اختراع گرامافون توسط توماس اديسون مخترع امريكايي (1878م)

توماس آلوا اديسون در طول عمر خود، ابتكارات و ابداعات فراواني را به انجام رساند. يكي از اين اختراعات، گرامافون يا دستگاه سخنگو نام داشت كه آن را پس از آزمايش‏هاي بسيار در 23 دسامبر 1878م اختراع كرد و نوع مقدماتي ضبط صوت به حساب مي‏آمد.

اين گرامافون داراي صفحه دايره ‏اي با پوشش نازكي از ورقه فلز قلع بود كه اديسون آن را با دست مي‏چرخاند، زيرا موتورهاي برقي در آن زمان هنوز رواج نيافته بودند.

طرز كار گرامافون به اين نحو بود كه هنگامي كه گوينده در لوله ضبط كننده حرفي مي‏زد، ارتعاشات مكانيكي توليد مي‏شد و سوزني اين ارتعاشات را به ورقه قلعي منتقل مي‏كرد. اثرات سوزن بر صفحه قلعي مزبورْ، نمايش‏گر زيري و بمي صدا بود. براي تكرار صداي ضبط شده، سوزن ديگري در خطوط به جاي سوزن اولي به كار برده مي‏شد تا صدا را كه در لوله ضبط كننده ثبت شده بود دوباره عيناً توليد نمايد.

در اين حال اگر چه صدا تغيير مي‏يافت ولي تشخيص داده مي‏شد. گرامافون اوليه اديسون كه با دست كوك مي‏شد هم‏اكنون در موزه نيويورك امريكا قرار دارد.

امروزه دستگاه‏هاي گرامافون و ضبط صوت، صداي انسان را به همان صورت كه هست ضبط نموده و ارائه مي‏دهند. اما بدون ترديد از ارزش گامِ نخستين اديسون در اين زمينه كاسته نمي‏شود.