با ظروف قابل استفاده در هواپز آشنا شوید

راهنمای ظروف قابل استفاده در هواپز: چه ظروفی امن و چه ظروفی خطرناک هستند؟

تقریبا تمام ظروفی که در فر معمولی قابل استفاده هستند، مانند ظروف پیرکس، سرامیک، فلز و قالب های سیلیکونی، در لیست ظروف قابل استفاده در هواپز قرار می گیرند. در واقع هواپز یک فر کانوکشن کوچک و قدرتمند است و اگر ظرفی نماد Oven Safe دارد، در سرخ کن بدون روغن هم می تواند قرار بگیرد. با این حال، یک تفاوت حیاتی وجود دارد؛ گردش هوای شدید در این دستگاه باعث می شود در صورت استفاده نادرست از کاغذ روغنی یا فویل، آتش سوزی رخ دهد. همچنین، ظروف شیشه ای معمولی (غیر پیرکس) نیز در خطر شکستن هستند.

چرا هر ظرفی مناسب استفاده در هواپز نیست؟

قبل از اینکه به سراغ لیست ظروف قابل استفاده در هواپز برویم، باید مکانیزم این دستگاه را درک کنیم. هواپز برخلاف مایکروویو که با امواج کار می کند، دقیقا مانند یک فر برقی یا گازی کانوکشن عمل می کند؛ یعنی یک المنت حرارتی قوی در بالا گرما تولید کرده و یک فن قدرتمند، این هوای داغ را با سرعت زیاد در اطراف غذا می چرخاند.

بنابراین، مهم ترین شرط برای انتخاب ظرف، مسدود نکردن گردش هوا است. اگر ظرفی که انتخاب می کنید آنقدر بزرگ باشد که کل سبد هواپز را پر کند، گردش هوا مختل می شود. درنتیجه، غذای روی ظرف می سوزد در حالی که غذای زیرین خام و خمیری باقی می ماند.

همیشه از ظرفی استفاده کنید که حداقل ۲ تا ۳ سانتی متر از دیواره های سبد فاصله داشته باشد تا هوای داغ بتواند آزادانه در زیر و اطراف ظرف جریان پیدا کند. این قانون فیزیک ساده، کلید پخت یکنواخت است.

ظرف پیرکس در هواپز

یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران این است که آیا استفاده از ظرف پیرکس در هواپز امن است؟ بله، اما با یک شرط بسیار حیاتی که به هیچ وجه نباید نادیده گرفت. شما اصلا نباید از شیشه ای معمولی در هواپز استفاده کنید. شیشه های معمولی تحمل تغییرات سریع دما را ندارند و در دمای بالای هواپز که گاهی تا ۲۰۰ درجه می رسد، تحت فشار قرار گرفته و می ترکند.

برای ایمنی کامل، تنها مجاز به استفاده از ظروف پخت و پز هستید که از جنس بروسیلیکات باشند یا برند معتبر Pyrex روی آن ها حک شده باشد. این شیشه ها برای تحمل دماهای بالا در فر طراحی شده اند.

حتی هنگام استفاده از بهترین نوع ظرف پیرکس در هواپز نیز باید مراقب شوک حرارتی باشید. یک قانون ساده وجود دارد و آن هم این است که ظرف سرد را در دستگاه داغ نگذارید. اگر ظرف پیرکس را تازه از یخچال بیرون آورده اید، اجازه دهید به دمای محیط برسد؛ در غیراین صورت حتی پیرکس اصل هم ممکن است ترک بردارد.

ظروف فلزی، مسی و استیل

اگر هدف شما از آشپزی با هواپز، رسیدن به بافتی ترد و برشته مشابه سرخ کردن در روغن است، ظروف فلزی بهترین انتخاب هستند. فلزات رسانای عالی گرما بوده و حرارت را به سرعت به مواد غذایی منتقل می کنند. به همین دلیل استفاده از قالب های کیک فلزی (گالوانیزه یا تفلون)، ظروف استیل ضد زنگ و حتی محصولات مسی و ظرف مسی در هواپز کاملا ایمن و کاربردی است.

مزیت بزرگ ظرف مسی و فلزی نسبت به پیرکس یا ظرف سرامیکی این است که دیواره های نازک تری دارند و گرما را کمتر در خود حبس می کنند؛ این ویژگی باعث می شود کناره های کیک یا غذا بهتر پخته و طلایی شود.

هر ظرف فلزی، جزو ظروف قابل استفاده در هواپز نیست. از قرار دادن قوطی های فلزی تزئینی یا ظروفی که رنگ کوره ای ندارند در دستگاه خودداری کنید. دمای بالای هواپز ممکن است باعث پوسته شدن رنگ های شیمیایی و نفوذ آن ها به غذا شود. مطمئن شوید ظرف فلزی استاندارد Food Grade دارد و مناسب پخت وپز است.

ظرف سیلیکونی هواپز

استفاده از ظرف سیلیکونی هواپز به دلیل خاصیت نچسب بودن و شستشوی بسیار آسان، محبوبیت زیادی پیدا کرده. این ظروف انعطاف پذیرند و خارج کردن کیک یا غذا از آن ها بسیار راحت است، اما یک نکته ایمنی و بهداشتی بسیار مهم در مورد آن ها وجود دارد که اغلب نادیده گرفته می شود.

هرگز از سیلیکون های ارزان قیمت و متفرقه استفاده نکنید. حتما مطمئن شوید که ظرف مورد نظر دارای برچسب BPA Free و Food Grade باشد. سیلیکون های بی کیفیت که حاوی فیلرهای پلاستیکی هستند، در دمای بالای هواپز مقاومت خود را از دست داده و بوی نامطبوع پلاستیک سوخته به غذا می دهند که نه تنها طعم غذا را خراب می کند، بلکه برای سلامتی نیز مضر است.

هنگام خرید، به ضخامت و ایستایی ظرف توجه کنید. قالب های سیلیکونی که بیش از حد شل و ول هستند، هنگام گذاشتن و برداشتن از سبد داغ هواپز، تغییر شکل داده و ممکن است محتویات آن ها به داخل دستگاه بریزد.

فویل آلومینیومی و کاغذ روغنی در سرخ کن بدون روغن

بسیاری از افراد می پرسند که آیا استفاده از کاغذ روغنی در سرخ کن بدون روغن یا فویل آلومینیومی در هواپز مجاز است؟ بله، اما اگر اصول ایمنی آن را رعایت نکنید، خطر آتش سوزی وجود دارد.

هواپز یک فن قدرتمند دارد که هوا را با شدت می چرخاند. اگر کاغذ روغنی یا فویل را کف سبد بگذارید و روی آن خالی باشد (یا غذای سبکی روی آن باشد)، جریان باد کاغذ را بلند کرده و به المنت داغ در سقف دستگاه می چسباند. این اتفاق در کسری از ثانیه باعث آتش گرفتن کاغذ می شود.

نحوه صحیح استفاده از کاغذ روغنی در سرخ کن بدون روغن و فویل آلومینیومی در هواپز به این صورت است که همیشه ابتدا کاغذ یا فویل را بگذارید و بلافاصله مواد غذایی سنگین را روی آن قرار دهید تا کاغذ سر جای خود ثابت بماند. هرگز در زمان گرم کردن دستگاه که خالی است، کاغذ نگذارید. همچنین، کاغذ یا فویل نباید کل کفی سبد را بپوشاند. اگر تمام سوراخ های سبد بسته شود، هوا جریان نمی یابد و غذا خوب پخته نمی شود. بهتر است از کاغذ سرخ کن استفاده کنید که محفظه های بسیار ریز برای عبور هوا دارند.

چه ظروفی هرگز نباید در هواپز استفاده شوند؟

اینفوگرافیک از ظروفی که نباید در هواپز گذاشتظرف پلاستیکی، چوبی و کاغذی نازک را در هواپز قرار ندهید.
تا اینجا درباره ظروف قابل استفاده در هواپز صحبت کردیم، اما دانستن نبایدها هم بسیار مهم است. قرار دادن موارد زیر در دستگاه، می تواند باعث خرابی آن یا آلودگی غذا شود:

• ظروف پلاستیکی (حتی مدل های مایکروویو): ظروفی که نماد Microwave Safe دارند برای امواج طراحی شده اند، نه حرارت مستقیم و شدید المنت. ظروف یک بار مصرف و سایر پلاستیک ها در هواپز به سرعت ذوب شده و بخارات سمی آزاد می کنند.
• ظروف چوبی: کاسه های چوبی در هواپز به سرعت رطوبت خود را از دست داده، ترک می خورند و به دلیل دمای بالا احتمال سوختن آن ها بسیار زیاد است.
• ظروف کاغذی معمولی: بشقاب های کاغذی معمولی، مثل بشقاب تولد یا کارتن های پیتزا مقاومت حرارتی کاغذ روغنی نسوز را ندارند و به راحتی آتش می گیرند.

راهنمای نمادهای ظروف قابل استفاده در هواپز

اگر یک ظرف سرامیکی یا شیشه ای در خانه دارید و نمی دانید آیا برای هواپز مناسب است یا خیر، مشخصات ظرف که در زیر آن قرار دارد را چک کنید. به دنبال نمادها یا عبارات زیر بگردید:

Oven Safe (قابل استفاده در فر): این معتبرترین نماد است. هر ظرفی که این علامت را داشته باشد، در هواپز هم ایمن است.
حداکثر دما (Max Temp): برخی ظروف دمای مجاز را ذکر می کنند (مثلا تا ۲۳۰ درجه سانتی گراد).
نماد قاشق و چنگال (Food Grade): نشان دهنده سلامت مواد سازنده است اما لزوما به معنای مقاومت حرارتی نیست (باید در کنار نماد فر باشد).

هیچ روش خانگی مطمئنی برای تست مقاومت حرارتی ظرف وجود ندارد. اگر ظرفی هیچ نماد یا جعبه ای ندارد که مشخصات آن را تایید کند، توصیه می کنیم که ریسک نکرده و آن را در هواپز نگذارید. شکستن یک ظرف در دمای ۲۰۰ درجه می تواند به المنت و فن دستگاه شما آسیب جدی وارد کند.