دلگرم
امروز: چهارشنبه, ۲۶ مرداد ۱۴۰۱ برابر با ۱۸ محرّم ۱۴۴۴ قمری و ۱۷ اوت ۲۰۲۲ میلادی
آشنایی با هنر آجیده دوزی و انواع نقش هایش
1
زمان مطالعه: 3 دقیقه
در این مقاله قصد داریم شما را با یکی از هنر های سنتی ایران، آجیده دوزی آشنا کنیم. این هنر قدمت کهنی دارد و یکی از سوغاتی های مهم شهر کرمان است. اگر شما هنر دوستان عزیز تمایل دارید درباره ی این هنر بیش تر بدانید پس تا انتهای مقاله همراه دلگرم باشید.

آجیده دوزی چیست؟

هنر آجیده دوزی دارای قدمت کهنی می باشد و یکی از سوغاتی های مهم کرمان است. آجیده‌دوزی با نام های دیگر همچون لایه‌دوزی، پنبه‌دوزی نیز شناخته می شود. برای آجیده دوزی از دولایه پارچه که یک لایه پنیه در میان آن قرار دارد استفاده می کنند.
یکی از سوغاتی های مهم شهر کرمان آجیده دوزی یا پنبه دوزی می باشد. آجیده دوزی دوخت ریز و ظریف بر روی پارچه ای دولایه با لایه ی نازکی از پنبه است. آجیده دوزی یکی از هنرهای قدیمی و سنتی است. با توجه به شواهد این هنر مربوط به زمان هخامنشیان است. در ادامه از دلگرم با این هنر بسیار زیبا بیشتر آشنا خواهید شد.

از تاریخچه آجیده دوزی اطلاعات زیادی در دست نیست اما طبق شواهد آجیده دوزی مربوط به زمان هخامنشیان می باشد قسمت زیرتسمه های تیردان های عصر هخامنشی با یک لایه پارچه پنبه دوزی شده آستر داده می شود تا سنگینی وزن آن باعث آزار شانه ی حمل کننده نشود. از آن دوران به بعد نمونه های متعددی در حجاری های دوران اشکانی و ساسانی دیده شده است.
همچنین در دوره ی اسلامی تا زمان صفوی آجیده دوزی از رواج نسبی برخوردار بوده که در این دوران و همچنین در زمان های افشاریه،زندیه و قاجاریه هنرمندان آجیده دوز برای رویه ی پارچه قلمکار نقشی ریز انتخاب می کردند و آن را آجیده دوزی می کردند.
از هنر آجیده دوزی در تزئین روبالشتی، سجاده، روانداز، لحاف، روتختی، البسه و... استفاده می‌شود.

آجیده دوزی

روش های انجام آجیده دوزی

روش ساده بدون لایه وسط

ابتدا طرح مورد نظر را روی کاغذ کشیده و طرح را روی پارچه می گذاریم و با چرخ خیاطی بدون نخ کردن سوزن پارچه را سوراخ می کنیم سپس پارچه رویه را روی سطحی پهن می کنیم و پارچه آستری را بر پارچه رویی وصل می کنیم سپس کاغذ را بر آستر قرار داده و با کمک زغال و .. نقش را انتقال می دهیم. سپس با سوزن و نخ های پنبه ای بی رنگ و کوک های کوتاه ، طرح های روی آستری را به آستر و رویه می دوزیم.

آجیده دوزی لایه دار

ابتدا پارچه رویه را روی سطح صافی پهن کرده و لایه پنبه را روی آن قرار می دهیم و به هم کوک زده و پارچه آستری را روی لایه ای پنبه ای پهن می کنیم و سه لایه را به هم می دوزیم. سپس با فاصله لایه ها را کوک زده ، نقش می دهیم و شروع به دوخت می کنیم.

هنر آجیده دوزی

رویه تکه دوزی

نقش ها در این نوع آجیده دوزی به مرور زمان پیشرفت کرد. در ابتدا قطعات بدون فرم و طرح خاصی طراحی می شدند اما بعدها این هنر را با برش قطعات به صورت فرم و نظم خاصی طراحی و ایجاد کردند.

آجیده دوزی به شیوه برجسته

در این نوع هنر آجیده دوزی از دو لایه پارچه استفاده می شود. این روش به دو صورت دوخته می شود، یک روش این که خطوط طرح را دوخته و بعد داخل آن را با پنبه پر می کنند تا برجسته شود. روش دیگر به این صورت است که خطوط طرح را در دو خط دوخته و پس از آن ، از داخل نخ پرک و یا نخ کلفت پشمی رد می کنند تا خطوط برجسته شود.



این مطلب چقدر مفید بود ؟
5.0 از 5 (1 رای)  
  • منبع
  • beytoote.com
دیدگاه ها

درج کامنت برای این مطلب غیر فعال است