دلگرم
امروز: جمعه, ۲۹ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۰۹ جمادى الآخر ۱۴۴۸ قمری و ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی
منظور از نیابت قضایی چیست و چگونه قابل اجرا است ؟
زمان مطالعه: 4 دقیقه
دادن اختیار از سمت مقام قضائی ذیصلاح به مقام قضائی حوزه دیگر برای انجام تمامی اقدامات قضائی لازم و یا برخی از آن ها را نیابت قضایی می نامند.

نیابت قضایی چیست؟

اگر مشکل قضائی در یک شهرستان دیگر باشد و یا اینکه نیاز مداوم به پیگیری و مراجعه حضوری داشته باشد، بهترین گزینه گرفتن نیابت از دادگاه می باشد.

در صورت نیاز برای مراجعه به مراجع کیفری و شکایت برای احقاق حق خود شما می توانید برای پیگیری امور و کارها به وکیل نیابت بدهید. دادگاه ها در صورت لزوم نیابت، مکلف به انجام آن هستند. بنابراین، اگر دادگاهی برای رسیدگی به انجام امور نیاز به اقداماتی داشته باشد که در آن حوزه جغرافیایی نباشد باید به دادگاه صالح، نیابت داده شود.

نیابت قضایی بر اساس میزان تفویض اختیارات به دو دسته تقسیم می شود :

1-نیابت قضایی عام

در صورتیکه بازپرس و یا دادیار محل وقوع جرم، تمامی اقدامات از جمله اقدامات قضائی را از شروع تا پایان تحقیقات به بازپرس یا دادیار دیگر حوزه قضائی واگذار نماید، این نیابت را نیابت عام می نامند. در نیابت قضایی عام باز پرس به طور کامل اختیارات قضائی خویش را به بازپرس دیگر واگذار می کند و خود در هیچ یک از مراحل اقدام قضائی مناسب یا تعیین نوع قرار قرار تامینی که علیه متهم صادر گردیده دخالتی نمی کند و آن را به بازپرس شهرستان دیگر تفویض می نماید.

نیابت قضایی

2-نیابت قضایی خاص

چنانچه بازپرس و یا دایار محل وقوع جرم، یک و یا بخشی از اقدامات قضائی را به بازپرس و یا دادیار حوزه قضایی دیگر واگذار نماید این نیابت را نیابت قضایی خاص می نامند.

انواع نیابت قضائی

نیابت ممکن است به صورت داخلی باشد گاه خارجی یا بین المللی باشد :

1- نیابت قضایی داخلی

در مواقعی که مرجعی از مراجع قضائی در داخل کشور به مرجع قضائی دیگر در ایران نیابت دهد و یا به عبارتی دیگر هر دو دادگاه چه نیابت دهنده چه نیابت گیرنده در ایران باشند را نیابت قضائی داخلی می نامند. توجه داشته باشید که دادگاه نیابت دهنده نمی تواند شعبه را انتخاب کند لذا، باید پرونده به حوزه قضائی ارجاع گردد و رئیس آن حوزه قضائی مسئولیت ارجاع پرونده به شعبه را بر عهده می گیرد.

2- نیابت قضایی بین الملل

چنانچه یکی از مراجع قضائی ایران، به مراجعی در خارج از کشور نیابت انجام کاری دهد را نیابت قضائی بین الملل می گویند. در نیابت قضائی بین الملل مسئله قابل توجه این است که باید معاهده و یا معامله ای به طور متقابل بین دو کشور صورت گرفته شده باشد یعنی اینکه هر دو کشور متقابلا نیابت قضائی را بپذیرند و اینکه مطابق مقررات خود آن کشور مورد نظر صورت گیرد.

 

نیابت قضایی چیست ؟

هدف نیابت قضایی

هدف از نیابت قضائی و تدوین مقررات در قالب مقررات شکلی در مسائل جزایی و مدنی این است که، از فوت وقت های احتمالی برای رسیدگی به پرونده جلوگیری شود.

موارد صدور قرار نیابت قضایی

در اینجا دادسرا مسئول انجام تحقیقات و بررسی های مورد نظر در خصوص جرم است و با تحقیقات دادسرا مشخص می گردد که جرم صورت گرفته است یا خیر. در صورت که مقام قضائی نیازی به تحقیقات در خارج از حوزه باشد اقدام به صدور قرار نیابت قضائی می نماید.

مطابق ماده 290 قانون آیین دادرسی کیفری که مورد توجه در نیابت قضائی داخلی است صدور نیابت قضائی در یک سری از موارد که رسیدگی قضائی به هر دلیلی از جمله تحقیقات از مطلعین یا گواهان و یا معاینه محلی خارج از محدوده و مقر دادگاه رسیدگی کننده به دعوا انجام گیرد و یا اینکه مباشرت دادگاه شرط این قضیه نباشد، مرجع به دادگاه صلاحیت دار محل، برای رسیدگی به انجام امور و اقدامات لازمه، نیابت می دهد.

همچنین بخوانید:
شرایط و مدارک مورد نیاز برای قاضی شدن چیست ؟

شرایط و مدارک مورد نیاز برای قاضی شدن چیست ؟

آزمون قضاوت یک آزمون چند مرحله برای دانشجویان و فارغ التحصیلان حقوق و رشته های مرتبط می باشد که هر سال در مهر یا آبان ماه برگذار می شود. برای اطلاعات…

چگونگی اجرا نیابت قضایی

با صادر شدن قرار نیابت قضائی کیفری از سوی بازپرس، باید اصل یا تصویر مدارک مورد نیاز را با تصریح نمودن موارد لازم به بازپرس محل مورد نظر ارسال و از او تقاضای انجام امور محوله را کنند.

لذا، اگر در اجرای نیابت قضائی نیاز به قرار تامین باشد، بازپرس پرونده قضائی می تواند نوع تامین را معین و یا به باز پرسی که تحقیق از او درخواست شده است، اختیار اخذ تامین و نوع آن را واگذار کند و در ادامه مرجع قضائی و یا مقام قضائی نیابت گیرنده می تواند نظر خود را در مورد تامین، اعمال و اجرا کند.

منبع : فاطمه یعقوبی


دیدگاه ها

اولین نفر برای ثبت دیدگاه باشید !



hits