علت کج گذاشتن پا در کودکان و درمان این عارضه

علل کج گذاشتن پا در کودکان و درمان

انحراف پا در کودکان یکی از شایع ترین مشکلات استخوانی کودکان و نوجوان است که در حال حاضر انحرافات پاشنه و زانو (زانوی ضربدری ، زانوی پرانتزی و کج راه رفتن کودک) است که در حالت ایستاده بررسی می شود و گذاشتن پنجه به داخل و خارج هنگام راه رفتن است که می تواند در آینده منجر به مشکلات فراوانی از جمله آرتروز, مشکلات مفصل و تعادل شود.

علل انحراف پا در کودکان:

انحراف پا در کودکان می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله عوامل ژنتیکی، مشکلات عضلانی و اعصابی، ضعف عضلات پا و نقص توازن باشد. همچنین، عوامل محیطی مانند استفاده نادرست از کفش، فشار زیاد بر روی پاها و آسیب‌های جسمی نیز می‌توانند به انحراف پا در کودکان منجر شوند.

تشخیص انحراف پا در کودکان:

تشخیص انحراف پا در کودکان معمولاً توسط پزشک ارائه می‌شود. این تشخیص ممکن است شامل بررسی تاریخچه پزشکی کودک، ارزیابی جسمانی و عملکردی پاها، و انجام آزمون‌های تصویری مانند ایکس‌ رای پاها باشد. با توجه به نتایج این تشخیص، پزشک می‌تواند نوع و شدت انحراف پا را تعیین کرده و برنامه درمانی مناسب را تجویز کند.

درمان انحراف پا در کودکان:

درمان انحراف پا در کودکان بستگی به نوع و شدت مشکل دارد. در برخی موارد، انحراف پا با تمرینات فیزیکی و توانبخشی قابل بهبود است. در مواردی که مشکل جدی‌تر باشد، نیاز به استفاده از اسپیکاستر، کفش‌های ویژه یا حتی جراحی ممکن است وجود داشته باشد. همچنین، درمان همزمان برای عوامل مرتبط مانند ضعف عضلات و نقص توازن نیز لازم است.

زانوی پرانتزی:

زانوی پرانتزی به صورت بدشکلی های زاویه دار اندام های تحتانی در کودکان به طور شایع علت مراجعه والدین کودکان به کلینیک فوق تخصصی پا است. این حالت زاویه دار شدن استخوان های ساق و ران و فاصله گرفتن زانوها از هم است.زانوی پرانتزی در دوره نوزادی ۱۵ درجه است و در یک سالگی به ۱۰ درجه می رسد و در ۱۸ ماهگی تا ۲۴ ماهگی به حد طبیعی می رسد.

زانوی ضربدری:

در حالت زانوی ضربدری زانوها به هم چسبیده اند، قوزک پاها بیش از دو سانتی متر از هم فاصله دارند. ممکن است تا چهار سالگی زانوها به طور طبیعی حالت ضربدری داشته باشند اما تا شش سالگی برطرف می شود.

علت زانوی ضربدری می‌تواند متفاوت باشد و شامل عوامل مختلفی گردد:

عوامل ژنتیک: زانوی ضربدری در برخی از افراد می‌تواند به دلیل عوامل ژنتیک باشد. اگر این وضعیت در خانواده وجود داشته باشد، احتمال به ارث‌رسیدن آن افزایش می‌یابد.
مشکلات رشد استخوانی: مشکلات مرتبط با رشد استخوان‌ها ممکن است به زانوی ضربدری منجر شوند، به خصوص در دوران کودکی یا نوجوانی.
آسیب‌های استخوانی: شکستگی‌ها، خمیدگی‌ها یا آسیب به استخوان‌ها می‌توانند باعث تغییر در فرم زانو شوند.
اختلالات زانو: برخی از اختلالات زانو مانند کوتاهی بعضی عضلات ، آسیب به رباط‌ها، یا مشکلات غضروفی می‌توانند به زانوی ضربدری منجر شوند.

مشکلات عصبی: برخی از مشکلات عصبی می‌توانند تأثیرگذار باشند و منجر به زانوی ضربدری شوند.
فعالیت‌های ورزشی: برخی از فعالیت‌های ورزشی با شدت زیاد می‌توانند تأثیر گذار باشند و زانوها را به سمت داخل ببرند.
صافی کف پا: صافی کف پا در کودکان یکی دیگراز اختلال هایی که والدین ممکن است با آن مواجه شوند این صافی کف پا در کودکان غالبا بعد از ٣ و نیم سالگی و زمانی که پا ساختار طبیعی خود را پیدا می کند، نمایان می شود. اصطلاح صافی کف پا زمانی به کار برده می شود که قوس طولی داخلی کاهش پیدا کرده باشد و می تواند همراه با انحراف پاشنه به سمت بیرون باشدکه بسته به میزان آن می تواند باعث درد و حتی ناپایداری مچ پای فرد شود.

چرخش پا به سمت داخل و خارج هنگام راه رفتن:

یکی دیگر از مشکلات شایع چرخش پا به داخل و خارج است که دلایل مختلفی می تواند داشته باشد. چرخش یا از ناحیه مچ پا به وجود می آید یا خیلی اوقات از ناحیه استخوان ران در لگن ایجاد می شود.
چرخش پا به داخل یا خارج اغلب توسط والدین در هنگام راه افتادن بچه مشاهده می شود، اما کودکان در سنین مختلف و به دلایل متعدد ممکن است به این مشکل دچار شوند.

گاهی اوقات، چرخش شدید پا به داخل می تواند باعث شود کودکان تلوتلو خورده یا در هنگام راه رفتن انگشتان پای آنها به پاشنه پای دیگر گیر کند.
در اکثر کودکان کمتر از ٨ سال، چرخش پا به داخل بطور خودکار بدون نیاز به استفاده از آتل، بریس، عمل جراحی، یا سایر روش های درمانی بر طرف می شود. به هر حال در صورتی که کودک به خاطر چرخش پا به داخل با درد، ورم یا لنگیدن مواجه شود، این شرایط می بایست توسط متخصص ارتوپد کودکان مورد بررسی قرار گیرد.

در صورت تداوم موارد زیر ممکن است کودکان نیاز به مداخله داشته باشند:

تا سن سه سالگی بهبود نیافته است
شکایت از درد بیش از حد (مخصوصاً در داخل انگشتان پا)
یک پا بیشتر از دیگری چرخیده است
سایر تأخیرهای رشدی مانند حرکت خوب، حرکت درشت و/یا رشد زبان.
اختلالات راه رفتن (انحراف از راه رفتن طبیعی)

داخل انگشتی یا "انگشت کبوتر":

داخل انگشتی، که معمولاً به عنوان "انگشت کبوتر" شناخته می شود، زمانی است که انگشتان پا هنگام راه رفتن یا دویدن به سمت یکدیگر قرار می گیرند. این معمولا در نوزادان و کودکان خردسال دیده می شود. داخل انگشتان پا ممکن است از طریق ژن های ارثی یا قرار گرفتن کودک در رحم ایجاد شود.
اگر والدینی در نوزادی یا کودکی خود را در انگشتان پا نشان دادند، به احتمال زیاد این ژن را به فرزندان خود منتقل خواهند کرد. همچنین ممکن است یک نوزاد به دلیل حرکت کوچک پا و قرار گرفتن در رحم در داخل انگشتان پا ایجاد شود. داخل انگشتان پا معمولاً برای کودکان دردناک نیست و منجر به آرتروز نمی شود.

سه نوع داخل انگشت وجود دارد: پیچ خوردگی تیبیال، متاتارسوس آداکتوس و آنتورژن فمورال.

پیچ خوردگی تیبیا:

هنگامی که استخوان ساق پا (استخوان ساق پا) به سمت داخل متمایل می شود و باعث می شود پاها به سمت داخل حرکت کنند. این شایع ترین علت داخل انگشتی در نوزادان و کودکان خردسال معمولاً زیر دو سال است.
معمولاً به دلیل قرار گرفتن در رحم است و در سنین پایین قابل توجه است. پیچ خوردگی تیبیا اغلب زمانی که کودک شروع به راه رفتن می کند صاف می شود، اما اصلاح کامل آن ممکن است ۶ تا ١٢ ماه طول بکشد.
اگرچه پیچ خوردگی تیبیا به طور معمول نیازی به مداخله ندارد، اما ممکن است بعد از سن هشت سالگی برای چرخش های شدیدتر ساق پا، جراحی توصیه شود.

همچنین بخوانید:

درمان باور نکردنی انحراف قوزک انگشت شست پا + تصاویر

متاتارسوس:

وقتی نیمه جلویی پا یا جلوی پا به سمت داخل چرخانده می شود. مطالعات نشان داده اند که متاتارسوس ادوکتوس ممکن است به طور خود به خود بدون مداخله در اکثر موارد بهبود یابد.
کشش های دستی جلوی پا می تواند متاتارسوس اضافی را بهبود بخشد و ممکن است توسط متخصص اطفال، پرستار یا فیزیوتراپ کودک ارائه شود. در موارد نادری که متاتارسوس ادوکتوس به خودی خود اصلاح نمی شود، گچ گرفتن پا می تواند بافت نرم جلوی پا را کشیده و پا را صاف کند.

آنتورژن فمورال:

هنگامی که انتهای بالایی استخوان ران (فمور)، نزدیک به لگن، پیچش بیشتری داشته باشد که باعث چرخش پاها می شود. معمولاً قبل از ۴-۶ سالگی تشخیص داده نمی شود. یکی از علائم رایج آنتورژن فمورال نشستن در وضعیت "w-" است. درمان ممکن است شامل فیزیوتراپی برای آموزش موقعیت صحیح راه رفتن و گاهی بریس هایی برای جابجایی استخوان باشد.

بازگشت به عقب فمورال:

استخوان ران (فمور) نسبت به مفصل ران به سمت عقب زاویه دارد و در نتیجه پاها به سمت بیرون قرار می گیرند. بازگشت به عقب استخوان ران کمتر از آنورژن فمورال است.

پاهای بیرون پا یا اردک:

زمانی است که پاهای کودک در حین راه رفتن و دویدن به سمت بیرون باشد. خارج شدن از انگشت کمتر از داخل انگشتان پا رخ می دهد و ممکن است به دلیل وضعیت قرارگیری جنین، رشد غیر طبیعی ویا مشکلات عصبی زمینه ای باشد. بر خلاف داخل انگشتان پا، بیرون رفتن از انگشت ممکن است در طول زمان منجر به درد شود. سه دلیل برای بیرون آمدن انگشتان پا در کودکان وجود دارد: صافی کف پا، انقباض مفصل ران و عقب نشینی فمورال.

انقباض هیپ:

لگن نوزاد ممکن است به دلیل قرار گرفتن در رحم به بیرون چرخیده شود. انقباض خارجی لگن ممکن است باعث سفتی مفصل ران در هنگام شروع راه رفتن و در نتیجه خارج شدن از انگشتان پا شود. انقباض مفصل ران به خودی خود برطرف می شود، بنابراین اگر به دلیل انقباض لگن باشد، بیرون آمدن انگشتان نیازی به درمان ندارد.

منبع : دکتر فووت