سنگ های آتشفشانی: پوکه معدنی، توف و سنگ پا؛ ویژگی ها و کاربردها

کاربرد سنگ های آتشفشانی (پوکه معدنی و سنگ پا)

آشنایی با سنگ های آتشفشانی شامل پوکه معدنی، توف و سنگ پا: نحوه تشکیل، ویژگی های فیزیکی و کاربردهای صنعتی و ساختمانی این سنگ های ارزشمند؛ با دلگرم همراه باشید.

سنگ های آتشفشانی چیستند؟

سنگ آتشفشانی نوعی سنگ می باشد که به صورت ماگمای گداخته در سطح زمین به سرعت سرد شده است.

سنگ های آتشفشانی دارای ویژگی های زیر هستند:

– به علت سرد شدن سریع، دارای شیشه هستند یا آنقدر ریزدانه اند که نمی توان مواد آن ها را تعیین کرد.

– در مقاطع نازک ساختمان هایی مانند لایه بندی، حالت جریانی، حباب ها، لکه ها و رگه های حاصل از تفکیک شدن یا اختلاط ناپذیری و حفره های خالی یا پرشده را نشان می دهند.

– وجود شیشه ها و ریزدانه ها در سنگ های آتشفشانی باعث می شود که وجود مواد و کانی های رنگی در مقایسه با سنگ های درونی نمود بیشتری داشته باشد.

– ساخت های صحرایی سنگ های آتشفشانی در مقایسه با سنگ های درونی متنوع تر هستند.

– اغلب سنگ های آتشفشانی دارای دو بخش هستند:
  الف) فنوکریست ها یا درشت بلورها که به طور معمول قبل از استقرار سنگ در جایگاه اصلی آن تشکیل شده اند.
  ب) خمیره ریزدانه یا شیشه ای که بلورهای درشت در آن ها جای دارند.

برخی از انواع سنگ های آتشفشانی

• پوکه معدنی
• توف
• سنگ پا

1) پوکه معدنی

پوکه معدنی یک سنگ آتشفشانی بسیار سبک و متخلخل است. این نوع پوکه وقتی ایجاد میشود که گاز از درون کف گدازه های شیشه ای که بسرعت در حال سرد شدن هستند خارج شود. پوکه معدنی فقط در مناطق آتشفشانی قابل استخراج است. پوکه معدنی حاصل از فعالیتهای آتشفشانی است. مزیت عمده پوکه معدنی نسبت به مصالح ساختمانی مشابه از قبیل شن و ماسه، وزن بسیار کم، دارا بودن درجه سختی بالا و نیز تخلخل بالای آن است. این نوع پوکه دارای دانه بندی های متفاوت از ذرات غباری تا قطعات بزرگ با قطر بیش از ۱۰۰ میلیمتر است. هر یک از اندازه های پوکه معدنی برای مصارف بخصوصی کاربرد دارند.

کاربرد پوکه معدنی

1. تولید انواع بلوک های سیمانی سبک ته باز و ته بسته
2. پر کننده کف ساختمان و شیب بندی پشت بام
3. استفاده درساخت آب نما
4. ساخت انواع بتن سبک با مقاومت بالا
5.  استفاده بهینه از حجم خاک
6. حفظ آب و انتقال تدریجی آن به خاک
7. رنگبری پارچه ها
8. بعنوان عایق حرارت برای سردخانه ها، گرمخانه ها و پوشش لوله های حرارتی

2) توف

توف (تفرا) (به انگلیسی: Tuff) یک نوع سنگ متشکل از خاکستر آتشفشانی است که در هنگام انفجار آتش فشانی از زمین خارج می شود. واژه خاکستر در واقع توصیف کننده اندازه ذرات است. اندازه ذرات آن کمتر از ۲ میلی متر است. به دلیل سبکی کیلومترها حرکت می کند و روی هم نهشته می شوند. اگر ذرات خاکستر داغ باشد این ذرات به هم جوش خورده و سنگ توف را تشکیل می دهند. دمای آن ها می تواند تا ۴۰۰ درجه سانتی گراد باشد. از نظر ترکیب کانی شناسی این سنگ در زمره سنگ های آتشفشانی قرار می گیرد ولی به دلیل نحوه تشکیل آن که به صورت ته نشینی است و اغلب ساختی لایه لایه دارد بسیار به سنگ های رسوبی نیز شباهت دارد.

کاربرد توف

این سنگ را به علت سبزی چشم نوازی که دارد در کار دیوار سازی٬ پارک سازی و دیوارها استفاده می کنند.

3) سنگ پا

سنگ پا نوعی سنگ آذرین است که از سرد شدن گدازه های آتشفشانی شکل می گیرد. وجه تسمیهٔ سنگ پا این است که به دلیل قابلیت بالای سایندگی اش از آن برای زدودن لایه های سفت مردهٔ پوست در پاشنه پا استفاده می شود. در گذشته تنها از چنین سنگ های آذرینی که متخلخل بوده استفاده می شد، اما امروزه انواع پلاستیکی آن نیز موجود است.

کاربرد سنگ پا

امروز از سنگ پا برای زدودن بافت ها و سلول های مرده و به عنوان یک لایه بردار استفاده می شود. سنگ پا به رنگ های سفید، قهوه ای، قرمز و مشکی و در انواع طبیعی و مصنوعی موجود است و معمولا در داروخانه ها و مراکز فروش لوازم حمام و دستشویی به فروش می رسد. سنگ پا در جدا کردن پرز از لباس کاربرد دارد.هم چنین از آن به عنوان ساینده در صنعت چوب بری استفاده می شود.