نحوه خواندن نماز میت + نماز میت چند رکعت است و چگونه خوانده می شود؟

نماز میت یکی از واجبات مهم در احکام اسلامی است که پس از وفات یک مسلمان و پیش از دفن او اقامه می شود. این نماز برخلاف نمازهای یومیه، رکوع، سجده، تشهد و سلام ندارد و در حقیقت دعایی برای طلب رحمت و آمرزش فرد متوفی است. بسیاری از افراد هنگام شرکت در مراسم تشییع و تدفین این سؤال را مطرح می کنند که نماز میت چند رکعت است؟ یا نحوه خواندن نماز میت چگونه است؟ آشنایی با این احکام باعث می شود هر مسلمان بتواند در انجام یکی از مهم ترین حقوق برادر یا خواهر دینی خود سهیم باشد.

در این مقاله به صورت کامل و روان، کیفیت خواندن نماز میت، تعداد تکبیرها، احکام، مستحبات و نکات مهم آن را بررسی می کنیم.

نماز میت چیست؟

نماز میت، نمازی است که پس از انجام غسل میت، حنوط و کفن و قبل از دفن بر پیکر مسلمان خوانده می شود. هدف اصلی از این نماز، دعا برای آمرزش، رحمت و آرامش روح متوفی است.

در فقه اسلامی، نماز میت واجب کفایی محسوب می شود؛ یعنی اگر گروهی از مسلمانان آن را اقامه کنند، تکلیف از دیگران برداشته می شود، اما اگر هیچ کس این نماز را نخواند، همه کسانی که توان انجام آن را داشته اند مسئول خواهند بود.

فلسفه خواندن نماز میت

از نگاه اسلام، مرگ پایان زندگی نیست، بلکه آغاز مرحله ای جدید از حیات انسان است. به همین دلیل، دعا و طلب مغفرت برای فردی که از دنیا رفته اهمیت ویژه ای دارد.

در روایتی از امام رضا آمده است که نماز میت برای شفاعت و درخواست آمرزش الهی برای فرد متوفی تشریع شده است؛ زیرا انسان پس از مرگ بیش از هر زمان دیگری به رحمت پروردگار نیازمند است.

به همین دلیل مسلمانان پس از رحلت یک مؤمن، با اقامه نماز میت از خداوند می خواهند گناهان او را ببخشد و جایگاهش را در آخرت نیکو گرداند.

نماز میت چند رکعت است؟

یکی از پرتکرارترین پرسش ها این است که نماز میت چند رکعت است؟

پاسخ این است که نماز میت اصلاً رکعت ندارد.

برخلاف نمازهای روزانه، نماز میت از رکعت، رکوع، سجده، قنوت، تشهد و سلام تشکیل نشده است و تنها شامل پنج تکبیر و دعاهایی است که بعد از هر تکبیر خوانده می شود.

به همین دلیل بسیاری از فقها، نماز میت را بیشتر نوعی دعا و استغفار برای متوفی می دانند.

شرایط خواندن نماز میت

پیش از شروع نماز، رعایت چند شرط ضروری است:

• نماز پس از غسل، حنوط و کفن انجام شود.
• میت رو به قبله قرار گیرد.
• نمازگزار نیز رو به قبله بایستد.
• نماز به صورت ایستاده خوانده شود؛ مگر اینکه شخص توان ایستادن نداشته باشد.
• فاصله نمازگزار با میت زیاد نباشد.
• بین نمازگزار و جنازه مانعی وجود نداشته باشد.
• نیت نماز میت با قصد قربت انجام شود.

نحوه خواندن نماز میت مرحله به مرحله 

خواندن نماز میت بسیار ساده است و تنها چند دقیقه زمان می برد.

مرحله اول؛ نیت

ابتدا نیت می کنید:

«نماز میت را برای قربت به خداوند متعال می خوانم.»

سپس نماز آغاز می شود.

تکبیر اول

ابتدا گفته می شود:

الله اکبر

سپس شهادتین خوانده می شود:

أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ
وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
أَرْسَلَهُ بِالْحَقِّ بَشِیرًا وَنَذِیرًا
بَیْنَ یَدَیْ السَّاعَةِ

تکبیر دوم

دوباره گفته می شود:

الله اکبر

سپس بر پیامبر اسلام و خاندان پاک ایشان صلوات فرستاده می شود:

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ
وَبَارِکْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ
وَارْحَمْ مُحَمَّدًا وَآلَ مُحَمَّدٍ
کَمَا صَلَّیْتَ وَبَارَکْتَ وَتَرَحَّمْتَ عَلَى إِبْرَاهِیمَ وَآلِ إِبْرَاهِیمَ
إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ
وَصَلِّ عَلَى جَمِیعِ الْأَنْبِیَاءِ وَالْمُرْسَلِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصِّدِّیقِینَ
وَجَمِیعِ عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِینَ

تکبیر سوم

بار دیگر گفته می شود:

الله اکبر

سپس برای تمام مؤمنان و مسلمانان دعا می شود:

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ
وَالْمُسْلِمِینَ وَالْمُسْلِمَاتِ
الْأَحْیَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ
تَابِعْ بَیْنَنَا وَبَیْنَهُمْ بِالْخَیْرَاتِ
إِنَّکَ مُجِیبُ الدَّعَوَاتِ
إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ

تکبیر چهارم

سپس گفته می شود:

الله اکبر

در این مرحله برای شخص متوفی طلب آمرزش می شود.

اگر میت مرد باشد:

اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا عَبْدُکَ وَابْنُ عَبْدِکَ
وَابْنُ أَمَتِکَ
نَزَلَ بِکَ وَأَنْتَ خَیْرُ مَنْزُولٍ بِهِ
اللَّهُمَّ إِنَّا لَا نَعْلَمُ مِنْهُ إِلَّا خَیْرًا
وَأَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنَّا
اللَّهُمَّ إِنْ کَانَ مُحْسِنًا فَزِدْ فِی إِحْسَانِهِ
وَإِنْ کَانَ مُسِیئًا فَتَجَاوَزْ عَنْهُ وَاغْفِرْ لَهُ
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ عِنْدَکَ فِی أَعْلَى عِلِّیِّینَ
وَاخْلُفْ عَلَى أَهْلِهِ فِی الْغَابِرِینَ
وَارْحَمْهُ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ

اگر میت زن باشد:

اللَّهُمَّ إِنَّ هَذِهِ أَمَتُکِ وَابْنَةُ عَبْدِکِ
وَابْنَةُ أَمَتِکِ
نَزَلَتْ بِکِ وَأَنْتِ خَیْرُ مَنْزُولٍ بِهِ
اللَّهُمَّ إِنَّا لَا نَعْلَمُ مِنْهَا إِلَّا خَیْرًا
وَأَنْتِ أَعْلَمُ بِهَا مِنَّا
اللَّهُمَّ إِنْ کَانَتْ مُحْسِنَةً فَزِدْ فِی إِحْسَانِهَا
وَإِنْ کَانَتْ مُسِیئَةً فَتَجَاوَزْ عَنْهَا وَاغْفِرْ لَهَا
اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا عِنْدَکَ فِی أَعْلَى عِلِّیِّینَ
وَاخْلُفْ عَلَى أَهْلِهَا فِی الْغَابِرِینَ
وَارْحَمْهَا بِرَحْمَتِکِ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ

تکبیر پنجم

در پایان گفته می شود:

الله اکبر

و نماز به پایان می رسد.

آیا نماز میت وضو می خواهد؟

یکی از پرسش های رایج این است که آیا برای نماز میت باید وضو داشت؟

پاسخ این است که وضو شرط صحت نماز میت نیست.

همچنین غسل یا تیمم نیز واجب نیست؛ زیرا نماز میت مانند سایر نمازهای واجب، رکوع و سجده ندارد.

البته بسیاری از فقها توصیه کرده اند اگر امکان دارد، نمازگزار با وضو یا غسل در نماز حاضر شود؛ زیرا این کار از مستحبات نماز میت محسوب می شود.

واجبات نماز میت

مهم ترین واجبات این نماز عبارت اند از:

• نیت قربت
• ایستاده خواندن نماز در صورت توان
• رو به قبله بودن نمازگزار
• قرار گرفتن میت به سمت قبله
• گفتن پنج تکبیر
• خواندن دعاها به ترتیب
• پیوستگی بین تکبیرها و دعاها

مستحبات نماز میت

در منابع فقهی برای این نماز مستحبات فراوانی ذکر شده است، از جمله:

• با وضو یا غسل بودن نمازگزار
• خواندن نماز به جماعت
• بلند کردن دست ها هنگام تکبیر
• ایستادن نزدیک جنازه
• خواندن نماز بدون کفش
• بلند گفتن تکبیرهای امام جماعت
• آهسته خواندن دعاها توسط مأمومان
• گفتن سه مرتبه «الصلاة» پیش از آغاز نماز

 

احکام مهم نماز میت

در هنگام خواندن نماز میت باید به چند حکم مهم توجه داشت:

• نماز میت واجب کفایی است.
• بر مسلمان شش ساله و بالاتر خوانده می شود.
• بر غیرمسلمان نماز میت خوانده نمی شود.
• اگر میت بدون نماز دفن شود، می توان بر سر قبر او نماز میت خواند.
• امکان خواندن یک نماز برای چند میت وجود دارد.
• در نماز جماعت، مأموم نیز باید تمام تکبیرها و دعاها را خودش بخواند.
• خواندن نماز میت با کفش صحیح است، اما بدون کفش فضیلت بیشتری دارد.

تفاوت نماز میت شیعه و اهل سنت

مهم ترین تفاوت میان شیعه و اهل سنت در تعداد تکبیرهاست.

در فقه شیعه نماز میت دارای پنج تکبیر است، اما در فقه اهل سنت این نماز با چهار تکبیر خوانده می شود و در پایان آن سلام داده می شود.

با وجود این تفاوت ها، هدف هر دو مذهب از اقامه نماز میت، دعا برای آمرزش فرد متوفی و درخواست رحمت الهی است.

 

اشتباهات رایج هنگام خواندن نماز میت

برخی اشتباهات باعث ایجاد ابهام در میان افراد می شود، از جمله:

• تصور اینکه نماز میت رکعت دارد.
• خواندن سلام در پایان نماز.
• فراموش کردن ترتیب دعاها.
• فاصله زیاد با جنازه.
• تصور اینکه وضو شرط واجب نماز میت است.

شناخت این موارد باعث می شود نماز مطابق احکام شرعی انجام شود.

سوالات متداول

نماز میت چند رکعت است؟

نماز میت هیچ رکعتی ندارد و تنها از پنج تکبیر و دعاهای مربوط به آن تشکیل شده است.

آیا نماز میت رکوع و سجده دارد؟

خیر، نماز میت فاقد رکوع، سجده، تشهد و سلام است.

آیا وضو برای نماز میت واجب است؟

خیر، وضو شرط صحت نماز میت نیست، اما داشتن وضو مستحب است.

آیا می توان نماز میت را به تنهایی خواند؟

بله، نماز میت هم به صورت فرادا و هم به صورت جماعت صحیح است.

آیا زنان می توانند نماز میت بخوانند؟

بله، زنان نیز در صورت رعایت احکام شرعی می توانند نماز میت را به صورت فرادا یا همراه با جماعت بخوانند.

نتیجه گیری

نماز میت یکی از مهم ترین حقوق مسلمان بر مسلمان است و نقش مهمی در طلب رحمت و آمرزش برای فرد متوفی دارد. برخلاف تصور برخی افراد، این نماز رکعت ندارد و تنها با پنج تکبیر و دعاهای مخصوص خوانده می شود. آشنایی با نحوه خواندن نماز میت، احکام، واجبات و مستحبات آن باعث می شود هر مسلمان بتواند در لحظات وداع با عزیزان یا دیگر مؤمنان، این وظیفه شرعی را به درستی انجام دهد.

بیشتر بخوانید: