چگونه در خانه گلپر بکاریم؟

۱,۹۱۴
۱
۰
سه شنبه, ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۸ ۱۱:۲۲


کاشت و پرورش گلپر


گلپر از گیاهان معطری است که علاوه بر بوی خوش، خواص قابل توجهی دارد. این گیاه در دسته گیاهان دارویی سودمند قرار می گیرد. کاشت گلپر به عنوان گیاهی که از تمام بخش های آن استفاده می شود، اهمیت می یابد. طعم و بوی خوش آن نیز سبب شده که در بسیاری از چاشنی ها، سس ها و غذاها از گلپر استفاده می شود. این گیاه معطر گاهی همراه با اسفند سوزانده می شود که در این صورت عطر فوق العاده ای را در فضا منتشر خواهد ساخت. کاشت گلپر ابتدا به عنوان یک گیاه معطر برای نوشیدنی و غذاها مورد توجه قرار می گیرد.

گیاه شناسی گلپر

نام علمی این گیاه Heracleum persicum می باشد. گیاهی چند ساله از نوع علفی است. این گیاه به شکل خودرو در حواشی و نواحی کوهستانی ایران دیده می شود. بومی کشور ایران است اما ریشه اروپایی دارد و به همین دلیل برای کاشت گلپر نیاز به شرایط خاص آب و هوایی نیست.

از گروه خانواده چتریان قلمداد می شود. در بسیاری از آشپزخانه ها به عنوان ایفاگر نقش ادویه وارد شده است. گلپر بعد از کامل کردن سیکل رشد خود، برای مورد استفاده قرار گرفتن به عنوان ادویه آسیاب می شود. دانه های گلپر در شکل بسیار نحیفی دیده می شوند. طعم این گیاه تندی است و نوع پودر شده آن برای مصرف آشپزخانه مورد استفاده قرار می گیرد.

این گیاه چند ساله مانند گیاهان دیگر در فصل زمستان دوران خزان خود را تجربه می کند و برگ و ساقه خود را از دست می دهد. ریشه های آن در دل خاک باقی می مانند و در بهار سال بعد جوانه خواهند زد.

گلپر در ناحیه ساقه پوک و توخالی بوده و برگ هایی به شکل گل کلم دارد. گل آن نیز شبیه به آن چه که در کاشت باریجه دیده می شود، از نوع چتری می باشد. رنگ آن سفید و بعد از مدتی این گل ها تبدیل به میوه ای به شکل سکه با رنگ سفید می گردند که این میوه همان گلپر می باشد. میوه تولیدی بسیار نازک بوده و بوی بسیار خوبی دارد.

گیاه در سال اول رشد خود ساقه کوچکی دارد و از نظر ارتفاع به ۳۰ تا ۹۰ سانتی متر می رسد. گلپر در سال دوم از نظر فضایی حجم و ارتفاع بیشتری را می طلبد. از نظر قدی این ارتفاع به ۱۲۰ تا ۱۸۰ سانتی متر می رسد و برگ های آن نیز حجیم می گردد. ریشه ضخیم این گیاه ما را به یاد کاشت هویج می اندازد. چون بسیار شبیه به یک هویج کمرنگ می باشد. برای کاشت گلپر باید فضای مربوطه را در نظر داشته باشید. چون این گیاه فضای بسیاری را برای رشد و تکامل نیاز دارد. در سال دوم مساحت در نظر گرفته شده برای گلپر برابر با ۳۰ تا ۱۲۰ سانتی متر خواهد بود.

گلپر

انواع گلپر


گلپر 2 نوع دارد:ی کی خوشبو که به آن گلپر و کولاپر می‏ گویند. و نوع دوم آن انجدان بد بو می باشد که به آن گیاه انغوزه، گیاه انگژد، گیاه انگشت گنده، گیاه حلتیت منتن و گیاه حلتیت سیاه گفته میشود.نوع خوشبوی آن در همه کوهستان های ایران مخصوصا دامنه البرز و قسمت های شمالی در شمیران، گچسر، رودبار قصران، جاده شمشک و مغرب ایران به عمل آمده و نوع بد بوی آن در جنوب شرقی ایران، استان فارس و کوه‏های خراساس به طور خودرو به عمل آمده که از صمغ آن که انغوزه و انگژد خوانده میگردد وجهت صادرات استفاده می‏شود اما متاسفانه به صمغ نوع خوشبوی گلپر که مفیدتر بوده در حال حاضر توجهی نشده است .

بهترین نوع آن در نقاط کوهستانی ایران به عمل می ‏آید و انواع دیگر از گلپر در بعضی از کشورهای آسیایی و آفریقایی دیده می‏شود و یک نوع سوم به نام انجدان رومی است که خواص زیادی داشته و در ایران دیده نشده است

ترکیبات شیمیایی گلپر

ریشه گیاهانی این جنس حاوی کومارین های مختلفی است که مهمترین آنها عبارتند از:امپراتورین، هراکلنین، هراکلنول، 8-گرانوکسی ایزوپزورالن و برگاپتن. این مواد تحت یک سری واکنش های شیمیایی در ریشه گیاه به گزانتوتوکسین تبدیل می شوند. به علت وجود گزانتوتوکسین در ریشه گونه های مختلف گیاه گلپر، این گیاهان به مخزن گزانتوتوکسین معروف هستند. مقدار این ماده در گونه های مختلف، 6 تا 16 درصد می باشد .

نیاز اکولوژیک گلپر

خاکهای با بافت سبک، خاک های مناسبی برای رویش این گیاه می باشند زیرا رشد در چنین خاکهایی بهتر انجام می گیرد. افزودن کودهای حیوانی یا خاکهای جنگلی حاوی مقدار فروان ترکیبات هوموسی به زمین هایی که این گیاه در آنها کشت می شود،مفید است.افزودن 25 تن در هکتار از چنین کودهایی به خاک مزرعه نتایج خوبی را به دنبال خواهد داشت. مواد مذکور باید قبل از انتقال نشاء ها به زمین اضافه شوند.

کاشت گلپر

روش کاشت و تکثیر گلپر

روش های تکثیر گیاه گلپر شامل دو روش تکثیر به وسیله بذر و تکثیر به وسیله ریشه(رویشی) می باشد.

طریقه کاشت بذر گلپر

در تکثیر به وسیله بذر لازم است که بذر مناسبی تهیه گردد. پس از تهیه بذر گلپر ، بذر را باید برای کاشت و جوانه زنی آماده نمود در این حالت باید با دادن مدتی سرما به بذرها خواب زمستانی آنها را شکست.

در مرحله بعد لازم است بستری مناسب که شامل مکان کاشت گیاه و خاک مناسب است فراهم گردد.خاک مناسب معمولا دارای نسبت معینی از کود حیوانی یا کود برگو یا کود های کهنه ، خاک باغچه و ماسه و شن می باشد.مدتی پس از کاشت بذرها در خاک جوانه ها رویش می کنند .

بعد نوبت به آن می رسد تا گیاه را به زمین اصلی منتقل کنیم که این کار باید در پاییز انجام شود تا گیاه شوک کمتری را متحمل گردد. لازم به ذکر است که از آبیاری منظم و برنامه ریزی شده در مورد گیاه گلپر نباید غافل گشت چرا که تولید محصول خوب در گرو آبیاری حساب شده و مرتب می باشد.

تکثیر رویشی

یکی از روش های تکثیر گلپر، روش رویشی است. اواخر دوره رشد (پاییز)، ریشه را به قطعاتی که حاوی چند جوانه رویشی باشد تقسیم می کنند. سپس قطعات مذکور، در زمین اصلی کشت می شوند .

از آنجا که مقدار گزانتوتوکسین در ریشه های گیاهانی که از طریق رویشی تکثیر شده اند بیشتر از گزانتوتوکسین در ریشه گیاهانی است که با بذر تکثیر می شوند، و همچنین به دلیل پایین بودن قوه رویشی بذر گلپر، اغلب برای تکثیر این گیاه از روش رویشی استفاده می شود .

برداشت گلپر

داشت گلپر


رشد اولیه این گیاه بسیار کند است به همین جهت علفهای هرز می توانند بدون رقابت و به سرعت توسعه یابند. لذا جمع آوری علفهای هرز در سطح خزانه و در زمین اصلی ضروری است. آبیاری منظم و به موقع نقش عمده ای در توسعه و رشد ریشه دارد.برگردان کردن خاک بین ردیفها نیز نقش عمده ای در توسعه و گسترش ریشه گلپر دارد .

روش برداشت گلپر


در زمان برداشت گلپر بهتر است دقت شود که ابتدا قبل از اینکه گیاه به گل نشیند گیاه را برداشت گردد. جهت این منظور می توان ساقه ها و برگ گیاه گلپر را برداشت نمود و بهترین زمان برای برداشت ریشه ها در اواخر فصل پاییز می باشد. در زمان برداشت ریشه ها می بایست حداکثر دقت شود که به اندام های ریشه آسیبی نرسد و ریشه سالم بیرون بیاید. بهترین زمان برای برداشت ریشه گیاه گلپر یک سال بعد از کاشت گیاه گلپر در زمین خواهد بود.

نگهداری از گیاه گلپر در خانه

دمای اتاق را طوری تنظیم کنید که از 15 درجه سانتیگراد تجاوز نکند و کمتر از چهار درجه سانتیگراد نباشد . گلدان ها را در مکانی سایه و دور از نور خورشید قرار دهید . آبیاری گیاه باید بطور منظم و حداقل سه بار در هفته انجام شود. قبل از آبیاری مجدد دقت کنید خاک گیاه مرطوب باشد. مناسب ترین PH خاک برای پرورش گلپر، شش و نیم است .

نگهداری بلندمدت دانه های گلپر

بهتر است دانه گلپر را تا هنگام مصرف پودر نکنیم البته این در مورد تمام دانه های گیاهان خانواده جعفری مثل زیره، رازیانه و گشنیز صدق می کند زیرا اسانس در دانه گیاهان محبوس است و اگر آنها را در شرایط درست نگهداری کنیم، تا 3 2 سال قابل استفاده اند اما وقتی دانه ها پودر می شود، اسانس آنها به سرعت تبخیر می شود و خاصیتش را از دست می دهد و دوام آنها در شرایط مناسب نگهداری به 6 ماه می رسد. البته بهتر است دانه ها را هنگام مصرف یا حداکثر یکی دو هفته قبل از مصرف پودر کرد .

دانه های گلپر را در چه ظرفی و در چه دمایی نگهداری کنیم؟

شیشه های رنگی تیره یا ظروف فلزی با در محکم، بهترین ظروف برای نگهداری دانه های اسانس دار هستند. دانه ها را باید در مکانی دور از رطوبت و نور نگهداری کرد. بدترین ظروف برای نگهداری دانه های اسانس دار، ظروف پلاستیکی است. اندازه ظرف نیز باید با حجم ادویه متناسب باشد زیرا هوای داخل ظرف می تواند باعث اکسیده شدن اسانس شود و بو و خاصیت آن را تغییر دهد.

separator line

بیشتر بخوانید:

روش کاشت و پرورش گل رعنا

گل تکمه ای | راهنمای نگهداری و پرورش گل زینتی تکمه

روش کاشت و شرایط تکثیر گل حنا

separator line


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • گلپر
  • کاشت و پرورش گلپر
  • گیاه شناسی گلپر
  • انواع گلپر
  • روش کاشت و تکثیر گلپر
  • نگهداری از گیاه گلپر در خانه

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter