کارآموزی چیست و برای کارآموزی باید از کجا شروع کنیم؟

کارآموزی چیست و چه مزایایی برای کارآموز و کارفرما دارد؟

با افزایش رقابت برای استخدام در مشاغل مختلف، دانشجویان باید به فکر راه‌های جدیدی باشند تا بتوانند در میان سایر متقاضیان واجد‌شرایط و ماهر، مزیت و نقطه‌قوتی برای خودشان داشته باشند. در این میان معمولا کارفرمایان برای فارغ‌التحصیلانی که در زمینه کار موردنظر تجربه دارند، ارزش بیشتری قائل می‌شوند؛ به همین دلیل، می‌توانیم بگوییم که گذراندن دوره کارآموزی یکی از امتیازات مثبت برای استخدام افراد در شغل دل‌خواهشان است.

با این تفاسیر، کارآموزی دقیقا چیست؟ چگونه می‌تواند در استخدام افراد کمک‌کننده باشد؟ چه کارهایی را فارغ‌التحصیلان باید در دوره کارآموزی انجام دهند؟ در این مطلب به چنین سؤالاتی در رابطه با کارآموزی پاسخ خواهیم داد و کمکتان خواهیم کرد تا تصمیم بگیرید که آیا واقعا کارآموزی برای شما انتخاب مناسبی محسوب می‌شود یا خیر.

کارآموزی، فرصتی است که کارفرمایان برای کارمندان بالقوه یک سازمان موسوم به کارآموزان فراهم می‌کنند تا در دوره زمانی مشخصی در شرکت مربوطه کار کنند. کارآموزان معمولا دانشجوی مقطع کارشناسی یا دانش‌آموز هستند و به‌مدت ۱ تا ۳ ماه در شرکت موردنظر مشغول به ‌کار می‌شوند؛ علاوه بر این، در صورتی که دوره کارآموزی به‌عنوان واحد درسی در ترم تحصیلی دانشگاه ارائه شود، به‌صورت تمام‌وقت و اگر در طول تعطیلات ارائه شود، به‌صورت پاره‌وقت انجام می‌شود؛ همچنین کارفرمایان در ازای منافعی که از دوره کارآموزی افراد به‌دست می‌آورند، باید مزایایی را مانند مهارت‌های عملی، تجربه کار مرتبط و دانش کاربردی بیشتر در حوزه کاری مربوطه برایشان فراهم کنند.

معمولا دوره کارآموزی به‌صورت کارهای داوطلبانه یا همراه با حقوق پرداختی در نظر گرفته می‌شود. در این میان، دوره‌های کارآموزی با حقوق پرداختی، معمولا خواهان بیشتری نسبت به دوره‌های داوطلبانه دارند؛ چراکه به‌طور معمول دوره‌های داوطلبانه به‌عنوان رفتاری غیرمنصفانه به حساب می‌آید و از آن به‌عنوان ابزاری برای سوءاستفاده از شرایط کارآموزان یاد می‌شود. همان طور که انتظار می‌رود، کارآموزی‌هایی که حقوق بهتری پرداخت می‌کنند، خواهان بیشتری نیز دارند و افراد بسیاری برای به‌دست‌آوردن آنها با یکدیگر رقابت می‌کنند.

چرا شرکت‌ها دوره‌های کارآموزی را ارائه می‌دهند؟

شرکت‌ها دلایل مختلفی برای ارائه‌دادن دوره کارآموزی به دانشجویان دارند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. اهداف کوتاه‌مدت

به‌طور معمول، دوره‌های کارآموزی برای انجام کارهای اداری سطح پایین‌تری مانند فتوکپی، ساخت فایل‌ها، انجام کارهای ساده با اکسل یا تهیه گزارشات ساده ارائه می‌شوند. کارفرمایان این دوره‌ها را در شرکت خود ارائه می‌دهند و هدفشان این است که کارهایی از این قبیل را کارآموزانی انجام دهند که حقوق کمتری دریافت می‌کنند یا حتی بدون دستمزد مشغول به کار هستند. بسیاری از مشاغل طی این دوره‌ها، معمولا به‌مدت چند هفته یا چند ماه و با هدف کمک به تکمیل پروژه یا رویداد های بزرگ‌تر، کارآموزانی را در شرکتشان به ‌کار می‌گیرند.

از سوی دیگر، گذراندن دوره‌های کارآموزی برای دانشجویان نیز مزایایی به‌ همراه دارد؛ برای مثال، آنها می‌توانند تجربه‌ای واقعی از فعالیت در محیط کار به ‌دست آورند، مهارت‌های خود را در مدیریت پروژه‌های مختلف بهبود بخشند، مهارت‌هایی برای حل مسئله کسب کنند و نحوه مدیریت ارتباط با مشتری را بیاموزند؛ حتی کارآموزی‌های مختصر نیز می‌توانند طیف وسیعی از مهارت‌های قابل‌انتقال به مشاغل دیگر را برای افراد فراهم کنند؛ همچنین دوره کارآموزی به توسعه مهارت شبکه ‌سازی و ایجاد ارتباطات ارزشمند در حوزه مربوطه کمک می‌کند؛ علاوه بر این، گذراندن دوره کارآموزی ، در رزومه کاری کارآموزان نیز مزیت محسوب می‌شود.

۲. اهداف بلندمدت

کارفرمایان اغلب از دوره‌های کارآموزی به‌عنوان روش مؤثری برای تبلیغ طرح‌های کارآموزی خود به دانشجویان استفاده می‌کنند. به‌عبارتی، بررسی‌ها نشان می‌دهند که تقریبا نیمی از کارفرمایان، حداقل ۲۰٪ از کارآموزان سابق خود را استخدام می‌کنند تا در برنامه‌های آموزشی تبلیغ کنند و کارآموزان آینده را آموزش دهند؛ به همین دلیل کارآموزان پس از اتمام تحصیلاتشان، به‌احتمال زیاد به همان سازمانی که قبلا دوره کارآموزی خود را در آن گذرانده‌اند، باز می‌گردند و به‌عنوان کارمند تمام‌وقت استخدام می‌شوند تا کارآموزان جدید را آموزش دهند.

از سوی دیگر، استخدام کارآموزان سابق پس از پایان‌گرفتن دوره کارآموزی آنها، برای کارفرمایان سودمند است، زیرا در حال حاضر، این افراد شرکت و موقعیت شغلی خود را درک می‌کنند و به وظایفشان به‌خوبی آشنا هستند؛ علاوه بر این، کارآموزان سابق نسبت به افراد جدید به آموزش کمتری احتیاج دارند و این باعث صرفه‌جویی در وقت و منابع سازمان می‌شود.

کارآموزان معمولا چه‌ کارهایی را انجام می‌دهند؟

اکثر کارآموزان مجموعه‌ای از وظایف حمایتی و کمکی را در موقعیت‌های شغلی سطح‌ پایین‌تر بر عهده دارند. به‌طور خاص، کارهای کارآموزی معمولا بسته به کارفرما، صنعت و نوع کارآموزی متفاوت‌اند؛ همچنین بر خلاف اشتغال به کار معمولی، در کارآموزی به‌جای اشتغال، بیشتر روی آموزش فرد تمرکز می‌شود؛ بنابراین نباید انتظار داشته باشید که در هفته اول کارآموزی خود،‌ مدیریت حساب کاربری مشتریان یا هماهنگی پروژه‌های خلاقانه به شما واگذار شود.
در حقیقت به‌دلیل ماهیت شغلی، کارآموزی بیشتر از هر چیز دیگری نقش حمایتی دارد.

با وجود این، دوره‌های کارآموزی فرصتی عالی برای افراد هستند تا نحوه انجام کار در دنیای کسب‌وکار را از نزدیک بیاموزند؛ حتی اگر وظایف ساده و سطح پایینی بر عهده آنان گذاشته شود، باز هم تجربیات ارزشمندی برایشان به‌ همراه خواهند داشت.
کارهای معمولی مانند بررسی ایمیل‌ ها، وارد‌کردن داده‌ها، ساخت فایل‌ها، مرتب‌سازی اسناد، برنامه‌ریزی قرارهای کاری و غیره، از جمله وظایف ساده کارآموزان در سازمان‌ها محسوب می‌شوند. در این میان ممکن است به برخی از کارآموزان مسئولیت‌های بیشتری داده شود و آنها بتوانند به عضو کلیدی تیم خود تبدیل شوند؛ به این ترتیب چنین افرادی نقش قابل‌توجهی در شرکتشان خواهند داشت.

کارآموزان به چه تجربیاتی نیاز دارند؟

کارفرمایان از کارآموزان آینده خود انتظار ندارند که سابقه‌ کار داشته باشند، اما مهارت‌های حاصل از مطالعه و تحصیل افراد را به‌عنوان ملاک ارزیابی آنان در نظر می‌گیرند. در همین راستا، در ادامه چند ایده مربوط به تجربیات کاری را آورده‌ایم که برای افرادی که سابقه‌ کاری ندارند، مفیدند؛ پس اگر تاکنون سابقه کاری نداشته‌اید، می‌توانید برخی از موارد زیر را در رزومه کاری خودتان ذکر کنید:

کارهای داوطلبانه

انجام کارهای داوطلبانه، راهی عالی برای کسب تجربیات کاری محسوب می‌شود؛ از همین روی، نباید به رایگان‌بودن آنها فکر کنید، بلکه از انجام چنین کارهایی به‌عنوان راه مؤثری برای رشد مهارت‌های خود، همچنین ابزاری برای رسیدن به اهدافتان و شبکه‌سازی استفاده کنید.

کارهای پاره ‌وقت

کارهای پاره‌وقت بسیاری وجود دارند که حین تحصیل می‌توانید به آنها مشغول شوید. در این مرحله نیازی نیست که درمورد نوع کار خود بیش از حد نگران نباشید، زیرا تجربیات کارهای پاره‌وقت قابل‌انتقال به مشاغل دیگر هستند و این همان چیزی است که مسئولان استخدام در زمینه کارآموزی، به‌ دنبالش هستند.

گروه‌های دانشجویی

با پیوستن به گروه‌های تحصیلی، مانند گروه‌های کسب‌وکار، انجمن‌های دانشجویی یا گروه‌های اجتماعی، می‌توانید مهارت‌هایی را کسب کنید که برای کارفرمایان ارزشمند به نظر می‌آیند.

آزادکاری یا فریلنسینگ

اگر به کار‌کردن در شغل‌های پاره‌وقت علاقه‌ای ندارید، می‌توانید کارهای فریلنسرینگ را امتحان کنید. به‌طور خاص، در صنایع خلاقانه می‌توانید رزومه کاری منحصربه‌فردی را برای خودتان بسازید؛ همچنین در این مسیر مهارت‌های مختلفی را مانند بازاریابی، مدیریت مالی و غیره، کسب خواهید کرد.

انجام کارآموزی چه مزایایی دارد؟

برخی از اصلی‌ترین مزایای کارآموزی عبارت‌اند از:

فرصتی برای بهبود دانش و مهارت‌های خود در یک زمینه یا صنعت خاص؛
تجربه موقعیت‌های شغلی مختلف برای آگاهی از زمینه کاری موردعلاقه خود؛
آشنایی با نحوه کار در مشاغل مختلف و چالش‌های روزمره آنها؛
فرصتی برای ایجاد شبکه‌ای متشکل از همکاران؛
کسب تجربیات کاری ارزشمند برای متمایز‌بودن از سایر شاغلان در صنعت مشابه؛
کسب تأییدیه تحصیلی واحد درسی کارآموزی در دانشگاه؛
به‌کارگیری مفاهیم و راهبردهای تدریس‌شده در دانشگاه در یک محیط کار واقعی؛
دریافت دستمزد مناسب، در صورت فعالیت در دوره‌های کارآموزی با حقوق پرداختی.