تأسيس حوزه علميه قم توسط آيت ‏اللَّه حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي (1301ش)

انديشه تأسيس حوزه علميه قم ريشه در روايات امامان معصوم به ويژه امام صادق(ع) داشت و در طول قرن‏ها، اين نويدِ امامان بزرگوار شيعه بود كه همواره زبان به زبان نقل مي‏شد و در ذهن شيعيان جاي مي‏گرفت. تا اين‏كه در فروردين 1301 ش در جلسه‏اي كه علماي قم و آيت ‏اللَّه حائري يزدي، در آن شركت داشتند، گفتگو پيرامون تأسيس اين حوزه شكلي جدي به خود گرفت. پس از تفأل به قرآن، سرانجام با حمايت علما، كسبه و مردم، حوزه علميه قم به دست تواناي مرجع بزرگوار تقليد، حضرت آيت‏ اللَّه العظمي حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي در سوم فروردين 1301 ش (1341 ق) تأسيس شد.

شكوه و عظمت حوزه علميه قم از آغاز تا به امروز، هر سال چشمگيرتر از گذشته در عرصه‏هاي مختلف نمود داشته است و پرتو آثار وجودش، افق‏هاي جديدي از دورترين نقاط اين عالم را در نورديده است. اين حوزه باشكوه، گذشته از اين كه بزرگ‏ترين دانشگاه علوم اسلامي است، در رشته‏هاي فقه، اصول، حقوق، عرفان، فلسفه، اقتصاد، تفسير، كلام و... پاسخگوي نيازهاي اجتماعي، فرهنگي و فكري جامعه نيز بوده و  هست.

حوزه علميه قم در طول عمر با بركت خود، صدها عالم، فقيه، مفسّر، اصولي و محقق و مؤلف را در خود پرورش داده و همچون چشمه‏اي روحاني، تشنگان علم و حقيقت را سيراب مي‏سازد.