موارد مصرف و عوارض داروی ازیپم

معرفی داروی ازیپم

ازیپم (Ezipam) نام تجاری داروی اس سیتالوپرام (Escitalopram) متعلق به خانواده داروهای ضدافسردگی مهارکننده پمپ جمع کننده سروتونین (SSRIs)می باشد که در اختلالات مختلفی از جمله درمان افسردگی، حملات ترس، اختلالات اضطرابی و وسواس تجویز می شوند.

افسردگی و حملات ترس(panic disorder) عموماً بدون علت مشخصی در افراد بروز می کنند یا در اثر مشکلات ارتباطی، ضربه روحی یا یک بیماری رخ می دهد.

سلول های مغزی که نورون نامیده می شوند،مواد شیمیایی مختلفی را جهت ارتباط با سایر نورون ها ترشح می کنند.این یعنی یک سری تکانه الکتریکی بین نورون ها مسئول کارکرد های بخش های مختلف مغز می باشند.

سروتونین یکی از این مواد شیمیایی است که در مغز تولید می شود. زمانی که سروتونین از نورون ترشح می گردد،منجر به تحریک سایر نورون ها می شود،سپس توسط پمپ هایی به سلول های مغزی باز می گردد و بازیابی می شود.

مکانیسم اثر ازیپم

دارو های مهار کننده پمپ جمع کننده ی سروتونین (داروهای SSRIs ) که ازیپم یکی از آنها می باشد ،سطح سروتونین را در فضای بین نورون ها افزایش می دهند.این کار کمک به برطرف سازی علائم افسردگی و حملات ترس و بسیاری از اختلالات دیگر مربوط به خلق و خو در برخی از افراد می شود.

فواید مصرف ازیپم

در افرادی که از افسردگی رنج می‌برند، مصرف ازیپم باعث موارد زیر می‌گردد:

• کاهش احساس ناراحتی؛
• کاهش احساس فشار درونی؛
• بهبود توانایی برای آغاز و انجام فعالیت‌های روزانه؛
• بهبود تمرکز؛
• ترمیم و بازگرداندن احساس لذت در اثر انجام فعالیت‌های لذت‌بخش و به طور مناسب واکنش نشان دادن؛
• کاهش افکار بدبینانه و یا افکار خودکشی؛
• افزایش کیفیت زندگی؛

 در افرادی که از اختلالات اضطرابی رنج می‌برند، مصرف ازیپم باعث موارد زیر می‌گردد:

• کاهش نگرانی‌ها و ترس از آینده؛
• کاهش فشارهای درونی و بهبود کم‌خوابی یا بی‌خوابی؛
• بهبود حافظه و تمرکز؛
• کاهش علائم فیزیکیِ مرتبط با اضطراب، مانند: حالت تهوع، لرزش، ضربان قلب نامنظم، داغ شدن و سرد شدن چهره، تعریق، احساس سوزش؛
• افزایش کیفیت زندگی؛

نکات مهمی که قبل از مصرف ازیپم باید رعایت کرد

مصرف این دارو ممکن است برای برخی افراد مناسب نباشد و همچنین نباید به کودکانی که کمتر از ۱۲ سال دارند و دچار افسردگی هستند، یا بچه هایی که کمتر از ۱۸ سال دارند و دچار اضطراب هستند، داده شود.
اگر موارد زیر را دارید، هرگز نباید از داروی ازیپم استفاده کنید:

• آلرژی (حساسیت) نسبت به سیتالوپرام یا اس سیتالوپرام؛
• اگر در ۲ هفته‌ی گذشته از داروهای مهار کننده‌ی مونوآمین اکسیداز (MAOI) استفاده کرده‌اید. MAOI ها (از جمله: فنلزین، رازاگلین، سلگلین)، نوع خاصی از داروهای ضد افسردگی هستند.
• اگر در حال مصرف پیموزید (pimozide) – دارویی که برای کاهش تیک (انقباض غیرعادی عضلات) در افراد استفاده می‌شود- هستید.

در صورتی که شما، یا هر کدام از اعضای خانواده‌تان یکی از موارد زیر را تجربه کرده‌اید، به دکتر خود اطلاع دهید: (زیرا داشتن این شرایط موجب افزایش احتمال رخدادن برخی از عوارض جانبی خاص در اثر مصرف ازیپم  در شما می‌شود)

• تشنج یا صرع؛
• اقدام به خودکشی یا صحبت کردن در مورد افکار خودکشی؛
• آب سیاه یا گلوکوم (بیماری چشمی)؛
• علائم افسردگی، اختلال دو قطبی، روان‌پریشی، یا هر گونه بیماری روحی روانی؛
• سابقه‌ی انفارکتوس قلب در مدت اخیر، بیماری های قلبی ناپایدار، بیماری کبدی، بیماری کلیوی، یا یک وضعیت پزشکی که متابولیسم شما و یا تعادل مایعات و یا خون در بدنتان را تغییر می‌دهد.

شیوه صحیح مصرف ازیپم

• ازیپم می‌تواند به همراه غذا و یا بدون آن مصرف شود؛
• ازیپم یک بار در روز، هنگام صبح و یا بعد از ظهر مصرف می‌شود؛
• اگر افزایش دوز مصرفی در افراد بزرگسال با مصرف ازیپم داشته باشیم، تقریباً یک هفته طول می‌کشد تا مواد موجود در خون، به سطح پایداری برسند.
• به طور ناگهانی مصرف ازیپم را قطع نکنید؛ مگر اینکه دکتر به شما تجویز کرده باشد. در غیر این صورت ممکن است علائم ناخوشایندی را تجربه کنید.
• دوره‌ی درمان با ازیپم معمولاً چندین ماه یا بیشتر به طول می‌انجامد. دکتر شما باید هر از گاهی میزان نیاز شما به دارو را مورد ارزیابی قرار دهد.

مقدار مصرف ازیپم

دوز مصرفی نوجوانان برای درمان افسردگی: دوز اولیه: ۱۰ میلی گرم به صورت یک بار در روز؛ بعد از حداقل ۳ هفته، در صورت نیاز دوز مصرفی می‌تواند تا ۲۰ میلی‌گرم افزایش پیدا کند.

دوز مصرفی بزرگسالان برای درمان افسردگی: دوز اولیه:  ۱۰ میلی گرم به صورت یک بار در روز؛ بعد از حداقل ۱ هفته، در صورت نیاز دوز مصرفی می‌تواند تا ۲۰ میلی‌گرم افزایش پیدا کند.

دوز مصرفی بزرگسالان برای درمان اضطراب: دوز اولیه:  ۱۰ میلی گرم به صورت یک بار در روز؛ بعد از حداقل ۳ هفته، در صورت نیاز دوز مصرفی می‌تواند تا ۲۰ میلی‌گرم افزایش پیدا کند.

دوز مصرفی افراد مسن یا افراد دارای بیماری کبدی، برای درمان افسردگی یا اضطراب: دوز اولیه: ۱۰ میلی‌گرم به صورت یک بار در روز؛ مصرف شود.

توصیه‌های عمومی در مورد دوز مصرفی ازیپم

• ازیپم را حتماً با تجویز پزشک مصرف کنید و قبل از مصرف، تمامی مواردی که روی جلد این دارو نوشته شده است را به دقت مطالعه نمایید. همچنین از مصرف دوز بیشتر یا کمتر از مقداری که برای شما تجویز شده است، خودداری کنید و فقط در همان دوره ی زمانی که برای شما تجویز شده، آن را مصرف کنید.
• ازیپم را با افراد دیگر (مخصوصاً بچه‌ها) شریک و سهیم نشوید؛ حتی اگر آن‌ها دقیقاً علائمی شبیه شما را دارند.
• هنوز مشخص نشده که آیا ازیپم برای جنین خطرناک است یا خیر؛ در صورتی که باردار هستید و یا قصد باردار شدن را دارید، به دکترتان اطلاع دهید. همچنین در صورتی که در دوران شیردهی قرار دارید، با دکتر خود گفتگو کنید.

مصرف بیش از اندازه یا کمتر از میزان لازم ازیپم

اگر یک بار مصرف ازیپم را فراموش کردید، به محض اینکه به یاد آوردید، اگر در همان روز قرار داشتید، آن را مصرف کنید. اما چنانچه فردای آن روز به یاد آوردید که فراموش کرده‌اید دارویتان را مصرف کنید، نباید ۲ قرص خورده و اضافی مصرف کنید. بلکه به همان روال همیشگی، یک قرص در روز مورد استفاده قرار دهید.

چنانچه بیشتر از میزان مورد نیاز، ازیپم را مصرف کردید، به موارد اورژانسی در مورد مصرف زیاد این دارو مراجعه کنید و یا از پزشک کمک بگیرید.

عوارض جانبی ازیپم

• اگر مصرف این دارو به طور ناگهانی قطع شود، ممکن است فرد را دچار علائم ناخوشایندی نماید. برخی از افراد، بیشتر از سایرین دچار عوارض جانبی در اثر مصرف داروی ازیپم می‌شوند.
• اگر هر گونه علائم آلرژیکی نسبت به این دارو – شامل کهیر، به دشواری نفس کشیدن، التهاب صورت، لب ها، زبان یا گلو – در خود مشاهده کردید، حتماً به دکتر اطلاع دهید.
• آلرژی نسبت به این دارو زیاد مشاهده نمی‌شود و غیر رایج است. به ندرت مواردی مثل آنافیلاکسی، تورم، کهیر، و جوش زدن گزارش شده‌ است. در صورتی که نسبت به سیتالوپرام، اس سیتالوپرام و داروهای مشابه آن‌ها حساسیت دارید، از این دارو استفاده نکنید.

اگر موارد زیر را دارید، مصرف داروی ازیپم را بلافاصله قطع کرده و به دکتر مراجعه کنید:

• نشانه‌هایی از واکنش‌های آلرژیکی، مانند جوش‌هایی که گسترش پیدا می‌کنند، به سختی نفس کشیدن، التهاب صورت، لب‌ها، زبان یا گلو، یا ضربان قلب بسیار سریع؛
• تغییرات در خلق و خو یا رفتار، مثلا: افسردگی، توهم، پارانویا، یا افکار خودکشی؛ خلق و خوی بچه‌ها را نیز بررسی کنید و هر گونه تغییر را به دکتر گزارش دهید.
• نعوظ طولانی مدت و دردناک آلت تناسلی؛

عوارض جانبی متداول ازیپم

• عوارض گوارشی مانند احساس تهوع، سوء هاضمه، یبوست یا اسهال خصوصا در ابتدای مصرف ازیپم شایع می باشد که با مصرف وعده های غذایی ساده و سبک و مصرف آب به مقدار کافی می توان شدت آنها را کاهش داد.
• در صورت احساس خواب آلودگی ،ضعف و خستگی از رانندگی و انجام کارهایی که نیاز به احتیاط و تمرکز دارند خودداری نمایید .
• برای سردرد احتمالی ناشی از مصرف این دارو از داروساز خود درمورد داروی ضد درد مناسب سوال بفرمایید.
• خشکی دهان نیز از علائم مربوط به مصرف این دارو میباشد که با آدامس یا آبنبات فاقد شکر می توان آن را برطرف نمود .
• تغییرات خلق و خو مانند احساس اضطراب ،پریشانی ،بی قراری و فراموشی و احساس لرزش ممکن است اوایل درمان با ازیپم بروز کند که به مرور و در مدت چند روز برطرف می شوند امادر صورت ادامه دار شدن یا تشدید این علائم با پزشک خود صحبت کنید.
• در صورت اختلال در خواب،تعریق بیش از حد،کاهش اشتها یا تغییر وزن ناگهانی ،درد ،احساس گزگز انگشتان ،مشکلات جنسی ،زنگ زدن گوش ،ضربان‌نامنظم ، آبریزش بینی یا خارش که ادامه دار باشد،با پزشک خود صحبت نمایید

لازم به ذکر است که این عوارض به همراه درصد شیوع آن‌ها آورده شده؛ به عنوان مثال، درصد شیوع ۱۰% به این معناست که از میان ۱۰۰ نفری که از داروی ازیپم استفاده کرده‌اند، به طور میانگین ۱۰ نفر آن‌ها به این عارضه‌ی جانبی دچار شده‌اند.

توصیه های دارویی ازیپم

1. ازیپم را دقیقاً به همان صورت که دکتر برای شما تجویز کرده مصرف کنید. این دارو را روزانه فقط ۱ بار مورد استفاده قرار دهید.
2. مصرف این دارو، فقط یک بخش از درمان افسردگی یا اضطراب را به خود اختصاص می‌دهد و برای درمان کامل، باید از درمان‌های غیر دارویی مانند حمایت اجتماعی، مشاوره گرفتن و آموزش نیز استفاده نمائید.
3. اگر چه احتمال اینکه مصرف داروی ازیپم باعث خواب‌آلودگی فرد شود بسیار کم است، اما در برخی از افراد ممکن است این تاثیر را داشته باشد. در صورتی که مصرف این دارو باعث احساس خواب‌آلودگی در شما می‌شود از انجام رانندگی و یا فعالیت‌هایی که با ماشین‌آلات سر و کار دارند، خودداری نمائید. مصرف الکل ممکن است باعث افزایش این تاثیر در شما گردد.
4. هر گونه تغییرات خلق و خو، اعم از آشفتگی و هیجان، یا افزایش ناگهانی انرژی، نشانه‌هایی از بدتر شدن افسردگی یا افکار خودکشی، خصوصاً در چند ماهه‌ی اول درمان، را به دکتر خود گزارش دهید.
5. در صورتی که هر گونه علائمی مبنی بر سندروم سروتونین – مانند: حالت آشفتگی و هیجان، توهم، بیهوشی، ضربان قلب تند، سرگیجه، داغ و سرد شدن، لرزش یا سفت شدن ماهیچه‌ها، که می‌تواند به همراه یا بدون علائمی همچون حالت تهوع، استفراغ، یا اسهال باشد – در خود مشاهده کردید، سریعاً از فوریت‌های پزشکی کمک بگیرید.
6. اگر مشاهده کردید که خونریزی زخم شما، بیشتر از حالت معمول طول می‌کشد، با دکتر خود صحبت کنید. همچنین در مورد هر سردرد مداوم، ضعف یا گیجی، با دکتر خود گفتگو کنید.
7. هر گونه تغییر در دید، قرمزی یا تورم در اطراف چشم‌ها و یا درد چشم را به پزشک گزارش دهید.
8. مصرف ازیپم را بدون تجویز پزشک به طور ناگهانی قطع نکنید. زیرا ممکن است دچار علائم ناخوشایندی شوید.
9. قبل از مصرف هر گونه داروی دیگری به همراه ازیپم (مثلاً آسپیرین، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و غیره) با پزشک یا مسئول داروخانه در مورد تداخلات دارویی صحبت کنید.

تداخلات دارویی ازیپم

برخی از داروها مکن است با داروی ازیپم تداخل داشته باشند و باعث افزایش عوارض جانبی آن و یا افزایش یا کاهش میزان خون شوند. اگر یک دارو با ازیپم به شدت تداخل دارد، ترکیبات آن دارو را نیز نباید مصرف کنید.

الکل (اتانول)، می‌تواند عوارض جانبی در اثر مصرف این دارو را افزایش دهد. بنابراین نباید از نوشیدنی‌های الکلی استفاده کنید.

همواره قبل از اینکه هر گونه دارویی را در دوره مصرف ازیپم مورد استفاده قرار دهید – حتی داروهای بدون نسخه- از دکتر یا مسئول داروخانه در مورد امکان تداخل آن با ازیپم سوال کنید. تداخلات دارویی ازیپم باعث:

• افزایش میزان متوپرولول در خون، که البته تاثیری بر فشار خون یا ضربان قلب ندارد.
• افزایش میزان سایمتیدین در خون
• داروهای افزاینده‌ی QT (مانند: آمیودارون، فلکانید و غیره)
• داروهایی که باعث خواب‌آلودگی، سرگیجه یا تاثیرات CNS می‌شوند. (مانند: بنزودیازپین ها، آنتی هیستامین های آرام بخش)
• داروهای افزاینده‌ی میزان سروتونین (مثلاً: لیتیوم، تریپتان، ترامادول و غیره)
• داروهایی که توانایی خون برای انعقاد را کاهش می‌دهند. (مثلاً: آسپیرین، وارفارین، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی)
• کاربامازپین
• پیموزید
• داروهای مهارکننده‌ی MAOI – مثلاً: لینزولید، فنلزین، سلگیلین)

شرایط نگهداری ازیپم

• دارو را در دمای اتاق نگهداری کرده و دور از گرما و رطوبت قرار دهید.
• زمانی که از دارو استفاده نمی‌کنید، درب قوطی حاوی دارو را محکم ببندید.

بیشتر بخوانید:

فواید داروی ضد افسردگی سرترالین

همه چیز در مورد قرص ضد افسردگی سیتالوپرام (Citalopram)

موارد مصرف و عوارض داروی ضد افسردگی آموکساپین

آشنایی با موارد مصرف قرص ضد افسردگی دوسولپین

گردآوری توسط بخش سلامت

مجله دلگرم