آشنایی با گیاه کوزه ای و فواید آن در پزشکی

معرفی گیاه کوزه ای

گیاه کوزه ای به گیاه گوشت خواری گفته می شود که اکثر مواد مغذی خود را از تله گذاری و خوردن جانوران و حشرات و بندپایان دیگر تامین می کند. گیاهان گوشتخوار در مناطقی که در آن خاک فاقد مواد آلی و مدنی و دارای فقر غذایی، به ویژه نیتروژن است، رشد می‌کنند. چارلز داروین رساله‌ای در مورد گیاهان گوشتخوار و گیاهان حشره خوار، در سال ۱۸۷۵ نوشت.

پدیده گوشتخواری ( carnivory ) مستقلاً در ۵ مسیر مختلف تکامل گیاهان گلدار، توسط بیش از ده‌ها جنس دیده شده‌ است. این گیاهان شامل حدود ۶۳۰ گونه‌ هستند که جذب و شکار حیوانات، تولید آنزیم‌ های گوارشی و جذب مواد مغذی در آنها دیده می‌شود. بعلاوه، بیش از ۳۰۰ گونه گیاهی گوشتخوار اولیه ( protocarnivorous ) تنها برخی از این خصوصیات و نه همه آنها را نشان می‌ دهند.

خصوصیات برگ های گیاه کوزه ای 

برگ های کوزه ای، زیستگاه موجودات خیلی ریز مانند کرمهای بسیار کوچک، تک یاخته ها و سخت پوستان میکروسکوپی آبزی هستند. همچنین لارو سه نوع حشره هم در این کوزه ها زندگی می کنند که همه اینها همزیستان این گیاه هستند و به همراه باکتریها، کار هضم حشره شکار شده را انجام می دهند.

طبق تحقیقات مجله پزشکی آسان طب در اواخر بهار و اوایل تابستان، حشرات بالغ از برگهای قدیمی خارج شده و در برگهای تازه تخم گذاری می کنند. برگ کهنه، به دلیل اینکه هضم کننده هایش را از دست داده، می میرد و برگهای تازه جایگزین آنها می شوند.

گیاه شناسی گیاه کوزه ای

گیاهان کوزه‌ای گیاهانی گوشتخوارند که طعمه خود را در چاله‌ای در درون خود به دام می‌اندازند. این چاله کوزه‌ مانند مملو از مایع است.

گیاهان کوزه‌ای دارای گونه‌های بسیار متنوع هستند و از بزرگترین انواع گیاهان حشره‌خوار به‌شمار می‌آیند. ارتفاع برخی از گونه‌های آن گاهی به ۶۰ سانتیمتر می‌رسد. این گیاه بیشتر در مرداب‌ها و لجنزارها می‌روید و هر گیاه دارای یک ساقه بلند و صاف و یک گل بزرگ با گلبرگ‌های سرخ و مادگی چترمانند است که در تابستان می‌شکفد.

کوزه‌های این گیاه، در واقع برگ‌های آن هستند که دورتا دور این ساقه و نزدیک به زمین قرار دارند. این برگ‌ها لوله‌ای و به شکل کوزه‌ای دهان‌گشاد هستند. هر گیاه در میانه‌های بهار ۵ یا ۶ برگ تازه می‌دهد که هر ۱۵ روز یکی از آنها باز می‌شود. در پایان تابستان تمام برگها رشد کرده و کامل می‌شوند و در طول زمستان و حتی تا تابستان بعدی، باقی می‌مانند.

این برگها آب را در خود نگه می‌دارند. شهد گیاه در اطراف کلاهک و دهانه کوزه ترشح می‌شود و حشرات را به سوی خود جلب می‌کند، حشره با رسیدن بر روی برگ به درون کوزه حرکت می‌کند، تارهای مو مانند که به سمت پایین متمایل هستند و سطح لغزنده کوزه، حشره را به پایین هدایت می‌کند و این شکار که نمی‌تواند از کوزه خارج شود، در آب موجود آن غرق می‌شود.

برگ کوزه‌ای منزلگاه موجودات بسیار ریز مانند تک‌یاخته‌ها، کرم‌های بسیار کوچک و سخت‌پوستان ذره‌بینی آبزی است. لارو سه نوع حشره هم در این کوزه‌ها زندگی می‌کنند که همه اینها همزیستان گیاه هستند و همراه با باکتری‌ها، کار گواردن حشره شکار شده را بر عهده دارند. در اوایل تابستان، حشرات بالغ از برگهای کهنه خارج شده و در برگهای تازه تخم گذاری می‌کنند. برگ کهنه که هضم کننده‌هایش را از دست داده، می‌میرد و برگ‌های تازه جایگزین آن می‌شوند.

 گیاه کوزه ای حشره میخورد

گیاه کوزه ای ( pitcher-plant ) از بزرگترین گیاهان حشره خوار محسوب می شود و دارای گونه های متنوعی می باشد. ارتفاع بعضی از گونه های این گیاه، به ۶۰ سانتیمتر نیز رسیده است، گیاه کوزه ای اکثراً در لجنزارها و مرداب ها رشد می کند و هر گیاه یک ساقه صاف و بلند و یک گل بزرگ با گلبرگ های سرخ رنگ و مادگی چتر مانند دارد که در تابستان می شکفد.

کوزه های این گیاه، در حقیقت برگ های آن می باشند که دور تا دور ساقه و با فاصله نزدیک به سطح زمین قرار دارند. این کوزه ها، لوله ای شکل هستند و کوزه ای دهان گشاد دارند. هر گیاه در اواسط فصل بهار ۵ یا ۶ برگ جدید می دهد که هر ۱۵ روز یکبار، یکی از آن برگ ها باز می شود. در پایان فصل تابستان، تمام برگ ها رشد کرده، کامل می شوند و تا رسیدن تابستان بعدی، باقی می مانند.

این کوزه ها، آب را در خود نگه می دارند. شهد گیاه کوزه ای در اطراف کلاهک و دهانه کوزه ترشح می شود و موجب جذب حشرات به سوی خود می شود، حشرات با رسیدن بر روی برگ ها، وارد کوزه ها می شوند، تارهای مو مانند، که به سمت پایین متمایل هستند و سطح لغزنده کوزه، حشره را به پایین هدایت می کند و این حشره طعمه، نمی تواند از کوزه خارج شود و در آب موجود در کوزه غرق می شود.

خواص درمانی گیاه کوزه ای

این نوع گیاه گوشتخوار استفاده پزشکی و درمانی نیز دارد. طبق تحقیقات انجام شده که در سال ۲۰۰۹ به وسیله پژوهشگران دانشگاه تل آویو منتشر شد نشان می‌دهد که مواد ترشحی تولید شده توسط گیاهان گوشتخوار شامل ترکیباتی هستند که دارای مواد ضد قارچی بوده و ممکن است باعث توسعه رده جدیدی از داروهای ضد قارچی شوند که نسبت به قارچ‌ هایی که در حال حاضر به داروهای ضد قارچی کنونی مقاوم شده‌اند تأثیر گذار باشند.

بیشتر بخوانید:

از پرورش گل ابری چه می دانید؟؟

روش کاشت و پرورش گل میخک

روش کاشت و پرورش گل آئونیوم