آیا می دانید نخود چقدر زمان می برد تا پخته و نرم شود؟

مدت زمان پخت نخود در قابلمه و زودپز برای انواع غذا

نخود یکی از پرمصرف ترین و مغذی ترین حبوبات در سفره ایرانی است. از آبگوشت سنتی و آش رشته گرفته تا حمص، سالاد و انواع خوراک ها، این دانه زرین جایگاه ویژه ای در آشپزی ما دارد. با این حال، بسیاری از افراد هنگام پخت نخود با این سوال مواجه می شوند که «بالاخره نخود چقدر زمان نیاز دارد تا نرم شود؟» پاسخ به این سوال چندان ساده نیست؛ زیرا مدت زمان پخت نخود به عوامل متعددی مانند روش پخت، مدت خیساندن، تازگی دانه ها و حتی نوع غذایی که قرار است بپزید بستگی دارد. عوامل کلیدی موثر بر زمان پخت نخود به شرح زیر است:

خیساندن؛ مهم ترین گام برای پخت سریع

خیساندن نخود از شب قبل، مهم ترین عاملی است که می تواند زمان پخت را به نصف کاهش دهد. بهترین زمان برای خیساندن نخود بین ۸ تا ۱۲ ساعت است. برای این کار:

۱. نخود را در ظرفی بزرگ بریزید.
۲. چند برابر حجم نخود، آب اضافه کنید.
۳. ظرف را در یخچال یا محیط خنک قرار دهید.
۴. دقت کنید نخود پس از خیس خوردن حجمش زیاد می شود و ظرف باید گنجایش کافی داشته باشد.
۵. بهتر است در طول مدت خیساندن، دو تا سه بار آب آن را عوض کنید تا نفخ آن گرفته شود.

در آب و هوای گرم، نخود خیس خورده به سرعت ترش می شود؛ بنابراین نگهداری آن در یخچال غیرقابل انصراف است.

تازگی و کیفیت نخود

نخود تازه و برداشت شده در همان سال، رطوبت بیشتری دارد و به مراتب سریع تر از نخود کهنه می پزد. نخودهای کهنه ممکن است حتی پس از ۳ ساعت نیز کاملا نرم نشوند. هنگام خرید نخود، به تاریخ تولید محصول توجه کنید.

جنس آب و مواد افزودنی

نرم شدن نخود به میزان نفوذ آب به داخل بافت آن بستگی دارد. آب سخت حاوی املاح بالاست و می تواند روند پخت را کندتر کند. اگر آب منطقه شما سخت است، بهتر است از آب تصفیه شده یا آب جوشیده سردشده استفاده کنید.

همچنین اضافه کردن نمک، سرکه، آبلیمو و رب گوجه فرنگی در ابتدای پخت، پوست نخود را سفت می کند و مانع نرم شدن آن می شود. تمام مواد اسیدی باید در نیمه های پخت یا انتهای آن اضافه شوند.

جدول کامل زمان پخت نخود به روش های مختلف

برای دسترسی سریع، جدول زیر زمان های تقریبی پخت نخود را بر اساس روش آماده سازی نشان می دهد:

خلاصه زمان پخت نخود

توجه داشته باشید که این زمان ها تقریبی هستند و برای قابلمه از زمان جوش آمدن آب و برای زودپز از لحظه رسیدن به فشار کامل محاسبه می شوند.

مدت زمان پخت نخود در قابلمه معمولی

نخودی که به مدت ۸ تا ۱۲ ساعت خیس خورده است، معمولا با حرارت ملایم طی ۱ تا ۲ ساعت می پزد. روش صحیح پخت در قابلمه به این صورت است:

۱. نخود خیس خورده را آبکش کنید و داخل قابلمه بریزید.
۲. آب تازه به آن اضافه کنید؛ به حدی که ۴ تا ۵ سانتی تر از سطح نخود بالاتر بیاید.
۳. قابلمه را روی حرارت زیاد قرار دهید تا آب به جوش بیاید.
۴. پس از جوش آمدن، حرارت را کم کنید و اجازه دهید با حرارت ملایم بپزد.
۵. درب قابلمه را کمی باز بگذارید تا از سررفتن آب جلوگیری شود.

در طول پخت، هر چند وقت یک بار سطح آب را بررسی کنید. اگر آب کم شده بود، فقط آب جوش اضافه کنید. افزودن آب سرد، دمای قابلمه را پایین می آورد و زمان پخت را طولانی تر می کند.

پخت نخود بدون خیساندن در قابلمه

پخت نخود بدون خیس کردن در قابلمه معمولی کاری زمان بر است و به ۲ تا ۳ ساعت پخت نیاز دارد. در این روش باید از آب بیشتری استفاده کنید؛ زیرا نخود در مدت طولانی، آب زیادی جذب می کند.

هر ۳۰ دقیقه وضعیت نخود را چک کنید و حرارت را کم نگه دارید تا مغز نخود به طور یکدست نرم شود.

همچنین بخوانید:

آشنایی با کالری، ارزش غذایی و خواص نخود + سوزاندن کالری نخود

نخود یکی از حبوبات پرمصرف و پرطرفدار است که خواص بسیاری دارد. در این مطلب قصد داریم کالری، ارزش غذایی و خواص نخود را شرح دهیم. با ما همراه باشید.

مدت زمان پخت نخود در زودپز

زودپز با ایجاد فشار بالا و افزایش دمای پخت، فرایند نرم شدن را به شکل چشمگیری تسریع می کند. برای پخت نخود در زودپز به این نکات توجه کنید:

• نخود خیس خورده: ۱۵ تا ۲۵ دقیقه زمان کافی است. برای غذاهایی که نیاز به بافت سالم نخود دارند مانند سالاد، ۱۵ تا ۱۸ دقیقه انتخاب کنید. برای حمص و غذاهایی که نخود باید کاملا له شود، زمان را به ۲۰ تا ۲۵ دقیقه افزایش دهید.
• نخود خیس نخورده: در زودپز حدود ۳۵ تا ۴۵ دقیقه زمان می برد.

زمان دقیق پس از لحظه ای محاسبه می شود که زودپز به فشار کامل رسیده و بخار به صورت ممتد از سوپاپ خارج می شود.

رعایت نکات ایمنی در زودپز

برای جلوگیری از حوادث ناگوار و گرفتگی سوپاپ بخار، هنگام پخت حبوبات در زودپز باید چند نکته مهم را رعایت کنید:

• زودپز را بیش از دو سوم حجم آن پر نکنید.
• حبوبات هنگام جوشیدن کف زیادی تولید می کنند که می تواند سوپاپ را مسدود کند.
• پس از پایان پخت، اجازه دهید فشار به صورت طبیعی یا طبق راهنمای دستگاه و به آرامی پایین بیاید.
• از بازکردن سریع درب دستگاه در حالی که هنوز فشار دارد، جدا خودداری کنید.

روش سریع خیساندن نخود

اگر فراموش کرده اید نخود را از شب قبل بخیسانید، نگران نباشید. می توانید با روش زیر در حدود یک ساعت، نخود را برای پخت آماده کنید:

۱. نخود را بشویید و داخل قابلمه بریزید. ۲. آب فراوان روی آن اضافه کنید. ۳. اجازه دهید به مدت ۲ دقیقه بجوشد. ۴. حرارت را خاموش کنید و درب قابلمه را بگذارید. ۵. یک ساعت صبر کنید و سپس آب آن را خالی کنید و نخود را با آب تازه بپزید.

به خاطر داشته باشید نخودی که با این روش خیس می شود، نسبت به نوع شب مانده دیرتر می پزد.

نکات طلایی برای پخت بهتر نخود

• جوشاندن اولیه و تخلیه آب: پس از خیساندن، نخود را آبکش کنید و با آب تازه بپزید. این کار نفخ و ترکیبات ایجادکننده گاز را کاهش می دهد.
• افزودن کمی روغن یا کره: افزودن مقدار کمی روغن زیتون به آب پخت، باعث لطیف تر شدن پوست نخود می شود.
• مصرف جوش شیرین: یکی از ترفندهای قدیمی برای نرم کردن سریع حبوبات، اضافه کردن کمی جوش شیرین به آب خیساندن یا پخت است. اما توجه کنید که جوش شیرین ممکن است طعم مطلوبی به غذا ندهد و ویتامین های نخود را کاهش دهد.
• چند بار جوشاندن و استراحت: اگر عجله ندارید، به جای پخت مداوم با حرارت بالا، اجازه دهید نخود چند بار بجوشد و سپس ده دقیقه در قابلمه خاموش استراحت کند. این روش به نرم شدن مغز نخود کمک می کند.