بررسی تاثیر مهریه های سنگین در استحکام و دوام ازدواج

آیا مهریه سنگین تاثیری در استحکام و دوام ازدواج دارد ؟

در جامعه ایران، مهریه از اصل و فلسفه وجودی اش فاصـله گرفتـه و بـه منزلـه ضـمانت استحکام نکاح در آینده درآمده است. بسیاری از مردم تصور میکنند هرچـه میـزان مهریـه سنگینتر باشد، ازدواج از استحکام بیشتری برخوردار خواهد بود. با اینکه بـرای مهریـه در اسلام سقفی قرار داده نشده است، قراردادن مهریه سنگین حتی اگـر از نظـر اسـلام ممنـوع نباشد، ناپسند قلمداد میشود.

عملا با استناد به پرونده های موجود در دادگاه های خانواده، می توان مشاهده نمود مهر سنگین وثیقه و تضمین زندگی زناشویی نیست. چه بسا بسیاری از زن ها برای رهایی از زندگی مشترک مهر خود را می بخشند.

تعریف و انواع مهریه

مهریه یا صداق تعهد مالی است که شوهر به هنگام وقوع عقد ازدواج پرداخت آن را به همسر خود برعهده می‌گیرد و مکلف است بلافاصله پس از امضای قرارداد ازدواج هر لحظه که زن مطالبه کند، آن را بپردازد.
مطابق ماده 1082 قانون مدنی به مجرد عقد نکاح زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی را که بخواهد در آن بنماید. بنابراین مهریه بعد از عقد نکاح به مالکیت زن درمی آید و زن می تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه نموده و نشوز و عدم تمکین او تاثیری در دریافت مهریه ندارد.
مهریه باید دارای منفعت عقلانـی و مـشروع بـوده و عـلاوه بـر لـزوم معلوم و معین بودن آن، مرد نیز قدرت بر تسلیم آن بـه زن را داشته باشد.

مهری را که زن و شوهر ضمن عقد نکاح یا پس از آن به تراضی معین میکننـد و یـا تعیـین آن را به عهده شخص ثالثی میگذارند، در اصطلاح مهر المسمی می گویند.ایـن مهـر از جهـت سقف محدودیتی ندارد و زوجین میتوانند به هر اندازه که تمایل داشته باشند، نسبت بـه آن توافق نمایند و پس از توافق و انعقاد عقد، زوج ملزم به پرداخت آن خواهد بود.
مهرالمثل مهریه زنـی است کـه قبـل از تراضی به انتخاب و تعیین مهر، میان او و همسرش نزدیکی واقع شده است. در مهرالمثل مهر زن به اندازه مهر زنان همانند اوست. در تعیین مهرالمثل ویژگی های اخلاقی و خانوادگی و ارزش های علمـی از نظر داشتن مدارک و سن و زیبایی و بکارت و.. باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

همچنین زن در موارد زیر طبق قانون مدنی مستحق مهرالمثل است:

1- اگر ضمن عقد مهر تعیین نگرر یا عـدم اسـتحقاق زن در گـرفتن مهـر شـرط شده باشد، پس از وقوع نزدیکی، زن استحقاق مهرالمثل را دارد
2- هرگاه توافق طرفین درباره مهرالمسمی به جهتی باطل باشد
3- در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقـوع نزدیکـی؛ از مفهوم مخالف این مورد استفاده می شود کـه زن در صـورت علم به فساد نکاح، حقی بر مهرالمثل ندارد.

به موجب ماده 1093 قانون مدنی هرگاه مهر در عقد ذکر نـشده باشـد و شـوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر زن خود را طلاق دهد، زن مستحق مهرالمتعـه اسـت. در تعیین مهرالمتعه برعکس مهرالمثل که حال زن مورد ارزیابی قرار می گرفـت، حال مرد از نظر فقر و غنا ملاک است.
همچنین استحقاق زن در گرفتن مهرالمثـل بعـد از نزدیکـی ایجـاد مـی شـود، خـواه زوجیت ادامه یابد یا در اثر طلاق، فوت یا فسخ نکاح منحل شود؛ ولـی مهرالمتعـه در صورتی به زن داده می شود که پیش از نزدیکی مرد، زن خود را طلاق دهد.
پس اگـر در اثر فوت یکی از زوجین یا خیار فسخ یا درخواست طلاق از طرف زن نکاح از بـین برود، زن حق مطالبه مهرالمتعه ندارد.

مهریه در ایران

در ایران مطابق فقه، در قانون مدنی میزان مهریه زن در صورتی که طرفین از یکدیگر طلاق نگیرند، چه زوجه باکره باشد چه نباشد، تمام مبلغ مهریه ی مشخص شده در سند نکاحیه می باشد. اما در صورتی که زوجین بخواهند از یکدیگر طلاق بگیرند، اگر زوجه باکره باشد میزان مهریه نصف مقدار تعیین شده خواهد بود و اگر باکره نباشد، تمام آن می باشد. لازم به ذکر است که در صورت فسخ نکاح پیش از نزدیکی، زن حق مهریه ندارد.
پس از عقد نکاح زوجه مالک مهریه شده و می تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه نماید. بنابراین دریافت مهریه توسط زن نیاز به تحقق طلاق ندارد و زوجه ی ناشزه نیز می تواند مهریه خود را مطالبه نماید. برای دریافت مهریه دو مرجع وجود دارد. مطالبه مهریه از دادگاه و مطالبه مهریه از اجرای ثبت اسناد رسمی.

مزایا و معایب وجود مهریه

مهریه به علت ثبت آن در عقدنامه ضمانت اجرایی دارد و هر مبلغى که ثبت مىشود به منزلۀ مهریه به حساب مى آید، اما موضوعى که مطرح است بالا بودن مبلغ مهریه است.

همچنین بخوانید:

برای رسیدن به خوشبختی و ازدواج موفق مهریه چقدر باشه خوبه؟

مهریه مالی است که در ضمن عقد تعیین می شود. در صورت مطالبه مهریه توسط زوجه، مرد موظف است مقدار مهریه تعیین شده را پرداخت کند. معمولا برای مهریه زن…

مهریه فقط در طلاق مطرح نمیشود و طی زندگى مشترک هم قابل مطالبه است، حتى بعد از فوت مرد هم به قوت خود باقى است. ازجمله معایب تعیین مهر این است که زن می تواند تا زمانی که مهر به او تسلیم نشده است، از ادای وظایف زناشویی امتناع نماید هرچند مرد معسر باشد.

همچنین در صورت مطالبه مهر توسط زن و عدم پرداخت مرد، زن می تواند اقامه دعوی نموده و اگر مرد بازهم آن را پرداخت ننمود، محبوس شود مگر اینکه اعسار خود را ثابت کند.

همچنین در صورت هنگفت بودن مهر، ممکن است پس از وفات زوجه یا زوج، ماترک میت برای کفاف مهر کافی نباشد و موجب محرومیت ورثه از ارث شود. همچنین، مهر سنگین یکی از علل فرار جوانان از اردواج میباشد.
ازجمله مزایا مهریه می توان به ایجاد پشتوانه مالی زوجه نام برد.

منظور قانونگذار و شارع از تاسیس مهریه

مهریه، به منزله یکی از حقوق مالی زوجه در اسلام، جایگـاه و اهمیـت ویـژه ای دارد  قرآن کریم از مهریه به منزلۀ صداق، نحله، و … تعبیر میکند و نحلـه نشـانۀ صـداقت مرد به زن در پیمان زناشویی است. در فقه امامیه و قانون مـدنی ایـران بـرای مهریـه سقفی تعیین نشده و میزان آن به توافق طرفین محول شده است. بنابراین، فلسفه مهر همان درستی و راستی در پیمان ازدواج است.

جمع بندی و نتیجه گیری :

مهریه زنان (در زمان وقـوع عقـد هـر مقـداری کـه بـوده است) در زمانی که آن را مطالبه میکننـد، بـر حسـب روز محاسـبه شـود و زوج ملـزم بـه پرداخت آن باشد. مهریه فقط در طلاق مطرح نمیشود و طی زندگى مشترک هم قابل مطالبه است. بنابراین، بهتر است در هنگام تعیین آن توان مالی مرد هم در نظر گرفته شود.

منبع : دادگران حامی