بارور کردن ابرها چیست/ چقدر طول میکشد و چقدر هزینه دارد ؟

بارور کردن ابرها

باروری ابر چیست؟

ابرها از قطرات ریز آب یا کریستال های یخ تشکیل شده اند که وقتی بخار آب در جو سرد می شود و در اطراف ذره ریز غبار یا نمک شناور در جو متراکم می شود، تشکیل می شوند. بدون این ذرات که به عنوان تراکم یا هسته های یخ شناخته می شوند، قطرات باران یا دانه های برف نمی توانند تشکیل شوند و بارندگی رخ نخواهد داد.

بارورسازی ابرها یک تکنیک اصلاح آب و هوا است که توانایی ابر را برای تولید باران یا برف با وارد کردن هسته‌های یخ کوچک بهبود می‌بخشد. این هسته ها پایه ای را برای تشکیل دانه های برف فراهم می کنند. پس از بارور شدن ابرها، دانه های برف تازه تشکیل شده به سرعت رشد کرده و از ابرها به سطح زمین می افتند و برف و جریان جریان را افزایش می دهند.

بارور سازی ابرها چگونه است ؟

در قرن نوزدهم میلادی برخی کوشش کردند با توپ، موشک و دینامیت ابرها را به بارش وادارند. برخی آتش بزرگی می‌افروختند تا جریان هوای گرم و بالارونده را پدید آورند و برخی با ساختن دستگاه‌های بزرگ سرماساز به دنبال این بودند که هوا را به اندازه‌ای سرد کنند تا رطوبت درون خود را آزاد کند اما همه‌ آن کارها به دلیل نبود دانش کافی از فرآیند بارش باران و برف بی‌نتیجه بود.

از آغاز قرن بیستم میلادی که دانش بشر درباره‌ چگونگی بارش ابرها و مکانیسم بارش افزایش یافت، کوشش‌های علمی برای تأثیرگذاری بر ابرها و تغییر روند طبیعی بارندگی آغاز شد. در آن سال‌ها دانشمندان دریافتند که هنگام بارندگی بلورهای بسیار ریزی از یخ درون ابرها تشکیل می‌شود و مولکول‌های آب به آن‌ها می‌چسبند. این روند ادامه می‌یابد تا با رشد بلورها بر وزن آن‌ها افزوده می‌شود و سرانجام به اندازه‌ای سنگین می‌شوند که به سوی زمین فرود می‌آیند. در این حالت اگر هوا به اندازه‌ کافی سرد باشد، بلورها به شکل برف می‌بارند و اگر هوا به نسبت گرم‌تر باشد، همان دانه‌ها در هوا ذوب می‌شوند و باران می‌بارد.

در بعضی نقاط دنیا که با کم آبی روبرو هستند حتی ریزش چند میلی‌متر باران هم می‌تواند در فصل رشد محصول، حیاتی باشد و در برخی از دیگر نقاط کوچکتر شدن دانه‌های تگرگ می‌تواند به میزان قابل توجهی زیان‌های وارده به محصولات کشارزی را بکاهد. در همین جاست که «برنامه تعدیل آب و هوا» و دیگر عملیات بارور کردن ابرها وارد عمل می‌شود.

بارورسازی ابرها چقدر طول میکشد؟

نازل‌ها ذرات را در حین پاشش شارژ می‌کنند، قطرات باردار به داخل ابرها منتقل می‌شوند و توسط جریان‌هایی که ابرها را تغذیه می‌کنند توزیع می‌شوند، و کل فرآیند از زمان کاشت تا بارندگی تنها 15 تا 20 دقیقه طول می‌کشد.

هزینه بارور کردن ابرها

روزنامه جوان هزینه بارور کردن ابرها را به اندازه هزینه خرید یک آپارتمان در تهران می داند: ژنراتور‌ها کلاً هزینه بالایی ندارند. ژنراتور‌ها دو دسته هستند؛ یک بخشی سوخت جامدند که گران‌قیمت‌تر هستند، یعنی همان موادی که روی بال هواپیما نصب می‌شود، داخل این‌ها استفاده می‌شود، این سوخت جامد با سوخت موشک از یک خانواده هستند و از این طریق ذرات را تولید می‌کنند.

 یکسری ژنراتور هم داریم که سوخت مایع هستند و موادباروری را داخل استون حل می‌کنیم، این‌ها بسیار ارزان‌قیمت و اتفاقاً بسیار تأثیرگذار هستند. حالا اگر نوع استونی را بخواهم بگویم، یک ژنراتور خیلی معمولی را با ۲۰ میلیون تومان می‌توان ساخت، البته با توجه به اینکه این‌ها در ارتفاع هستند و ممکن است اصلاً نتوان سراغ ژنراتور رفت، نوع اتوماتیک و کنترل از راه‌دور هر ژنراتوری می‌تواند تا ۲۰۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد. الان ژنراتوری را که در بیرجند داریم، راحت از منزل با پیامک خاموش و روشن می‌کنم. مسئله بعدی مواد مصرفی اینهاست؛ ژنراتور‌های استونی در زمانی که کار می‌کنند در هر ساعت زیر یک‌میلیون تومان هزینه دارند.

خب با توجه به این مبالغی که شما می‌گویید، اگر بخواهیم در کنار کلانشهر‌ها چنین چیزی داشته باشیم، خیلی هزینه‌ای نخواهیم داشت؟نه واقعاً، اصلاً عددی نیست، یعنی شاید پول آپارتمانی در تهران باشد. ولی اگر ۱۰ درصد هم در افزایش بارندگی تأثیرگذار باشد، خیلی ارزش دارد.

الان همه هزینه‌های تأمین آب از شیرین‌سازی آب دریا تا روش بارورسازی ابر‌ها و ... به دلار حساب می‌شود و کشور‌های غربی هم همین یافته ما را تأکید دارند که ارزان‌ترین روش بارورسازی است. ژنراتور‌ها ۲۴ ساعته که کار نمی‌کنند و فقط روز‌های ابری که شرایط مساعد است، فعال می‌شوند که شاید در تهران ۵۰ یا ۶۰ روز اینگونه باشد و به شکل نرمال روزی هفت یا هشت ساعت کار می‌کنند که اگر این هفت یا هشت ساعت را ضرب در ۳۰ یا ۴۰ روز کنید و ساعتی هم زیر یک‌میلیون و شاید حتی ۵۰۰ هزارتومان باشد را محاسبه کنید، همه این‌ها باهم چیزی نمی‌شود. آیا امکان ندارد اشتباهاً با بارورسازی زیاد جلوی بارش ابر‌ها گرفته شود؟

نکاتی که در باروری ابرها باید دانست:

•  هر نوع ابر را نمی توان بارور کرد (هر نوع ابری قابلیت بارش و بارورسازی ندارد).
•  به دلخواه نمی‌توان در هر زمان و مکان با باروری ابرها به بارش دست یافت.
• یک منطقه با بارش ناچیز مثل بیابان یا دشت که از لحاظ اقلیمی خشک هستند؛ پتانسیل آب قابل بارش را ندارد. از این رو تاکنون در هیچ کشوری جهت برطرف کردن خشکسالی، فرآیند بارورسازی ابرها مورد استفاده قرار نگرفته است.
• تاکید می‌شود انرژی موجود در سیستم‌های آب و هوایی به قدری زیاد است که خلق سیستم‌های ابری بارانزا، تغییر الگوی باد به منظور آوردن بخارآب به یک منطقه و یا حذف کامل پدیده‌های جوی شدید غیرممکن است و لذا تکنولوژی‌های تعدیل آب و هوایی که مدعی حصول این اثرات بزرگ مقیاس و چشمگیر هستند. (از جمله توپ تگرگ و روشهای یونیزاسیون) پایه علمی نداشته و بایستی با تردید با آن‌ها برخورد کرد.
•  پیامدهای ناخواسته باروری ابرها از جمله اثرات پایین دست باد و یا اثرات زیست محیطی و اکولوژیک آن ثابت نشده‌اند.
• موادی که در باروری ابرها استفاده می‌شود مثل نمک ، یخ خشک ، اوره یا یدور نقره هرگز باعث آلودگی نمی‌شود و خطری ایجاد نمی‌کند زیرا مقدار این مواد بسیار ناچیز است. در این میان، برخی از مخالفان این روش از پیآمدهای زیست‌محیطی یدید نقره و سایر مواد بارورکننده بر روی آب ، خاک ، انسان ، گیاهان و... سخن می‌گویند و نگرانند که عملاً برنامه های تعدیل آب و هوا باعث کاهش بارندگی در بعضی مناطق و آسیب به محیط زیست شود.
  اما با گذشت حدود ۴۰ سال تحقیقات ، هنوز هیچ گزارش روشنی از چنین اثری در دست نیست. غلظت نقره در آب بارانی که از بارورسازی ابرها به دست آمده است، بسیار پایین‌تر از غلظتی است که سازمان‌های بهداشتی به عنوان میزان عادی پذیرفته‌اند این درحالی است که غلظت نقره در خاک برخی نواحی، بسیار بیشتر از آن چیزی است که در بارش‌های ابرهای بارور شده یافت می‌شود.
• تجربه کشورهای صاحب این تکنولوژی در سطح جهان نشان داده است، مناطقی که متوسط بارش سالانه کم تر از ۲۵۰ میلی‌متر دارند، برای انجام پروژه های بارورسازی مقرون به صرفه نیستند.
•  تجربه کشورهای صاحب این تکنولوژی در سطح جهان نشان داده است باروری ابرها می‌تواند در شرایط ایده ال با تکنولوژی پیشرفته نهایتاً مقدار بارش را بین ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش دهد.

بیشتر بخوانید

چگونگی تولید باران مصنوعی