چرا ۹ آذر ماه در ایران باستان معروف شد به جشن آذرگان

۴,۱۱۳
۲
۰
چهارشنبه, ۰۶ آذر ۱۳۹۸ ۱۱:۱۲

در مورد جشن آذرگان چه می دانید؟

آذر روز از آذرماه برابر با 9 آذر در گاهشماری ایرانی روز نهم هر ماه آذر یا اَتر (Atar) نام دارد؛ آذر ایزد ِویژه ی همه ی آتش هاست و از احترام ویژه ای نسبت به سایر آخشیج ها (عناصر) برخوردار می باشد و جشن آذرگان جشنی دیگر از جشن های آتش است در گرامیداشت این آخشیج و ایزد منسوب به آن.

یسنا صفحه 62، بند 9
نماز به تو ای آتش، ای بزرگ ترین آفریده ی اهورامزدا و سزاوار ستایش

در صفحه ۲۵۶ ترجمه ی آثارالباقیه از ابوریحان بیرونی درباره ی این جشن آمده است :
روز نهم آذر عیدی است که به مناسبت توافق دو نام آذرجشن می گویند و در این روز به افروختن آتش نیازمند می باشند و این روز جشن آتش است و بنام فرشته ای که به همه ی آتش ها موکل است نامیده شده، زرتشت امر کرده در این روز آتشکده ها را زیارت کنند و در کارهای جهان مشورت نمایند ...

در فرهنگ جهانگیری، برهان قاطع، مروج الذهب مسعودی و المدخل فی صناعة احکام النجوم از کیا کوشیار ابن لبان با شهری جیلی، این جشن را آذرخش نوشته اند.


مردم ایران باستان در این جشن چه می کردند.

در جشن های آتش مردم روی بام خانه ها آتش افروخته و آن روز را با شادی و شادمانی و پایکوبی و نیایش و فرآوری خوراک های ویژه و آفرینگان خوانی جشن می گیرند.

گذشتگان آذرگان را روزی خجسته می‌دانستند و در خانه‌ها و بام‌ها آتش افروخته و آن روز را با شادی و شادمانی و خواندن نیایش‌ها و گستردن سفره آیینی با خوراکی‌های گوناگون در آتشکده‌ها که آذین بندی شده بودند، جشن می‌گرفتند.

به هنگام جشن، بر آتش چوب‌های خوش سوز و خوش‌بو می‌نهادند و آنگاه به مناسبت آغاز سرما، از آتش فروزان در آتشگاه، هر کس اخگری به خانه برده و آن آتش تا پایان زمستان در خانه‌ها فروزان بود و نمی‌گذاشتند خاموش شود و آن را نیک فرجام و فرخنده می‌دانستند.

یکی از نیایش‌هایی که در آذر روز هرماه و از جمله در آذر روز از آذرماه خوانده می‌شود آتش نیایش نام دارد که پنجمین نیایش از پنج نیایش خرده اوستا است.

نزد ایرانیان، جشن آذرگان از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و همچون نوروز و مهرگان بر آن ارج می نهاده اند. در این روز آتشکده ها را آراسته و آذین بندی می کردند و در آن جایگاه مقدس مراسم ویژه ای برای جشن برگزار می کردند.

نظافت و پاکیزگی، از جمله ستردن موی و چیدن ناخن در این روز نیک بود و معتقد بودند در این روز مشاوره و رایزنی درباره ی امور و دشواری ها به نتیجه ی مطلوب می انجامد.

آتش به طور عموم از روزگاران بسیار کهن تا به امروز مورد توجه همه ی اقوام روی زمین بوده و هر قوم و طایفه ای به شکلی آن را ستوده اند.

بیشتر بخوانید::

تاریخچه عید نوروز چیست؟جشن باستانی نوروز چطور به وجود آمد؟

چرا ۱۰ فروردین را بنام جشن آبانگاه نامگذاری کرده اند ؟

تقسیم بندی روزهای ماه فروردین در عهد باستان


دانشمند آلمانی شفتلویتز(Sheftelwitz): در کتاب خود آیین قدیم ایران و یهودیت نوشتار بسیار مفیدی در این باره دارد و نشان می دهد که چگونه همه ی ملل جهان از هر نژاد آتش را می ستایند و از متمدن ترین کشورها در اروپا تا وحشی ترین قبایل آفریقایی در ستودن این عنصر درخشان با یکدیگر شریک هستند.

در نزد هندوان نیز، آگنی(Agni) اسم آتش و نام پروردگار آن است و در ریگ ودا ی هندوان و اوستای ایرانیان اسم پیشوای دینی هر دو دسته از آریایی ها، اَتره ون(Athravan) می باشد که به مانک آذربان و آن کسی که از برای پاسبانی آتش گماشته می شود است.

همچنان در وستالیس(Westalis) در رم قدیم دختری پاکدامن و دانا از خاندانی شریف به نگهبانی و زنده نگه داشتن آتش مقدس در معبد وستا(Westa) موظف بوده است و در مدت خدمتش که 30 سال بوده، می بایست با کمال پاکی و پرهیزگاری و تقدس به سر برد و نگذارد آتش مقدسی که پشتیبان دولت رم تصور می شد خاموش گردد.


زرتشتیان به هنگام نیایش به سوی نور توجه دارند بدان سبب است که روح خود را در برابر انوار محسوس و دیده شده متوجه نور حقیقی و فروغ آمیغی خداوندی ساخته‌اند تا بلکه از جسمانیت و تیرگی صوری پاک شده و خود را به معبود ازلی نزدیک کند.

نکته مهم درباره آذر این است: که در برخی منابع و ترجمه‌های متون پهلوی آذر را پسر اهورامزدا می‌نامند این در حالی است که بنا به گفته‌های زرتشت در گات‌ها اهورامزدا را یگانه می‌دانسته‌اند و ذکر این عبارات فقط به علت احترام به این عنصر و البته بالا بردن ارزش ادبی آن بوده است.

آتش های مقدس در جشن آذرگان

در جشن آذرگان همه این ۵ نوع آتش مقدس و محترم شناخته می‌شوند:

  1. آتش برزی سونگ (بلند سود) آتشی است که در اجاق های خانوادگی و آدریان‌ها یعنی آتشگاه‌ها نگه‌داری می‌شود و به ترتیب حرمت خانواده و عشیره را می‌رساند؛
  2. آتش وهو فریان، آتشی است در کالبد و جسم انسان وجود دارد و حرارتی غریزی است که زنده بودن انسان به آن بستگی دارد (امروزه به آن دمای بدن می‌گویند)؛
  3. آتش اوروازشت بنا به تفسیر پهلوی آتشی است که در رستنی ها ونباتات عالم وجود دارد؛
  4. آتش وازشت که به برق آسمان در موقع رعد گفته می‌شود؛
  5. آتش سپی‌نشت آتشی است که در گروسمان یا عرش اعلی فروزان و شعله‌ور است.

البته تقسیم‌بندی‌های دیگری هم برای آتش وجود دارد که پشت هر یک فلسفه و عقایدی مستحکم تعریف شده است.

زرتشتیان معتقد بودند که آتش باید از هر گونه ناپاکی به دور باشد.

سه آتشکده بزرگ و اساطیری ایران باستان هم در استان‌های زیر قرار داشته‌اند:

  1. آتش موبدان در فارس که جمشید آن را بنا کرده بود؛
  2. آتش ارتشتاران در آذربایجان که کیخسرو آن را ساخته بود؛
  3. آتش کشاورزان که از سوی کِی‌گشتاسب بنا شده بود.


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(2 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم