روغن گیربکس چیست و چه زمانی باید آن را تعویض کرد ؟

روغن گیربکس چیست ؟

روغن گیربکس یک سیال است که قطعات متحرک داخل گیربکس را روغن کاری می‌کند و مانع از اصطکاک آنها می‌شود. یکی از وظایف این روغن در گیربکس‌های اتوماتیک انتقال نیرو از موتور به جعبه دنده و دیگری خنک کردن گیربکس است.

روغن مورد استفاده در گیربکس دستی و خودکار با یکدیگر تفاوت دارند. روغن‌های ATF برای جعبه‌ دنده‌های خودکار استفاده می‌شود. روغن‌ MTF نیز برای گیربکس دستی مورد استفاده قرار می‌گیرد که به آن روغن دنده یا واسکازین می‌گویند.

انواع روغن گیربکس

این روغن در گیربکس های دستی و اتوماتیک کاملا با هم تفاوت دارد. در صورتی که خودرو شما دنده اتوماتیک است باید از روغن های ATF و اگر گیربکس خودرو شما دستی است باید از روغن های MTF استفاده نمایید.

در قسمت بعدی زمان مناسب برای تعویض روغن گیربکس های دستی و اتوماتیک ذکر شده است.

زمان تعویض روغن گیربکس

زمان تعویض روغن گیربکس و تمام اطلاعات مرتبط با آن در دفترچه راهنمای خودرو نوشته شده است.

زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک

زمان مناسب برای تعویض روغن گیربکس اتوماتیک 120 تا 180 هزار کیلومتر می باشد. البته این عدد به نوع استفاده از خودرو نیز بستگی دارد.

به طور مثال اگر شما فشار زیادی به خودرو وارد می کنید، باید روغن گیربکس را هر 60 یا 70 هزار کیلومتر تعویض کنید اما اگر استفاده سبک از خودرو دارید می توانید هر 200 هزار کیلومتر روغن گیربکس را تعویض نمایید.

زمان تعویض روغن گیربکس دستی

خودرو هایی با گیربکس دستی معمولا زودتر از گیربکس های اتوماتیک نیاز به تعویض روغن پیدا می کنند. به طور متوسط هر 60 الی 100 هزار کیلومتر باید روغن گیربکس خودرو را تعویض کنید. اما این عدد به نوع رانندگی شما بستگی زیادی دارد.

به طور مثال اگر استفاده زیادی از خودرو دارید یا دائما در ترافیک تردد می کنید، باید زودتر اقدام به تعویض روغن گیربکس نمایید. معمولا توصیه می شود در زمان تعویض صفحه کلاچ، روغن گیربکس را نیز تعویض کنید.

بررسی روغن گیربکس

بررسی روغن گیربکس زمان زیادی نمی‌گیرد اما ممکن است در خودروهایی که گیربکس دستی دارند کمی مشکل باشد چراکه بیشتر خودروهای میله مخصوص برای بررسی روغن گیربکس ندارند و به همین سبب بررسی آن باید توسط یک مکانیک صورت گیرد.

خودروهای با گیربکس اتوماتیک یک میله مخصوص برای بررسی روغن دارند که نباید این میله با کارتر اشتباه گرفته شود.

برای بررسی روغن گیربکس خودرو را روشن و دنده را در حالت پارک قرار دهید و سپس با استفاده از میله مخصوص میزان روغن موجود در مخزن را اندازه گیری کنید.

دلیل تعویض روغن گیربکس

احتمالا این سوال برای شما پیش آمده باشد که چرا باید روغن گیربکس را تعویض کنیم و دلیل تعویض روغن گیربکس چیست؟ در ادامه دلایل اصلی برای تعویض روغن گیربکس ذکر شده است

• فرسودگی روغن و از دست رفتن کیفیت اولیه: از دست رفتن کیفیت اولیه باعث می شود تا مشکلات متعددی در گیربکس خودرو رخ دهد.
• از دست دادن خاصیت خنک کنندگی: در طولانی مدت خاصیت خنک کنندگی روغن گیربکس از دست رفته و قطعات گیربکس باید در دمای بالا کار کنند که این موضوع باعث کاهش طول عمر گیربکس می شود.
• آلودگی روغن و ایجاد اصطکاک در قطعات: این روغن پس از گذشت زمان آلوده شده و کیفیت خود را از دست می دهد.

نشانه های تعویض روغن گیربکس خودرو

علاوه بر موارد گفته شده در صورتی که نشانه ها و علائم زیر را مشاهده کردید باید روغن گیربکس خودرو را بررسی کنید و در صورت نیاز اقدام به تعویض روغن گیربکس نمایید.

• مشکل در تعویض دنده
• در رفتن دنده
• عدم حرکت خودرو
• جا نرفتن دنده ماشین
• صدا دادن در زمان جا زدن دنده

اگر روغن گیربکس تعویض نشود چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

روغن دنده وظیفه دارد تا قطعات متحرک موجود در گیربکس را روغن کاری کند، زمانی که سطح این روغن به دلیل نشتی کم شود و روغن خاصیت قبل را نداشته باشد، گیربکس به مرور زمان آسیب می‌بیند و قطعات‌ آن از بین می‌روند.

این روغن در گیربکس اتوماتیک نیز وظیف انتقال نیرو و خنک کاری را به عهده دارد که در صورت وجود آلودگی و از بین رفتن کیفیت این وظایف عملی نمی‌شود و در نتیجه عمر گیربکس کوتاه می‌شود.

گیربکس از قطعات گران قیمت خودرو است و نادیده گرفتن بررسی‌های دوره‌ای آن بسیار هزینه بر خواهد بود.

نکات مهم درباره روغن گیربکس

• روغن گیربکس یکی از مواردی است که باید در سرویس‌های دوره‌ای بررسی شود.
• اگر روغن گیربکس کم باشد، تعویض دنده به خوبی صورت نمی‌گیرد.
• آسیب دیدن گیربکس معمولا علائم و صدای خاص ندارد و تنها راه اگاهی از مشکلات آن، بررسی‌های دوره‌ای است.
• روغن گیربکس تبخیر نمی‌شود و اگر سطح آن کم شده باشد به دلیل نشتی است.