نقطه در نگارش فارسی: کاربردها و قواعد

زمان مطالعه: 3 دقیقه

نقطه، نشانه ای اساسی برای پایان جمله و درنگ طولانی در زبان فارسی است. این مقاله به بررسی کامل کاربردهای نقطه، از جمله پایان جملات، پس از حروف اختصاری، و قواعد فاصله گذاری صحیح حول آن می پردازد.

نقطه (.) و نقش و کاربرد آن در نگارش فارسی

نقطه نشانه ای است که در انتهای همه جملات به جز جملات پرسشی و تعجبی می آید. به بیان دیگر نقطه نشانه درنگ طولانی و ختم کلام است. این نشانه در زبان انگلیسی Period یا Full Stop گفته می شود.

کاربرد نقطه در نگارش فارسی

کاربرد نقطه در نگارش فارسی کجاست؟ با ما در این مقاله از دلگرم همراه باشید تا به بررسی کامل کاربردهای نقطه بپردازیم.

پایان جمله

مهمترین و اصلی ترین کاربرد نقطه، پایان جمله است. در پایان جمله نقطه گذاشته می شود؛ مگر این که جمله به علامت سؤال یا تعجب ختم شود.

روزگار همیشه بر یک قرار نمی ماند.

برای ریشه کنی ویروس کرونا در خانه بمانید.

پس از پاسخ های کوتاه یا کلماتی که نقش جمله دارند

دیگر کاربرد نقطه در نگارش فارسی پس از پاسخ های کوتاه یا کلماتی است که به تنهایی نقش یک جمله را دارند.

سال نو به مسافرت می روی؟
- نه.

در پایان ذکر منبع در پژوهش علمی و کتاب

بیضایی، بهرام، «نمایش در ایران»، تهران، نشر روشنگران و مطالعات زنان، 1385.

پس از حرف یا حروف اختصاری و مخفف

ه.ق. (هجری قمری)
ب.م. (بعد از میلاد)

در صورتی که حروف اختصاری شناخته شده باشد، می توان نقطه پس از حرف پایانی را نگذاشت.

ه.ق به جای ه.ق.

نکته: وقتی از مخفف یک عبارت یک کلمه ساخته شده و سرهم نوشته شود، نیازی به نقطه نیست. مانند:

ناجا (نیروی انتظامی جمهوری اسلامی) مسئولیت امنیت شهرها را بر عهده دارد.

همچنین عبارت های مخفف دعایی نیازی به نقطه ندارند. این نمونه ها درون پرانتز می آیند.

(س) مخفف سلام الله علیها است.

(ع) مخفف عبارت دعایی علیه السلام است.

پس از شماره گذاری اجزای یک موضوع

گاهی برای شمارش اجزای یک موضوع یا بیان بندهای مختلف، از نقطه استفاده می شود. برای این مورد ممکن است با توجه به شیوه نامه آن نوشتار، از نقطه، خط تیره یا پرانتز بسته بعد از عدد یا حروف و یا هر چیزی که برای شمارش اجزای موضوع به کار می رود استفاده شود.

1. الف) A
2. ب) B

درج فاصله در قبل و بعد از نقطه

نقطه مانند اغلب نشانه های تکی، به کلمه ی قبل از خود می چسبد و از کلمه ی بعد از خود یک فاصله دارد.

بر این پهنه خاک چیزی هست که به رغم ما ادامه می دهد. نفس بودن به راستی موکول به بودن ما نیست.

استثنا درباره حروف اختصاری

درباره درج نقطه پس از حروف اختصاری، اگر چند حرف پشت سر هم بیایند، این نقطه ها به حرف قبل و پس از خود خواهد چسبید و تنها پس از نقطه آخرین حرف، یک فاصله درج می شود.

همچنین بخوانید:

نشانه گذاری: راهکاری برای جلوگیری از سوءتفاهم در نوشتار

نشانه های نگارشی چگونه نبود لحن و احساسات را در نوشتار جبران می کنند و از کج فهمی ها در دنیای دیجیتال جلوگیری می نمایند؟ این مقاله به تاریخچه و اهمیت…