کاربرد اسنورکل (Snorkel) یا لوله تنفسی در خودروهای آفرود

اسنورکل (لوله تنفسی) چیست ؟

یکی از اصلی‏ترین و کاربردی‏ترین لوازم آفرود که استفاده از آن اهمیت بالایی در حفظ و عدم آسیب رسیدن به پیشرانه دارد، قطعه‌‏ای دودکش مانند به نام Snorkel (لوله تنفس) است.

وقتی که خودرو وارد آب می‌شود، اگر نگوییم آب وارد محفظه فیلتر شده و آن را مسدود می‌کند، دست کم زیر محفظه درب پوش موتور پر از بخار می‌شود.

این بخار ناشی از برخورد آب با بدنه موتور و سیستم اگزوز است که در اثر کارکرد پیشرانه کاملا داغ شده اند. همزمان با مکش موتور بخار آب به محفظه سیلندر نفوذ می‌کند و چون بخار قابلیت اشتعال ندارد باعث ریپ زدن و اختلال در کار موتور می‌شود

از آن بدتر ورود آب به محفظه موتور است، زیرا آب در لحظه رسیدن پیستون به نقطه مرگ بالا (نقطه ای که سرعت پیستون صفر می‌شود و به بالاترین نقطه در سیلندر میرسد) مثل گاز متراکم نمی‌شود و این نکته کافی است که سرسیلندر و ... دچار پدیده هیدرولاک شده و به شدت آسیب ببینند.

مزیت‌های اسنورکل

یکی از مهمترین مزیت‌های اسنورکل دسترسی موتور به هوای تمیز در ارتفاع بالاتر از محفظه است. بیشتر آفرود سواران دوست دارند که با خودرو خود از رودخانه عبور کنند که برای این کار حتما باید لوله تنفس روی ماشین نصب باشد تا از مکش آب هنگام عبور از رودخانه جلوگیری کند. اگر خودرویی هنگام عبور از آب لوله تنفس نداشته باشد به احتمال زیاد آب به محفظه احتراق موتور نفوذ می‌کند.

هنگام رانندگی با خودرو‌های آفرود به موتور فشار زیادی وارد می‌شود و در نتیجه این فشار، موتور نیاز به هوای خنک دارد پس یکی دیگر از دلایل به کار گیری این لوله‌ها تامین هوای خنک و تمیز را برای موتور است. همچنین آفرود نوردی در برخی از موقعیت‌ها سبب گرد و غبار می‌شود که این قطعه از ورورد گرد و غبار به میزان زیاد جلوگیری می‌کند و هوای تقریبا تمیز را به خودرو می‌رساند.

می‌دانیم که هر قدر هوای ورودی به موتور خنک تر باشد مولکول های سوخت میتوانند درصد بیشتری از مولکول های هوا (اکسیژن) را جذب کنند. به این ترتیب علاوه بر افزایش راندمان حجمی موتور، قدرت پیشرانه نیز ممکن است اندکی افزایش یابد.

انواع اسنورکل در خودروهای آفرود

اسنورکل Vortex

اسنورکل‌های vortex ساختار پیچیده‌ای دارند و شکل ظاهری آن نیز شبیه به قارچ است که علت آن نیز استفاده از یک توربین در آن است. در زمان‌هایی که خودرو حرکت نمی‌کند و متوقف می‌شود هوای مورد نیاز سیلندرها از قسمت‌های زیرین اسنورکل تامین می‌شود اما هنگامی که دور موتور بالا می‌رود نیاز به هوا بیشتر شده و در نتیجه مکش هوا نیز زیاد می‌شود در این وضعیت توربین استفاده شده در لوله اسنورکل شروع به چرخیدن می‌کند و یک گرداب در بالای آن تشکیل می‌شود که در نتیجه آن گرد و غبار به اطراف پخش می‌شود و هوای تمیز و فیلتر‌ شده را به سیلندرها می‌رساند البته از اسنورکل تا منیفولد (وسیله‌ای که دود را به بیرون می‌فرستد و ترکیب هوا و سوخت را به محفظه احتراق می‌رساند( فیلترهایی وجود دارد که هوا را فیلتر می‌کنند و به موتور می‌رسانند.

اسنورکل Ram

اسنورکل ram در مقاسیه با Vortex ساختار ساده‌تری دارد. زمانی که خودرو حرکت نمی‌کند فلیترهای هوا گرد و غبار وارد شده را جذب می‌کند و هوا به صورت عادی به موتور می‌رسد. زمانی که دور موتور بالا می‌رود، مکش هوا نیز زیاد می‌شود و هوا با شدت بیشتری وارد سیلندرها می‌شود در اثر مکش بالای هوا، ذرات گرد و غبار به دیوارهای اسنورکل برخورد می‌کند و اطراف آن جمع می‌شود. به یاد داشته باشید که تمیز کردن اسنورکل Ram از اسنورکل‌های Vortex آسانتر است.

چند نکته درباره اسنورکل

طراحی محفظه ورودی هوای اسنورکل‌های به گونه‌ای است که معمولا ۳۶۰ درجه می‌چرخند به همین دلیل هنگام بارش برف یا باران می‌توانید کلاهک آن را بچرخانید و خلاف جهت بارش قرار دهید. به خاطر داشته باشید که این قطعه به گونه‌ای طراحی شده که برف و باران به داخل آن نفوذ نمی‌کند.

اگر باران به داخل کلاهک لوله تنفسی خودرو نفوذ کرد،‌ نگران نباشید چراکه درون کلاهک فیلتر‌هایی وجود دارد که آب از آن خارج می‌شود.

وقتی سرعت خودرو بالا باشد تنفس آن نیز بالاتر می‌رود و فشار هوای وارد شده به خودرو بیشتر می‌شود که این عامل سبب قدرت موتور شده و راندمان آن را بالا می‌برد.

هنگام نصب اسنورکل باید دقت کنید که با مشخصات خودرو تطابق داشته باشد برای مثال نمی‌توانید اسنورکلی را که برای خودرو ۴ سیلندر به کار می‌رود را روی خودرو ۸ سیلندر نصب کنید چرا که به درستی عمل نمی‌کند.

فیلترهای اسنورکل خودرو

همانطور که گفته شد لوله‌های تنفس خودرو هوای وارد شده را فیلتر می‌کنند. اگر فیلترها کثیف باشند فیلترینگ هوا به درستی انجام نمی‌شود و ممکن است سبب ورود گرد و غبار به سیلندر و کاهش قدرت موتور شود. به خاطر داشته باشید که جنس فیلترهای لوله تنفس خودرو به گونه‌ای است که می‌توانید آن را چند بار بشویید و دوباره استفاده کنید.

فیلترهای Head snorkel مخصوص مسیرهای آفرود است و به جای کلاهک نصب می‌شود. این فیلتر از الیاف اسفجی ساخته شده و محفظه خاصی نیز دارد.

یکی دیگر از فیلترها Pro filter  است که در ورودی اسنورکل نصب می‌شود تا مانع ورود گرد و غبار شود.

ضمن اینکه اغلب سازندگان معتبر اسنورکل محفظه ورودی را طوری طراحی میکنند که می تواند تا 360 درجه چرخش کند و به همین دلیل حتی امکان تغییر جهت مکش نیز در این قطعه میسر است.اگر هم مقداری آب به محفظه ورودی نفوذ کرد، نیاز نیست نگران باشید زیرا منافذی در طراحی کلاهک وجود دارد که آب از آنها خارج می‌شود. نکته دیگر در مورد این قطعه اینکه اگر در حین حرکت با سرعت بالا باشید، هوا با سرعت بیشتری نسبت به زیر درب محفظه موتور به اسنورکل می‌رسد که به خودی خود باعث افزایش حجم هوای ورودی به موتور و بالا رفتن راندمان پیشرانه می‌شود.

نتیجه :

همانطور که گفته شد اسنورکل یا لوله تنفسی یکی از تجهیزات حیاتی برای خودرو‌های آفرود به شمار می‌رود بنابراین اگر خودرو آفرود شما لوله اسنورکل ندارد بهتر است نسبت به نصب آن اقدام کنید تا به موتور خودرو آسیب وارد نشود.