با مهم ترین دلایل سوختن واشر سرسیلندر آشنا شوید + روش های پیشگیری

چرا واشر سرسیلندر میسوزد ؟

سوختن واشر سرسیلندر خودرو از جمله ایرادات دردسرساز و پرهزینه است که می تواند مشکلات زیادی را برای موتور خودرو به وجود آورد. واشر سرسیلندر وظیفه آب بندی شکاف بین دو بخش بالا و پایین موتور را بر عهده دارد و هرگونه ایرادی در آن، روی عملکرد فنی ماشین تاثیر منفی می گذارد.

سوختن واشر سرسیلندر به دلایلی رخ می دهد که اگر از آنها پیشگیری شود، احتمال بروز این عیب بسیار کمتر خواهد شد. در این مطلب می خواهیم ببینیم سوختن واشر سرسیلندر چیست، چه دلایلی دارد و چطور می توان از این عیب پرهزینه و دردسرساز جلوگیری کرد.

واشر سرسیلندر چیست ؟

موتورهای احتراقی، یعنی آن دسته پیشرانه هایی که از سوخت های فسیلی استفاده می کنند، از دو بخش تشکیل شده اند. سیلندر و سر سیلندر. در قسمت سیلندر این نوع موتورها پیستون، شاتون، میل لنگ و … وجود دارد و در قسمت سر سیلندر سوپاپ ها و میل سوپاپ ها. واشر سرسیلندر قطعه ای که در بین این دو قسمت قرار می گیرد.

واشر سرسیلندر قطعه ای بسیار مهم است که بین سرسیلندر موتور و سیلندر قرار دارد. وظیفه این قطعه، ضربه گیری و آب بندی کامل محفظه احتراق است که به خودرو اجازه می دهد فشرده سازی مناسب ایجاد کند و گازهای خروجی اگزوز را در خود نگه دارد و از عملکرد کارآمد موتور اطمینان حاصل کند.

واشر سرسیلندر همچنین مایع خنک کننده ماشین و روغن موتور را خارج از محفظه احتراق اما در داخل موتور نگه می دارد و از نشت احتمالی این مایعات جلوگیری می کند.واشر سرسیلندر معمولا نیاز به تعمیر و نگهداری ندارد اما به دلیل نزدیکی به قطعات داغ موتور، این قطعه فرسوده شده و یا می سوزد.

دلایل سوختن واشر سرسیلندر

از مهمترین دلایل سوختن واشر سرسیلندر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

دمای بیش از حد موتور (Overheating)

زمانی که سیستم خنک کننده دچار نقص شود مثلاً به علت خرابی ترموستات، نشتی رادیاتور یا ازکارافتادن واترپمپ حرارت در محفظه احتراق تجمع می یابد. این حرارت بالا باعث انبساط بیش از حد سرسیلندر و تاب برداشتن آن می شود.

در نتیجه فشار غیریکنواخت روی واشر ایجاد شده و نهایتاً مسیر گازهای داغ از مرز میان سرسیلندر و بلوک عبور می کند و واشر می سوزد.

گشتاور نامناسب پیچ های سرسیلندر

در مونتاژ یا تعمیر موتور، اگر پیچ های سرسیلندر با گشتاور نادرست یا ترتیب غلط بسته شوند، فشار ناهمگون بر واشر وارد می شود. این فشار غیریکنواخت منجر به نشت موضعی گاز یا روغن و در نهایت تخریب تدریجی واشر می شود.

واشرهای بی کیفیت یا غیراستاندارد، توان تحمل حرارت و فشار را ندارند. استفاده از جنس های ارزان در تعمیرگاه های غیرمجاز یکی از رایج ترین دلایل سوختن مجدد واشر بعد از تعمیر است. واشر باید دارای پوشش فلزی مقاوم به حرارت بالا، آب بندی دقیق لبه ها و تلورانس ساخت کمتر از ۰.۰۵ میلی متر باشد.

عملکرد ناقص سیستم خنک کننده

کاهش سطح مایع خنک کننده، گرفتگی رادیاتور، خرابی فن یا نشتی از شیلنگ ها می تواند باعث افزایش دما و در نتیجه آسیب به واشر شود. همچنین استفاده از آب معمولی به جای ضدیخ استاندارد، موجب تشکیل رسوب و خوردگی مسیرهای آب و کاهش تبادل حرارت می شود.

اشتعال زودهنگام یا ناک (Detonation/Pre-ignition)

در صورت تنظیم نادرست زمان جرقه یا استفاده از بنزین بی کیفیت، احتراق پیش از موعد رخ می دهد. این پدیده فشار ناگهانی و شوک حرارتی به واشر وارد می کند. در موتورهای توربوشارژ نیز افزایش بیش از حد فشار بوست بدون تقویت سیستم خنک کننده و سوخت مناسب، عامل جدی آسیب به واشر است.

علائم سوختن واشر سرسیلندر

سوختن واشر سرسیلندر در ماشین با علائم متعددی همراه است. به طور واضح راننده خیلی سریع متوجه خواهد شد که ایرادی در پیشرانه وسیله نقلیه وجود دارد. از مهمترین علائم سوختن واشر سرسیلندر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- جوش آوردن و داغ شدن موتور است

اولین علائم سوختن واشر سرسیلندر موتور، داغ شدن بیش از حد پیشرانه است.

وقتی دمای مایع خنک کننده (یا آب) از دمای معمولی ۸۰-۹۰ درجه بیشتر شود، موتور بیش از حد گرم می شود. چراغ هشدار دمای آب علامت داده و هنگامی که خودرو روشن است به وضوح گرم شدن بیش از حد موتور را نشان می دهد.

در صورت سوختن واشر سرسیلندر، ممکن است موتور دچار نشت مایع خنک کننده شود. از دست دادن مایع خنک کننده یا آب از خروج گرما از موتور جلوگیری می کند و خودرو جوش می آورد.

گرم شدن بیش از حد موتور شاید بدترین علامت سوختگی واشر سرسیلندر باشد، زیرا عدم واکنش فوری می تواند آسیب زیادی به دستگاه وارد کند. اگر فلز از دمای معمولی فراتر رود، ممکن است ذوب شود یا آسیب ببیند که نیاز به تعویض کل موتور از جمله سرسیلندرها، سوپاپ ها و سیلندرها دارد.

به همین دلیل توصیه می کنیم همیشه دمای مایع خنک کننده را کنترل کنید.

۲- قطع برق ماشین

در صورت سالم بودن واشر فشرده سازی صحیح گازهای احتراق انجام می گیرد و موتور را از نظر مصرف سوخت و قدرت بسیار کارآمد می کند. برعکس، واشر سرسیلندر سوخته باعث از دست دادن قدرت موتور می شود.

یکی از علایم سوختن واشر سرسیلندر، کاهش قدرت موتور است. واشر سوخته اجازه می دهد تا گازهای احتراق از سیلندر خارج شده و توان تولید شده توسط پیشرانه کاهش یابد.

۳- تغییر رنگ روغن موتور

یکی از شناخته شده ترین علائم سوختن واشر سرسیلندر، وجود آلودگی در داخل روغن موتور است. تغییر رنگ روغن موتور به رنگ شیری می تواند مهمترین علامت سوختن واشر باشد.

با تخریب واشر مایع خنک کننده وارد سیستم روغن موتور می شود. وقتی روغن موتور با آب مخلوط می شود، دیگر کارایی سابق را ندارد و اگر این روند ادامه پیدا کند، یاتاقان ها آسیب می بینند.

۴- دود سفید از علائم سوختگی واشر سرسیلندر

یکی دیگر از علائم سوختگی واشر سرسیلندر ، وجود دود سفید است که از لوله اگزوز خارج می شود. این پدیده به دلیل نشت مایع خنک کننده و یا روغن موتور در داخل سیلندرهای موتور است که در اثر گرما به بخار تبدیل شده و دود می کند.

این پدیده همچنین در صورتی آشکار می شود که فشار گازهای احتراق وارد شده به سیستم خنک کننده، یک یا چند لوله رادیاتور را پاره کند و باعث از دست دادن قابل توجه آب و افزایش فوری دمای مایع خنک کننده شود.

ناگفته نماند که در این حالت تنها کاری که باید انجام دهید این است که در اولین فرصت خودرو را متوقف کنید و بلافاصله با یک یدک کش تماس بگیرید.

۵- نشت مایعات موتور

اگر هر بار که ماشین را از پارکینگ جابه جا می کنید متوجه وجود روغن یا مایع خنک کننده در زیر موتور شوید، ممکن است دچار مشکل شده باشید. با این حال، این علامت واشر سوخته به راحتی قابل مشاهده نیست، به خصوص هنگامی که در خارج خانه ماشین را پارک می کنید.

اغلب، نشت مایع از موتور به دلیل سوختگی واشر سرسیلندر باعث روشن شدن چراغ هشدار روغن موتور می شود.

۶- حباب های هوا در رادیاتور

وجود حباب در رادیاتور خودرو، حتی در دمای پایین، نشانه بارز سوختگی واشر سرسیلندر است. واشر سوخته اجازه می دهد تا گاز احتراق وارد مدار خنک کننده به رادیاتور شود. اگر مجبور شویم به طور منظم مایع خنک کننده را اضافه کنیم، قطعا نشتی وجود دارد که باید اصلاح شود تا از گرم شدن بیش از حد خطرناک موتور جلوگیری شود.

۷- شمع های آلوده

اگر شمع ها با بقایای سفید رنگ، مخصوصا در نزدیکی الکترودها آلوده شده باشند، ممکن است از علائم خرابی واشر سر سیلندر باشد. این علامت واشر سوخته به راحتی قابل مشاهده نیست.

روش های پیشگیری از سوختن واشر سرسیلندر

کنترل منظم سیستم خنک کننده: هر ۵۰۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ کیلومتر، سطح مایع خنک کننده، نشتی ها، وضعیت شیلنگ ها و رادیاتور بررسی شود. ضدیخ با نسبت ۵۰/۵۰ با آب مقطر استفاده کنید. ضدیخ علاوه بر کنترل دما، خاصیت ضدخوردگی دارد که مانع آسیب به مسیرهای آلومینیومی می شود.

استفاده از سوخت با اکتان مناسب: برای جلوگیری از ناک و احتراق زودهنگام، از بنزین با اکتان توصیه شده توسط سازنده استفاده کنید. در خودروهای توربوشارژ، استفاده از سوخت کم کیفیت به سرعت منجر به شوک حرارتی و خرابی واشر می شود.

مونتاژ اصولی سرسیلندر پس از تعمیر: هنگام بستن مجدد سرسیلندر، سطح تماس بلوک و سرسیلندر باید با فیلر گیج و سنگ زنی دقیق (Lapping) کنترل شود تا تابیدگی بیش از ۰.۰۵ میلی متر وجود نداشته باشد. پیچ ها باید طبق دستور کارخانه، با سه مرحله گشتاور افزایشی و به ترتیب ضربدری سفت شوند.

عدم استفاده طولانی از موتور داغ در صورت مشاهده افزایش دما، باید فوراً اقدام به بازدید و کنترل سیستم خنک کننده موتور شود. ادامه رانندگی با موتورجوش آورده، دمای ناحیه احتراق را تا بیش از ۳۰۰ درجه سانتی گراد افزایش می دهد که می تواند در چند دقیقه واشر را بسوزاند؛ در این حالت پیشنهاد نمی شود که خودرو را خاموش نماید.

تعمیر یا تعویض سرسیلندر تاب برداشته در تعمیرگاه های حرفه ای، تاب سرسیلندر با خط کش دقیق و فیلر اندازه گیری می شود. در صورت تاب بیش از حد مجاز، باید سطح آن با دستگاه فرز مخصوص تراش داده شود. نصب سرسیلندر تاب دار، حتی با واشر نو، مساوی است با خرابی مجدد.

آیا با واشر سرسیلندر سوخته می توانید حرکت کنید ؟

بسیاری از مردم سوال می کنند که آیا می توانید با واشر سر سوخته بروند. پاسخ منفی است. زیرا جابه جایی خودرو با واشر سرسیلندر آسیب دیده می تواند باعث آسیب جدی به موتور شود.

گفتنی است اگر واشر آسیب جدی ندیده باشد و فقط علایم آسیب جزیی وجود داشته باشد، راننده می تواند اتومبیل را بسیار آهسته به مکانیک برساند. اگر مسافت بیش از حد طولانی باشد، رانندگی بیهوده خواهد بود زیرا در هر صورت موتور به دمای بسیار بالایی خواهد رسید.