تاج‏‌گذاری هنری ششم در پاریس (1431م)

هنری ششم،‎ پادشاه انگلستان بین سال‌های ۱۴۲۲م تا ۱۴۶۱م و مجدداً از ۱۴۷۰م تا ۱۴۷۱م و پادشاه فرانسه از ۱۴۲۲م تا ۱۴۵۳م بود. هنری از خاندان لانکاستر بود که با مرگ او، دوران فرمانروایی خاندان یورک در انگلستان آغاز شد و تا پادشاهی هنری هفتم که بار دیگر قدرت به خاندان لانکاستر بازگشت، ادامه یافت.

هنری ششم در ۶ دسامبر ۱۴۲۱م در قلعه ویندسور در برکشایر‌ متولد شد. او تنها فرزند هنری پنجم و کا‌ترین والوا بود که در ۱۴۲۲م و درحالی‏‌که ۹ ماه بیش‏‌تر نداشت بر تخت شاهی انگلستان نشست.

هنری ششم در ۱۴۳۱م به‏‌عنوان پادشاه فرانسه در پاریس و در ۱۴۳۷م به‏‌عنوان پادشاه انگلستان در وست‌مینستر ابی تاج‌گذاری کرد. با این وجود، هنری فتوحات انگلستان در فرانسه را از دست داد. در ۱۴۵۴م ریچار، دوک یورک قدرت را به‏‌عنوان نایب‌السطنه در دست گرفت و لشگر پادشاه را در نخستین نبرد از جنگ‌های گل‌های سرخ در ۱۴۵۵م در سنت آلبان شکست داد.

سپس در ۱۴۶۱م و پس از یک درگیری خشونت‏‌آمیز بین خاندان لنکستر و خاندان یورک، ادوارد یورک، پسرعموی هنری ششم او را از سلطنت خلع و در برج لندن زندانی نمود و آنگاه خود با عنوان ادوارد چهارم بر تخت پادشاهی انگلستان نشست.

در ۳۰ اکتبر ۱۴۷۰م ریچارد نویل، ارل وارویک و متحد سابق ادوارد چهارم با همراهی برادر ادوارد، جورج، دوک کلارنس بار دیگر هنری ششم را به مسند قدرت بازگرداند. با این وجود، سال‌های زندان تأثیر خود را بر سلامتی هنری ششم که طبیعتی آرام و صلح‌جو داشت، گذاشته بود و نویل و جورج به‌جای او فرمان می‌راندند.

ابقای هنری ششم در سلطنت بیش از شش ماه طول نکشید. ریچارد نویل علیه بورگاندی اعلان جنگ کرد و در مقابل، دوک‌نشین بورگاندی نیز به کمک ادوارد چهارم شتافت تا تاج و تختش را بازپس گیرد.

با ورود ادوارد به لندن در آوریل ۱۴۷۱م، پادشاهی هنری نیز به پایان خود رسید. ادوارد چهارم در ۴ مه‌‌ همان سال به یک پیروزی سرنوشت‌ساز در نبرد تیوکسبری دست یافت و ادوارد وست‌مینستر، شاهزاده ولز و فرزند هنری ششم در آن جنگ کشته شدند.

هنری بار دیگر در برج لندن زندانی شد و پس از مدت کوتاهی در ۲۱ مه ۱۴۷۱م جان باخت. آریوال، تاریخ‌نگار ادوارد چهارم، علت مرگ هنری را مالیخولیایی ‌شدن او پس از شنیدن خبر کشته‌ شدن فرزندش ذکر کرده است اما این شک قوی نیز وجود دارد که ادوارد چهارم فرمان قتل هنری ششم را صادر کرده باشد.

ویلیام شکسپیر نیز در هر دو نمایشنامه‌ خود «هنری ششم» و «ریچارد سوم»، برادر کوچک ادوارد، یعنی ریچارد سوم را عامل قتل هنری معرفی کرده است.

هنری ششم، نخست در صومعه‌ چرتسی ابی به خاک سپرده شد اما جسد او را در ۱۴۸۵م به کلیسای سنت جورج واقع در قلعه‌ ویندسور منتقل نموده و در آنجا دفن کردند.