سنجاب ایرانی: پستاندار نمادین جنگل های بلوط زاگرس

تحقیق در مورد سنجاب ایرانی

سنجاب ایرانی نوعی سنجاب است که در جنگل های پهن برگ قفقاز، آناتولی، زاگرس و مدیترانه شرقی زندگی می کند. سنجاب ایرانی جانوری متوسط الجثه بوده و بین ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر طول دارد. موهای پشتی آن خاکستری متمایل به قهوه ای است و زیر بدن جانور زرد رنگ می باشد. موی سر و پشت دم قرمز حنایی است.

جفت گیری سنجاب ایرانی از فصل بهار شروع می شود و پس از حدود ۴۰ روز سه تا هشت بچه کور و بی مو می زاید. بچه ها در یک سالگی بالغ می شوند. طول عمر در اسارت حدود ۱۵ سال است.

سر و دم قرمز رنگ سنجاب ایرانی مشخصه ای است که این پستاندار را از دیگر سنجاب های موجود در ایران متمایز می سازد با این حال هرچه از جنگل های شمال زاگرس به سمت جنوب آن پیش می رویم رنگ این جانور دستخوش تغییراتی شده و با کاسته شدن از رنگ حنایی آن بیشتر به رنگ نخودی نزدیک می گردد.

غذای سنجاب های ایرانی

دانه، میوه، جوانه، برگ، پوست درختان، و احتمالاً از تخم و جوجه پرندگان تغذیه می کند. برای فصل زمستان مقدار زیادی مواد غذایی و به خصوص دانه بلوط را در سوراخ های زمین، زیر ریشه، یا سوراخ درختان مخفی می کند که این کار او، کمک فراوانی به رشد و تجدید حیات جنگل های بلوط می نماید.

زندگی سنجاب های ایرانی

روزها فعال است و معمولاً به صورت انفرادی بر روی درختان زندگی می کند، برای تغذیه گاهی اوقات روی زمین نیز دیده می شود. لانه را در سوراخ درختان ایجاد می کند و سطح آن را به وسیله علف های نرم مفروش می سازد و بیشتر درختان بلند و کهنسال را برای لانه سازی انتخاب می کند.

زیستگاه و وضعیت بقا در ایران

سنجاب ها در ایران بومی غرب کشور است و در مناطق جنگلی زاگرس از سردشت آذربایجان غربی تا مناطق چهارمحال، لرستان، کهکیلویه و فارس دیده می شود.

مهمترین زیستگاه سنجاب ایرانی در ایران، جنگل های بلوط سردشت در آذربایجان غربی است. در عین حال بیشترین میزان شکار و قاچاق این جانور به منظور فروش آن به عنوان حیوان خانگی نیز در این منطقه صورت می پذیرد که همین امر باعث تهدید وضعیت بقای آن ها در کشور شده است. گذشته از آن بسیاری از این جانوران در هنگام و به دلیل حمل و نقل نادرست تلف می شوند که خود موجب افزایش نگرانی ها در این باره شده است.

همچنین بخوانید:

زندگی کرم شب تاب: راز نور سرد و سم مرگبار

تحقیقات جدید نشان می دهد کرم های شب تاب علاوه بر جفت یابی، از نور خود به عنوان یک سیستم دفاعی سمی علیه شکارچیان استفاده می کنند. این حشره که برای…

دیگر عاملی که حیات این سنجاب را تهدید می کند تخریب زیستگاه های آن است. اسکان عشایر و روستائیان دامدار مناطق غربی در جنگل های بلوط این منطقه سبب شده تا آنها برای تغذیهٔ دام های خود اقدام به بریدن شاخه های درختان بلوط نمایند که همین امر موجب خشکیدن درختان بلوط و در نتیجه از دست رفتن منبع غذایی اصلی سنجاب های این منطقه شده که خود تهدیدی جدی برای حیات سنجاب ایرانی به شمار می رود.

نقش سنجاب ها

سنجاب ایرانی با جمع آوری و دفن دانه های بلوط در زیر خاک، به تکثیر درختان جنگلی کمک می کند.