همه چیز درباره آهنربا: از تاریخچه تا کاربردهای امروزی

همه چیز درباره ی آهن ربا

آهنرُباها اشیایی هستند که میدان مغناطیسی تولید می کنند. آهنربا جهت جداسازی ضایعات آهنی در صنایع مختلف کاربرد دارد و در انواع مختلف دستی، الکتریکی، دائم و… وجود دارد.

سیر تحولی و رشد آهن ربا

انسانهای اولیه به سنگهایی برخورد کردند که قابلیت جذب آهن را داشتند. معروف است که، نخستین بار، شش قرن قبل از میلاد مسیح، در شهر باستانی ماگنزیا واقع در آسیای صغیر «ترکیه امروزی)، یونانیان به این سنگ برخورد کردند. بنابراین بخاطر نام محل پیدایش اولیه، نام این سنگ را ماگنتیت یا مغناطیس گذاشتند که ترجمه فارسی آن آهنربا می باشد. سنگ مذکور از جنس اکسید طبیعی آهن با فرمول شیمیایی Fe3O4 می باشد.

بعدها ملاحظه گردید که این سنگ در مناطق دیگر کره زمین نیز وجود دارد. پدیده مغناطیس همراه با کشف آهنربای طبیعی مشاهده شده است. با پیشرفت علوم مختلف و افزایش اطلاعات بشر در زمینه مغناطیس، انواع آهنرباهای طبیعی و مصنوعی ساخته شد. امروزه از آهنربا در قسمتهای مختلف مانند صنعت، دریانوردی و … استفاده می گردد.

منشا پیدایش آهنربا

کهربا شیرهای است که مدتها پیش از بعضی از درختان مانند کاج که چوب نرم دارند، بیرون تراوید. و در طی قرنها سخت شده و بصورت جسم جامدی نیم شفاف در آمده است. کهربا به رنگهای زرد تا قهوه ای وجود دارد. کهربای صیقل داده شده سنگ زینتی زیبایی است و گاهی شامل بقایای حشره هایی است که در زمانهای گذشته در شیره چسبناک گرفتار شده اند.

یونانیان باستان خاصیت شگفت انگیز کهربا تشخیص داده بودند. اگر کهربا را به شدت به پارچهای مالش دهیم اجسامی مانند تکه های کاه یا رانه های گیاه را که نزدیک آن باشد جذب میکند. اما سنگ مغناطیس یک ماده معدنی است که در طبیعت وجود دارد. نخستین توصیف نوشته شده از کاربرد سنگ مغناطیس به عنوان یک قطب نما در دریانوردی در کشورهای غربی، مربوط به اواخر قرن دوازدهم میلادی است. ولی خواص این سنگ خیلی پیش از آن در چین شناخته شده بود.

انواع آهن ربا

اساس کار تمام آهنرباها یکسان است، اما به دلیل کاربرد در دستگاههای مختلف، آرایش و صنعت، آن را به اشکال و اندازه های گوناگون می سازند، و لذا انواع آن از لحاظ شکل عبارتند از :

1. تیغه ای
2. میله ای
3. نعلی شکل
4. استوانه ای
5. حلقه ای
6. کروی
7. پلاستیکی
8. سرامیکی و …

کاربرد آهن ربا

آهنربا به طور مستقیم و غیر مستقیم در زندگی روزانه بشر موثر است و به جرات می توان گفت که اگر این خاصیت نبود زندگی بشر امروزی با مشکل مواجه می شد. از جمله وسایلی که در ساختمان آن از خاصیت آهنربایی استفاده شده است، می توان به یخچال، قطب نما، کنتور برق، انواع بلندگوها، موتورهای الکتریکی (مانند کولر، پنکه، لوازم خانگی و …)، وسایل اندازه گیری الکتریکی مانند ولت سنج، آمپر سنج و … اشاره کرد.

همچنین بخوانید:

عدسی چیست؟ انواع و کاربردهای لنزهای نوری

عدسی یا لنز از ابزارهای نوری است که نور را همگرا یا واگرا می کند و در ساخت عینک، میکروسکوپ، تلسکوپ و دوربین ها کاربرد دارد.

آیا آهنربا به غیر از آهن، اجسام دیگری را جذب می کند؟

بعد از پیدایش آهنربا، دانشمندان به این فکر افتادند که آیا آهنربا غیر از آهن، اجسام دیگری را نیز می تواند جذب کند. پس از بررسیها و مطالعات مختلف، سرانجام مشخص شد که آهنربا در عنصر دیگر به نامهای نیکل و کبالت را نیز می تواند جذب کند. بر این اساس به سه عنصر آهن، کبالت، نیکل و آلیاژهای آنها که توسط آهنربا جذب می گردد، مواد مغناطیسی می گویند. بدیهی است که سایر مواد را که فاقد این خاصیت است، مواد غیر مغناطیسی می گویند.