عدسی چیست؟ انواع و کاربردهای لنزهای نوری

تعریف عدسی و کاربردهای آن

در ادامه با تعریف عدسی و کاربرد آن ها آشنا می شوید. با دلگرم همراه باشید.

عدسی چیست؟

عدسی، یا لنز (Lens) از ابزارهای نوری است که نور در اثر عبور از آن می شکند و همگرا یا واگرا می شود. عدسی ها از ماده های شفاف مانند شیشه و پلاستیک ساخته می شوند. عینک طبی و ذره بین و لنز دوربین های عکاسی و دوربین دوچشمی همه با عدسی ساخته شده اند.

انواع عدسی

انواع عدسی به دو دسته همگرا و واگرا طبقه بندی می شوند:

الف ) عدسی های همگرا :

این عدسی ها طوری برش داده شده اند که لبه آنها نازک تر از وسط آنها است. مثلا ذره بین یک عدسی همگرا است. هر عدسی دارای یک کانون است. درواقع وقتی یک دسته پرتو نور موازی به عدسی های همگرا بتابد،این پرتو ها پس از عبور از عدسی در یک نقطه جمع می شوند؛

به این نقطه کانون عدسی همگرا می گویند. در عمل برای پیدا کردن کانون یک عدسی همگرا می توانیم آنرا جلوی نور خورشید قرار دهیم و در طرف دیگر آن یک ورق کاغذ را طور جابجا کنیم که یک نقطه نورانی روی کاغذ تشکیل شود ؛ این نقطه کانون است. فاصله این نقطه تا عدسی را فاصله کانونی می گویند. هر چه فاصله کانونی کوچک تر باشد عدسی قوی تر است ؛ وهمگرایی آن بیشتر است؛ زیرا نور را در فاصله کمتری همگرا کرده است. توجه کنید که اگر کاغذ را مدت زیادی در کانون عدسی همگرا که نور خورشید به آن می تابد , قرار دهیم، ممکن است کاغذ آتش بگیرد.

ب ) عدسی های واگرا :

عدسی هایی هستند که وسط آنها نازک تر از لبه آنها است. در این نوع عدسی ها کانون واقعی وجود ندارد، زیرا این نوع از انواع عدسی پرتو ها را از هم دور و واگرا (پراکنده) می کند.

به همین دلیل می گوییم کانون عدسی واگرا مجازی یا غیر حقیقی است. در عمل برای پیدا کردن کانون عدسی واگرا می توانیم آنرا روی یک ورق کاغذ قرار دهیم، سپس یک دسته پرتو موازی را به این عدسی بتابانیم؛ پرتو ها پس از عبور از عدسی از هم دور میشوند آن پرتو ها را روی کاغذ رسم می کنیم، سپس ادامه یا امتداد پرتو ها را رسم کرده، هر جاامتداد پرتوها همدیگر را قطع کردند، آن نقطه کانون است.

معمولا کانون را با حرف f نشان می دهند عدسی ها در سا ختمان میکروسکوپ , و تلسکوپ؛ و دستگاه اورهد(برای نمایش تصویرروی پرده یا دیوار) دوربین عکاسی، دوربین شکاری و دو چشمی و عینک ها و…. بکار می روند.

عدسی های مرکب

عدسی ها را بر پایهٔ ساختار اینگونه بخش بندی می کنند:

همچنین بخوانید:

همه چیز درباره آهنربا: از تاریخچه تا کاربردهای امروزی

آهنرباها با تولید میدان مغناطیسی، از جداسازی ضایعات آهنی تا کاربرد در موتورهای الکتریکی، نقش حیاتی در صنعت و زندگی روزمره ایفا می کنند. کشف کهربا و…

• عدسی کوژ – تخت: آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و یک طرف آن تخت می باشد. این عدسی ها در تلسکوپ ها استفاده می شود. در صورتی که از سمت تخت آن چیزی را مشاهده کنید اشیاء کمی حالت wide پیدا می کنند (خطوط منحنی می شوند)
• عدسی دو کوژ: آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کوژ می باشد. این عدسی در ذرّه ین، میکروسکوپ و تلسکوپ استفاده می شود. تصویر از هر دو طرف یکسان است مگر این که بر آمدگی یک طرف از دیگری کمتر یا بیشتر باشد.
• عدسی هلالی (کوژ): آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد. این عدسی در عینک ها استفاده می شود و تصویر از هر طرف آن به نوعی wide می باشد.
• عدسی تخت – کاو: آنچنان عدسی است که یک طرف آن کاو و طرف دیگرش تخت باشد. این عدسی ها در برخی عینک های بسیار ته استکانی استفاده شده و تصویر از سمت تخت آن wide و از سمت فرو رفتهٔ آن تنها کوچک می شود.
• عدسی دو کاو: آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کاو باشد. تصویر از هر دو طرف یکسان است مگر این که یک سمت از دیگری فرورفته تر یا برجسته تر باشد.
• عدسی هلالی (کاو): آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد. این عدسی در عینک ها استفاده شده و تصویر از هر سمت آن به نوعی مایل می باشد.