوره را مکی و از آیه هشتم تا آخر را مدنی دانسته اند.

تعداد آیات و دیگر ویژگی های سوره انسان

سوره انسان ۳۱ آیه، ۲۴۳ کلمه و ۱۰۸۹ حرف دارد. این سوره به لحاظ حجمی جزو سوره های مفصلات (دارای آیات کوتاه) و از سوره های نسبتاً کوچک است. این سوره از جمله آیات و سوره هایی است که به صورت کامل بر ضریح جدید حضرت عباس حک شده است.

همچنین بخوانید:

سوره قیامت: سوگند خدا به روز رستاخیز و توصیف دو گروه انسان

سوره قیامت، از سوره های مکی قرآن، با سوگند به روز قیامت آغاز می شود و به حتمیت وقوع معاد، احوال آن روز و تقسیم انسان ها به دو گروه شاد و نورانی و…

محتوای سوره انسان

تفسیر نمونه محتوای سوره انسان را به پنج مطلب و محور کلی تقسیم کرده است:

• اول: آفرینش انسان، خلقت او از نطفه، و هدایت و آزادی اراده او
• دوم: پاداش ابرار و نیکان (که در مورد اهل بیت(ع) است)
• سوم: ویژگی های افراد نیک که باعث می شود شایسته دریافت پاداش الهی باشند
• چهارم: اهمیت قرآن، طریق اجرای احکام آن و راه پرفراز و نشیب خودسازی
• پنجم: حاکمیت مشیت و خواست الهی.