راهنمای نگهداری و پرورش میخک ژاپنی

 معرفی گل میخک ژاپنی

میخک‌ژاپنی گیاهی همیشه سبز و متراکم و مقاوم به هرس شدید، گرما و خشکسالی و شوری می­‌باشد.به همین علت به عنوان گیاه زینتی در فضای سبز و گیاه شاخه بریده در آب و هوای معتدل در سراسر جهان استفاده می­شود.این گیاه هم چنان به عنوان یک گیاه آپارتمانی استفاده می­شود. رشد میخک ژاپنی زیاد بکند میباشد و طول این گیاه در بعضی مناطق می‌تواند تا چهار متر هم برسد ولی اغلب گونه‌های آپارتمانی این گیاه حدود ۵۰ سانتی‌متر ارتفاع دارند.

میخک ژاپنی بومی چین و ژاپن با ۲۰۰ گونه درختی و درختچه ای گیاهی همیشه سبز با رشدی کند و آهسته که معمولاً می‌تواند تا حدود ۴ متر رشد کند. البته امکان دارد که این گیاه در موطن خود تا حدود ۱۰ متر نیز رشد کند.
امروزه نمونه‌های کوتاه قامت این گیاه نیز وجود دارد که تا حدود ۶۰ سانت ارتفاع می‌یابد. در سراسر جهان به عنوان یک گیاه زینتی در محوطه سازی و همچنین شاخه بریده پرورش داده می‌شود و معمولاً به شکل گلدانی پرورش داده می‌شود.

برگ‌ها حالت چرمین و براق دارند که اکثرا سبز رنگ هستند اما نمونه‌هایی ابلغ این گیاه با حاشیه‌های کرم، سفید نیز وجود دارد.
در صورت مساعد بودن شرایط محیطی در فصل بهار گلهای سفید رنگی با عطر ملایم می‌دهد. گل آذینان خوشه‌ای از گلهای معطر در انتهای شاخه است. گل دارای پنج گلبرگ سفید است که هر گلبرگ حدود یک سانت طول دارد.
میوه آن کرک دار و به شکل کپسولهای چوبی در حدود یک سانت عرض و به ۳ دریچه تقسیم شده و داخل ان دانه‌های سیاه و سفید صمغی وجود دارد.
نام انگلیسی میخک ژاپنی Pittospurm japanese  می‌باشد. نام علمی Pittosporum tobira

شرایط پرورش و نگهداری میخک ژاپنی

آبیاری: برای رشد مناسب این گیاه بهتر است در مورد گیاهان جوان زمانی که سطح خاک نسبتاً خشک شد آن را آبیاری کنیم. گیاهان بالغ و چند ساله نسبت به خشکی خاک تا حدودی مقاومت دارند، بنابراین بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کامل رطوبت را از دست بدهد سپس اقدام به آبیاری کنید.در آبیاری این گیاه نباید زیاده روی کرد زیرا به مانده آبی در اطراف ریشه‌ها حساس است در نتیجه ابتدا برگهای زرد شده ریزش می‌کند و سپس به تدریج گیاه از بین خواهد رفت.

نور:
به مکانی با آفتاب کامل تا یا نیمه سایه نیاز دارد. البته در مناطقی که هوا در طی فصل رشد گرم است کاشت گیاه در مکانی نیمه سایه نیمه آفتاب توصیه می‌شود. به خصوص اینکه از ظهر به بعد مکان کاشت سایه باشد تا گیاه به دلیل گرمای هوا و تابش نور آفتاب آسیب نبیند این مسئله به خصوص برای گیاهان کاشته شده در گلدان اهمیت دارد، در غیر این صورت نوک و حاشیه برگها حالتی خشکیده و قهوه‌ای می‌شود. به همین دلیل در گیاهان گلدانی بهترین مکان قرار دادن گلدان در طی تابستان جهت شرقی منزل است.

دما:
این گیاه سرما را تا حدود ۵-درجه سانتی گراد تحمل می‌کند، البته در چنین شرایطی اکثر برگهای خود و برخی ساقه‌های جوان را از دست می‌دهد.
اما گیاه زنده می‌ماند و در صورت مساعد شدن شرایط دمایی مجدداً و به تدریج برگهای جدید در می‌آورند.بنابراین در مورد گیاهان گلدانی بهتر است که با فرا رسیدن فصل سرد این گیاهان را به داخل منزل منتقل کنیم.
از آنجایی که این گیاهان اصولاً کم رشد و همیشه سبز است و از طرفی فرم زیبایی در برگسار و شاخسار خود دارد گیاه مناسبی برای آپارتمان است.

خاک:
نیاز به خاکی سبک با زهکش خوب و مناسب دارد. سنگین بودن بافت خاک و مانده آبی و عدم خروج آب اضافی از اطراف ریشه‌ها یکی از دلایل رشد ضعیف و از بین رفتن این گیاهان است. بنابراین وجود موادی همانند شن (با سایز ۲ میلیمتر) کوکوپیت، پرلیت، به زهکش بهتر خاک اطراف ریشه کمک می‌کند. ماسه بادی مناسب نیست چون باعث سنگین شدن بافت خاک می‌شود.

به عنوان مثال می‌توان خاک معمولی و خاک برگ را به نسبت مساوی و ده درصد از حجم کلی خاک ماسه را با هم مخلوط و برای این گل استفاده کرد (برای کاشت در باغچه)توجه کنید اگر این گیاه را در گلدان می‌کارید از بستر کوکوپیت و پرلیت یا پیت ماس و ماسه استفاده کنید. و حتماً قبل از کاشت از وجود حفره انتهایی کف گلدان مطمئن شده و روی منافذ گلدان قبل کاشت سنگریزه بریزید (زهکش جهت باز بودن عبوری آب و کمک به خروج آب آبیاری اضافی).

تکثیر میخک ژاپنی

در صورت شکل گیری بذرها می‌توان از آنان برای تکثیر استفاده کرد. بذرها را می‌توان در پاییز و یا در اواخر زمستان در مخلوط خاک برگ +کوکوپیت مرطوب و در مکانی گرم کاشت اما بعد جوانه زنی بذرها بهتر است که آنان را به مکانی خشک منتقل کرد زیرا در مکان گرم رشد ضعیفی خواهند داشت.از قلمه چوب نرم (نیمه خشبی) که در بهار تهیه می‌شود یا قلمه چوب سبز (علفی) که در تابستان از گیاه گرفته می‌شود می‌توان جهت تکثیر این گیاه استفاده کرد.قلمه‌ها به طول ۵-۷ سانت تهیه می‌شوند.
اگر قسمتی کوچک از چوب قدیمی‌تر در پایین قلمه‌ها همراه آنان باشد ریشه زایی بهتر انجام می‌شود البته توان ریشه زایی در قلمه‌های این گیاه پایین است و در صورت استفاده از هورمون‌های ریشه زایی احتمال تولید ریشه و گرفتن گیاه جدید افزایش می‌یابد.قلمه‌ها را می‌توان در محیط کوکوپیت و پرلیت کاشت و محیط را باید مرطوب نگه داشت.

همچنین بخوانید:

۱۰ خاصیت دارویی و درمانی میخک

خواص میخک | فواید میخک | خواص دارویی میخک ؛ میخک گیاهی بسیار کوچک اما با خواص درمانی فراوان است که در عین حال به عنوان یک ادویه شفابخش و خوش عطر در…

هرس:
این گیاه از هرس پذیری خوبی برخوردار است و می‌توان با انجام عمل هرس اندازه و تا حدودی شکل آن را کنترل کرد.بنابر همین مسئله می‌توان از گیاهان میخک ژاپنی به عنوان پرچین استفاده کرد البته در پی هرس به شکل منظم به دلیل قطع پی در پی ساقه‌های انتهایی موجب کاهش احتمال شکل گیری گلها می‌شود.
اگر گلدهی این گیاه مد نظر است می‌توان زمان هرس را به بعد از گلدهی موکول کرد اگر شکل و فرم درختچه این گیاه مد نظر است می‌بایست با قطع شاخه‌های زیرین بلند شدن شاخه‌های اصلی را تحریک کرد.

آفات و بیماری‌های گل میخک ژاپنی

از جمله آفات این گیاه می‌توان به شته‌ها، شپشک سپردار.، شپشک آرد آلود و از بیماری‌ها به بلایت باکتریایی، پوسیدگی ریشه و ساقه اشاره کرد.