مدل تخت شونده از چند صفحه فلزی ساخته می شود که هنگام حمل از هم جدا می شوند و فضای کمی می گیرند. در این آموزش با اجزای این اجاق، مراحل ساخت و مونتاژ و روش استفاده از آن آشنا می شوید.

چه نوع اجاقی می سازیم؟
طرح پیشنهادی یک اجاق فلزی جعبه ای با قطعات جداشونده است. چهار دیواره، یک کف سوراخ دار برای سوخت، سینی جمع آوری خاکستر و تکیه گاه ظرف، اجزای اصلی آن هستند.
هوا از پایین وارد می شود، هیزم روی کف مشبک می سوزد و گرما به ظرف بالای اجاق می رسد. دهانه کوچک جلو نیز برای اضافه کردن هیزم است.
این طرح، راهنمای ساخت نمونه اولیه است؛ ابعاد شیارها، اتصالات و تحمل وزن باید متناسب با ورق و ظرف انتخابی بررسی شوند. برش دقیق فلز را به کارگاه بسپارید و پیش از بردن اجاق به سفر، آن را در محیط کنترل شده آزمایش کنید.
وسایل و قطعات موردنیاز
| وسیله یا قطعه | ویژگی پیشنهادی |
|---|---|
| ورق استیل بدون پوشش | برای دیواره ها و کف؛ ضخامت با نظر سازنده انتخاب شود |
| چهار صفحه دیواره | دارای اتصال جداشونده و قفل شونده |
| صفحه نگهدارنده سوخت | سوراخ دار و قابل خارج کردن |
| سینی خاکستر | یکپارچه، لبه دار و زیر محفظه سوخت |
| تکیه گاه ظرف | محکم و متناسب با کف کتری یا قابلمه |
| اتصالات مقاوم به حرارت | متناسب با طرح، مانند پین یا پیچ و مهره فلزی |
| سوهان و ابزار پرداخت | برای حذف لبه های تیز |
| دستکش و عینک محافظ | هنگام کار با فلز |
| کیف مقاوم | برای حمل قطعات سرد و تمیز |
از ورق رنگ شده، گالوانیزه، ظروف دارای پوشش داخلی نامشخص و قوطی های قبلاً حاوی مواد شیمیایی استفاده نکنید.

مرحله اول: اندازه اجاق را با ظرف هماهنگ کنید
ابتدا مشخص کنید اجاق برای کتری کوچک است یا قابلمه سبک. ظرف بزرگ روی بدنه باریک، مجموعه را ناپایدار می کند.
برای تصور اندازه، محفظه ای با عرض و عمق حدود ۱۵ تا ۱۸ سانتی متر و ارتفاع حدود ۲۰ سانتی متر، جمع وجور است؛ اما این اعداد نقشه ساخت تأییدشده نیستند. اندازه نهایی باید با فاصله تکیه گاه ها، وزن ظرف پر و ضخامت ورق هماهنگ شود.
وزن را نیز پیش از سفارش برآورد کنید؛ افزایش ضخامت، حمل را سنگین تر می کند و ورق بیش از حد نازک ممکن است در گرما تاب بردارد.

مرحله دوم: نقشه قطعات را آماده کنید
روی کاغذ، جای این بخش ها را مشخص کنید:
- ورودی های هوا در پایین دیواره ها
- محل نشستن کف مشبک، بالاتر از سینی خاکستر
- دهانه کوچک افزودن هیزم در جلو
- تکیه گاه ظرف با فضای کافی برای خروج دود و گازهای داغ
- اتصال هایی که پس از مونتاژ، خودبه خود باز نشوند
دهانه جلو نباید آن قدر بزرگ باشد که دیواره را ضعیف کند یا سوخت به آسانی بیرون بریزد. برای اتصال زبانه ای، لقی حرارتی و روش قفل شدن قطعات باید در طراحی کارگاهی لحاظ شود.
یک ماکت مقوایی فقط برای بررسی ابعاد و ترتیب مونتاژ بسازید؛ مقوا هرگز بخشی از اجاق روشن نیست.

مرحله سوم: قطعات را برش و پرداخت کنید
نقشه را به کارگاه برش فلز بدهید تا دیواره ها، شیارها و سوراخ ها با دقت ساخته شوند. پس از تحویل، تمام لبه ها، گوشه ها و اطراف سوراخ ها را بررسی و پلیسه گیری کنید.
قطعات نباید هنگام مونتاژ دست را ببرند یا کیف حمل را پاره کنند. باقی مانده روغن و مواد کارگاهی را نیز با روش مناسب تمیز کنید و پیش از روشن کردن، کاملاً خشک کنید.
مرحله چهارم: بدنه و کف سوخت را مونتاژ کنید
دیواره ها را به هم متصل و قفل کنید. کف مشبک را در محل تعیین شده قرار دهید؛ زیر آن باید مسیر ورود هوا و فضای جمع شدن خاکستر وجود داشته باشد.
سپس سینی خاکستر را نصب کنید. این سینی باید زیر محفظه قرار بگیرد و در استفاده عادی جابه جا نشود. وجود سینی، اجاق را برای گذاشتن روی چمن یا میز چوبی مناسب نمی کند؛ حرارت همچنان به زیر سازه منتقل می شود.
بدنه را در حالت سرد کمی تکان دهید. اگر اتصال باز می شود، کف می افتد یا اجاق لق می زند، پیش از روشن کردن اصلاحش کنید.

مرحله پنجم: تکیه گاه ظرف را نصب و آزمایش کنید
تکیه گاه بالایی باید ظرف را بدون لغزش نگه دارد و مسیر خروج گازهای داغ را نبندد.
ابتدا کتری خالی و سپس همان کتری با مقدار آب موردنظر را روی اجاق سرد بگذارید. روی سطح صاف، پایداری آن را بررسی کنید. تغییرشکل قطعات، خم شدن تکیه گاه یا تمایل مجموعه به واژگونی نشانه نیاز به اصلاح است.
از قابلمه ای که برای اندازه اجاق بزرگ یا سنگین است استفاده نکنید و دسته ظرف را رو به مسیر رفت وآمد نگذارید.
مرحله ششم: محل مجاز روشن کردن را انتخاب کنید
پیش از سفر، مقررات مقصد را بررسی کنید. اجاق هیزمی کوچک هم ممکن است مشمول ممنوعیت آتش باشد؛ قابل حمل بودن، مجوز استفاده در هر نقطه طبیعت نیست. مقررات آتش و اجاق در مناطق مختلف تفاوت دارد.
اجاق را در محل مجاز، روی سطح صاف و غیرقابل اشتعال و دور از چادر، علف خشک و شاخه ها قرار دهید. آب کافی و وسیله مناسب خاموش کردن را کنار دست داشته باشید. در باد شدید روشن نکنید.
داخل چادر، پیش فضای چادر، خودرو یا فضای بسته از آن استفاده نکنید؛ حتی اگر بدون شعله نیز خطر مونوکسیدکربن دارد.

مرحله هفتم: با هیزم کم شروع کنید
چند تکه چوب باریک، خشک و تمیز را با فاصله روی کف سوخت بچینید. از آتش زنه جامد مخصوص هیزم، مطابق دستور محصول استفاده کنید.
پس از گرفتن آتش، چوب را تدریجی اضافه کنید. ورودی هوا را نپوشانید و محفظه را تا لبه پر نکنید. هیزم باید داخل اجاق بماند؛ چوب بلندِ بیرون زده ممکن است بیفتد یا با برخورد دست جابه جا شود.
بنزین، الکل و حلال را روی آتش یا اخگر نریزید. چوب رنگ شده، ام دی اف، پلاستیک و زباله نیز سوخت مناسبی نیستند.
مرحله هشتم: پخت وپز و تنظیم حرارت
وقتی آتش پایدار شد، ظرف را روی تکیه گاه بگذارید. حرارت را با مقدار و دفعات افزودن هیزم تنظیم کنید:
| نیاز پخت | روش کنترل |
|---|---|
| جوش آوردن آب | افزودن تدریجی چوب های کوچک برای شعله پیوسته |
| پخت آرام | کاهش سوخت و استفاده از گرمای اخگر |
| جلوگیری از سررفتن | برداشتن محتاطانه ظرف و کاهش سوخت |
این اجاق تنظیم دقیق شعله ندارد. برای نخستین آزمایش، فقط آب بجوشانید تا رفتار آتش، پایداری ظرف و احتمال تاب برداشتن قطعات مشخص شود. بدنه داغ را جابه جا یا باز نکنید.
مرحله نهم: خاموش کنید و پس از سردشدن جمع کنید
افزودن سوخت را متوقف کنید و ظرف را با دستکش مناسب بردارید. اخگر و خاکستر را طبق مقررات محل کاملاً خاموش کنید؛ نبودن شعله به معنی خاموش شدن کامل نیست. پیش از ترک محل، از باقی نماندن نقطه داغ مطمئن شوید.
اجاق و خاکستر داغ را داخل خودرو، چادر یا کیف نگذارید. پس از سردشدن کامل، قطعات را جدا و بررسی کنید. اتصال آسیب دیده یا تکیه گاه تاب برداشته باید پیش از استفاده بعدی تعمیر شود.
فوت وفن استفاده بهتر
- آتش کوچک نگه دارید: شعله بزرگ لزوماً پخت بهتری ایجاد نمی کند.
- درب قابلمه را بگذارید: برای جوش آوردن آب، اتلاف گرما کمتر می شود.
- راه هوا را باز نگه دارید: خاکستر انباشته می تواند سوختن را مختل کند.
- برای آب وهوای نامناسب برنامه جایگزین داشته باشید: هیزم خیس یا ممنوعیت آتش ممکن است استفاده از اجاق را ناممکن کند.
- اجاق را بی مراقب رها نکنید: در تمام مدت روشن بودن، یک نفر مسئول آن باشد.
پرسش های رایج
آیا این مدل بدون دود است؟
خیر. میزان دود به طراحی، جریان هوا و خشکی سوخت بستگی دارد. برای نمونه دست ساز، ادعای «بدون دود» قابل اتکا نیست.
آیا برای گرم کردن چادر مناسب است؟
خیر. این طرح یک اجاق پخت وپز روباز است و برای نصب در چادر یا اتصال دودکش طراحی نشده است.
آیا بدون ابزار فلزکاری می توان آن را ساخت؟
می توانید طراحی اولیه، پرداخت و مونتاژ را انجام دهید و برش قطعات را سفارش دهید. دقت اتصال ها و استحکام نگهدارنده ظرف، بخش های اصلی ساخت هستند.
برای کوله گردی مناسب است؟
به وزن نهایی بستگی دارد. مدل استیل دست ساز ممکن است بیشتر برای کمپ با خودرو مناسب باشد؛ پیش از ساخت، وزن ورق و قطعات را حساب کنید.












ادویه مرغ خانگی؛ ۳ ترکیب خوش عطر برای مرغ کبابی و تابه ای
طرز تهیه پیراشکی سیب زمینی بدون گوشت؛ یک غذای اقتصادی و خوشمزه در فر
گیاهانی که حشرات را شکار می کنند کدامند؟
طرز تهیه زرشک پلو مجلسی بدون نیاز به سرخ کردن با سس زعفرانی غلیظ و زرشک
طرز تهیه تارت شکلاتی کرمدار؛ دسر خانگی با پوستهٔ ترد و مغز نرم شکلاتی
چرا موز بعد از چیده شدن هم می رسد؟
طرز تهیه پاستا میگو با سس خامه ای سیر و کره؛ شام رستورانی در آشپزخانه شما
طرز تهیه شیرینی زبان خانگی؛ ترد، لایه لایه و خوش عطر مثل قنادی
تفاوت پیاز قرمز و پیاز سفید چیست؟ بررسی طعم، خواص و کاربرد آن ها در آشپزی
دیدگاه ها