روش کاشت و پرورش گل آئونیوم

معرفی گل آئونیوم

آئونیوم که به عنوان ناز بشقابی یا گل بشقابی هم شناخته می‌شود، دارای ۳۵ گونه از گیاهان همیشه سبز که بسیاری از واریته هایان ساقه ندارند و یا ساقه کوتاهی دارند برخی واریته ها با بزرگ شدن و رشد گیاه و ریزش برگهای پایین ساقه ارتفاع می‌یابد. ساقه کرم مایل به قهوه‌ای است رنگ برگسار متنوع است و از سبز کم رنگ تا بنفش تیره که گاه مشکی به نظر می‌رسد. در شرایط مناسب این گیاه گل هم تولید می‌کند.

از محبوبترین انواع آئونیوم Aeonium arboreum است دلیل محبوبیت آن رنگ بسیار جالب برگسار بالغان است که بنفش بسیار تیره است که گاهی مشکی به نظر می‌رسد. گلهای آئونیوم به رنگ کرم. زرد. صورتی. نارنجی یا قرمز است در اکثر نمونه‌های این گیاه شاخه و یا دسته برگی که گل در انتهایان تشکیل شده است بعد از اتمام فصل گلدهی خشک می‌شود.

آئونیوم به طور کلی به هوای سرد حساس است و چنین شرایطی مانع رشد مناسبان می‌شود.برخی آئونیوم ها در زمان گلدهی قسمت مرکزی دسته برگ به شکل ساقه‌ای بلند در آمده که در واقع دم گل آذین محسوب می‌شود و در انتهایان گل شکل می‌گیرد و فاصله برگها از هم زیاد می‌شود.

 
اصول آبیاری آئونیوم

آئونیوم به آب کمی نیاز دارند به طوری که در طی تابستان هر هفت روز یک‌بار و در طی زمستان هر ماه یک مرتبه آبیاری برای آنان کافی است. البته اگر خواهان رشد مناسب آنان در طی فصول رشد هستید بهتر است هر زمان که سطح خاک و همچنین سطوح زیرین خاک تا عمق ۲-۱ سانتیمتر خشک شده بود گیاه را آب دهید. در فصول سرد این گیاه به آب کمتری نیاز دارد. 

البته در این مورد در بین گیاهان آئونیوم تفاوت وجود دارد. بدین معنی که نمونه‌های کوچک اندام و بدون ساقه را گاهی باید در طی رکود و فصل سرد آبیاری کرد تا خاک خشک نشود اما نمونه‌های ساقه دار که شبیه درختچه رشد می‌کنند همانند Aeonium manriqueorum, Aeonium ciliatum, Aeonium davidbramwellii,Aoenium undulatum و Aeonium hierrense را می‌توان کمتر آب داد به نحوی که خاک تا حد زیادی خشک شود که البته این مسئله موجب چروکیدگی برگ ها و همچنین ریزش برخی از برگ‌های آن خواهد شد اما اگر چنین عمل نشود و به آبیاری گیاه ادامه دهید، از آنجا که گیاه در حالت رکود است و آبی مصرف نمی‌کند، احتمال پوسیدگی ریشه افزایش می‌یابد.  همچنین در هنگام آبیاری اگر از آب ولرم استفاده کنید بهتر است.

 
دمای مناسب برای نگهداری آئونیوم

این گیاهان به سرما حساس هستند. البته توانایی تحمل سرما در انواع مختلف آن متفاوت است و برخی انواع حتی تا ۴- درجه سانتی گراد را می‌توانند تحمل کرده و از بین نروند اما برای اکثر نمونه‌ها گفته می‌شود که نزول دما به زیر ۵ درجه سانتی‌گراد موجب کاهش رشد این گیاه و ریزش برگ‌های آن خواهد شد. البته توجه داشته باشید که ریزش تعدادی از برگ‌های این گیاه در فصل رکود امری طبیعی و عادی است اما اگر هوا به شکل نامناسبی نیز سرد باشد این ریزش با سرعت بیشتر و به شکل گسترده‌تری صورت می‌گیرد. اگرچه این گیاه گرما را بیش از سرما دوست دارد اما بهترین رشد را در دمای ۲۰ الی ۲۵ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود و هر مقدار دمای هوا بیشتر باشد باید آبیاری آن را با دقت بیشتری انجام داد تا گیاه خشکی نکشد. گرمای بیش از اندازه هوا به همراه خشکی کشیدن گیاه منجر به رکود تابستانه این گیاه و عدم رشد آن خواهد شد. همچنین دمای زیاد به همراه اشعه‌های سوزان آفتاب از دلایل ریزش برگ‌های این گیاه هستند.

نور مورد نیاز گیاه آئونیوم

در مکان‌هایی با آفتاب مستقیم و همچنین نیمه سایه رشد می‌کند. به طور کل  انواع آئونیوم که برگ‌های سبز دارند در مکان‌های نیمه سایه بهتر رشد می‌کنند و انواعی که رنگ بنفش را در برگ‌های خود دارند آفتاب مستقیم را می‌پسندند.  البته برای شرایط نور مستقیم آفتاب استثنائاتی نیز وجود دارد. بدین صورت که در روزهای گرم تابستان و بخصوص در بعد از ظهر بهتر است که این گیاهان در معرض اشعه‌های داغ و سوزان آفتاب قرار نگیرد در غیر این صورت نوک و حاشیه برگ‌های گیاه خواهد سوخت.

 
خاک مناسب برای آئونیوم

خاک باید از زهکش بسیار خوبی برخوردار باشد به عنوان مثال می‌توان از مخلوط خاک دو قسمت شن +یک قسمت پیت موس+ یک قسمت خاک معمولی و یا سه قسمت خاک معمولی + یک قسمت شن  استفاده کرد. گلدان‌های سفالی به دلیل تهویه بهتر خاک برای این گیاهان مناسب‌تر از گلدان‌های پلاستیکی و یا فلزی هستند. تا زمانی که خاک زهکش خوبی داشته باشد این گیاه می‌تواند فقر خاک را نیز تحمل کند. اما هر مقدار که خاک غنی باشد اما در آبیاری زیاده‌روی شود و یا بافت خاک سنگین باشد و آب را نگهدارد گیاه از بین خواهد رفت. در مورد کوددهی این گیاه نیز باید گفت کود چندان زیادی نیاز ندارد و یک یا دو مرتبه در طی فصول رشد (در بهار یا تابستان) می‌توان  از یک کود کامل و محلول مخصوص گیاهان آپارتمانی که میزان نیتروژن- فسفر- پتاسیم آن یکسان است استفاده کرد. این گیاه هر ساله به تعویض گلدان نیازی ندارد و هر چند سال یک‌بار با توجه به میزان رشد گیاه و کوچک شدن گلدان می‌توان نسبت به تعویض گلدان گیاه اقدام کرد.
 

آموزش تکثیر گل آئونیوم

واریته های که ساقه‌های بلندی دارند را می‌توان با قلمه ساقه تکثیر کرد. ساقه را از چند سانتیمتری زیر یک دسته برگ جدا کنید به نحوی که قلمه ۱۰ سانت طول داشته باشد. قلمه را یک تا دو روز در مکانی خشک و به دور از نور مستقیم قرار دهید تا رطوبت اضافه را از دست بدهد و جای بریدگی پینه بزند. انتهای قلمه‌ها را در هورمون ریشه زا فرو بدوه و در گلدانی مناسب حاوی شن مرطوب یا کوکو پیت یا مخلوط پیت ماس و ماسه کاشته و بعد یک هفته آبیاری کنید آبیاری کم در حد مرطوب کردن بستر باشد. واریته هایی که ساقه ندارند و یا ساقه بسیار کوتاهی دارند را با کمک قلمه برگ تکثیر می‌کنند.

واریته هایی که ساقه کوتاه دارند برگها را با قسمتی از ساقه به طول ۲ تا ۳ سانت باید جدا کرد و در نمونه‌های بدون ساقه تنها کافی است برگها را از نزدیکی مرکز دسته برگ جدا کرد. قلمه را به مدت ۱ تا دو روز در مکانی خشک و به دور از نور مستقیم آفتاب قرار دهید تا رطوبت اضافه را از دست بدهد برای کاشت این قلمه‌ها می‌توان از شن مرطوب یا یک سوم شن درشت +یک قسمت پیت ماس +یک قسمت پرلایت استفاده کرد.قلمه برگی که کمی ساقه نیز همراه دارد طوری در بستر کشت قرار دهید که ساقه در داخل خاک و برگ بیرون خاک باشد.قلمه برگ را نیز تا نیمه در بستر کاشت فرو کنید گلدان را در مکانی گرم و روشن حداقل با هشت ساعت روشنایی اما دور از تابش مستقیم آفتاب به گذارید.

بعد از کاشت قلمه بستر را مرطوب کنید اما برنامه آبیاری را مانند گیاه بالغ انجام دهید و از خیس کردن بیش از اندازه بستر خودداری کنید. بهترین زمان قلمه گیری برای اکثر واریته های آئونیوم پاییز است و دمای مناسب برای ریشه زایی قلمه‌ها حدود ۲۳ تا ۲۴ درجه است. زمان ریشه زایی قلمه‌ها نیز ۱۵ الی ۲۵ روز است قلمه‌ها را حدود سه ماه بعد از ریشه زایی می‌توان به گلدان با خاک مناسب منتقل کرد.

برخی واریته های آئونیوم می‌تواند از کنار گیاه اصلی پاجوش‌هایی نیز تولید کنند که این پاجوش‌ها را می‌توان جدا کرد و در تکثیر این گیاه استفاده کرد. همچنین در مورد انواعی که پاجوش فراوانی تولید می‌کنند می‌توان در زمان تعویض گلدان با عمل تقسیم بوته گیاه را به دو یا چند قسمت تقسیم کرد و هر قسمت را به عنوان گیاهی مستقل در گلدانی جداگانه کاشت.روش دیگر تکثیر این گیاه از بذر است.

هرس آئونیوم

این گیاه معمولاً به هرس نیاز ندارد مگر زمانی که گل بدهد. زیرا بعد از گلدهی قسمت‌هایی از گیاه خشک خواهند شد. در نمونه‌هایی که شکل درختچه هستند و ساقه‌های قابل توجهی دارند ساقه‌ای که در انتهای آن گل تشکیل شده است بعد از گلدهی خشک خواهد شد. در نمونه‌های دیگر نیز دسته برگی که در انتهای آنان گل تشکیل شده است خشک خواهند شد. این قسمت‌های خشک را بهتر است از گیاه جدا کرد تا رشد و توسعه برگ‌های جدید تحریک شود.

آفات و بیماری‌های آئونیوم

یکی از آفات رایج این گیاه شپشک آرد آلود است که در پست مربوط به این حشره می‌توانید اطلاعات مربوط به آن را مطالعه کنید. از بیماری‌های گیاه نیز می‌توان به پوسیدگی ریشه که ناشی از آبیاری بیش از اندازه و یا بافت سنگین و زهکش نامناسب بستر کاشت است اشاره کرد.

بیشتر بخوانید:

فواید شگفت انگیز گل و گیاه خانگی

نگهداری و تکثیر گیاه کاکتوس

از پرورش گل ابری چه می دانید؟؟