علت دیر حرف زدن کودک : حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است ؟

دیر حرف زدن کودک به چه معناست ؟

توانایی گفتار به معنای ایجاد صداها و گفتن کلمات است. کودکی که دیر حرف می زند، توانایی ساختن صداهای صحیح برای ایجاد کلمات را ندارد. گاهی هم ریشه این تاخیر مشکلاتی در درک و برقراری ارتباطات کلامی و غیرکلامی است.

در واقع، برخی از کودکان به دلیل ناتوانی در ایجاد صوت و صدای صحیح کلمات نمی توانند صحبت کنند و برخی هم صداهای صحیح را تولید می کنند، اما در ساختن کلمات، عبارات و جملات منطقی ناتوان هستند. ضمن اینکه در درک کلام دیگران هم ضعیف یا ناتوان اند.

علائم تأخیر در گفتار کودکان، چه زمانی باید نگران حرف نزدن کودک باشیم ؟

شناسایی علائم تأخیر در گفتار کودک به شما کمک می کند تا در صورت لزوم، به موقع به متخصص مراجعه کنید. این علائم در سنین مختلف، متفاوت هستند و نشان می دهند که چه زمانی باید نگران حرف نزدن کودک باشیم:

علائم دیر حرف زدن نوزاد 6 ماهه و کودکان زیر یک سال

• عدم واکنش نشان دادن به صداهای بلند
• عدم توجه به صداها و اسباب بازی های صدادار
• عدم تولید صداهای غان و غون
• عدم لبخند زدن و واکنش نشان دادن به صحبت کردن با او

دیر حرف زدن کودک دو ساله

• عدم گفتن کلمات معنی دار تا 18 ماهگی
• عدم درک کلمات ساده (مانند نه بای بای)
• عدم اشاره کردن به اشیا مورد نظر
• عدم تلاش برای تقلید کلمات و صداها

علائم حرف نزدن کودک سه ساله

• دایره لغات بسیار محدود (کمتر از 50 کلمه در 2 سالگی)
• عدم استفاده از جملات دو کلمه ای تا 2 سالگی
• عدم پیروی از دستورات ساده
• مشکل در برقراری ارتباط غیرکلامی (اشاره، ژست)
• عدم علاقه به تعامل با دیگران

علائم تأخیر در گفتار در کودکان ۴ ساله و دیر حرف زدن کودک 5 ساله

• عدم استفاده از جملات سه تا چهار کلمه ای
• مشکل در تلفظ صحیح کلمات (به طوری که برای دیگران قابل فهم نباشد)
• عدم پرسیدن سؤالات ساده
• مشکل در تعریف کردن داستان های کوتاه
• عدم تمایل به صحبت کردن با دیگران

مشاهده یک یا چند علامت از این فهرست، لزوماً به معنای وجود مشکل جدی نیست. اما اگر نگران هستید و یا چند علامت را به طور هم زمان در فرزندتان مشاهده می کنید مثل دیر حرف زدن کودک بیش فعال، بهتر است با متخصصین گفتاردرمانی مشورت کنید.

علت تاخیر در گفتار کودکان

علت تاخیر در گفتار کودکان، به عوامل متعددی بستگی دارد، که از جمله آن ها می توان موارد زیر را نام برد:

مشکلات مرتبط با حفره دهان؛ وجود هر گونه اختلال در دهان، زبان یا کام، می تواند ایجاد صدا را دشوار سازد. برای مثال، ممکن است زبان به کف دهان متصل باشد!

اختلالات گفتار و زبان؛ گاهی وجود اختلال در عملکرد مغز، توانایی های گفتاری و زبانی کودک را تحت تاثیر قرار می دهند. مثلا کودک سه ساله می تواند کاملا درک کند؛ اما نمی تواند کلمات زیادی را بیان نماید. آپراکسی، گفتار یکی از این اختلالات است.

ضعف شنوایی؛ اگر کودک نوپا شنوایی ضعیفی داشته باشد، نمی تواند کلمات را به خوبی تشخیص داده و به کار ببرد. تشخیص شنوایی ضعیف، نسبتا دشوار است؛ اما تاخیر در گفتار کودکان را می توان یک علامت اصلی برای این اختلال دانست.

عدم تحریک؛ اگر کودک در محیطی زندگی کند، که تحریک کلامی نداشته باشد، دچار اختلال تاخیر در گفتار می گردد.

اختلال طیف اوتیسم؛ کودکان مبتلا به اوتیسم نیز، عمدتا دچار تاخیر در گفتار هستند. رفتارهای تکراری، اختلال در تعامل اجتماعی و تکرار عبارات به جای ایجاد عبارت های جدید، از علائم تاخیر در گفتار کودکان اوتیسم هستند.

مشکلات عصبی؛ اختلالاتی مانند فلج مغزی، آسیب تروماتیک مغز و دیستروفی عضلانی، می توانند علت تاخیر در گفتار کودک باشند؛ فلج مغزی می تواند باعث کم شنوایی نیز بشود.

ناتوانی ذهنی؛ اگر کودک به هر دلیلی، به ناتوانی ذهنی مبتلا باشد، احتمالا دچار تاخیر در گفتار می شود. صحبت نکردن کودک، می تواند در نتیجه مشکل شناختی یا ناتوانی در تشکیل کلمات، رخ دهد.

به طورکلی؛ کودکان کم شنوا با چالش های زیادی در یادگیری گفتار و زبان مواجه می شوند؛ کمبود یا کاهش شنوایی، دریافت صداها و کلمات را محدود کرده و می تواند بر رشد واژگان، تلفظ صحیح و ساختار جمله بندی ها، تأثیر منفی بگذارد. این کودکان اغلب در برقراری ارتباط و درک مکالمات، مشکل دارند.

دیر حرف زدن کودک پسر و دختر

بسیاری از پدر و مادرها، به خصوص والدینی که فرزند پسر دارند، با این سؤال مواجه می شوند که چرا فرزندشان هنوز به زبان نیفتاده است و نگران علت دیر حرف زدن کودک پسر خود هستند.

واقعیت این است که بازه سنی رشد گفتاری در کودکان متفاوت است اما حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است؟ اگر بخواهیم به طور کلی به سن حرف زدن کودک پسر و سن حرف زدن کودک دختر اشاره کنیم، معمولاً کودکان دختر کمی زودتر از پسرها شروع به صحبت می کنند.

با این حال، این یک قاعده مطلق نیست و بسیاری از پسران نیز در محدوده سنی نرمال شروع به صحبت می کنند.

نگرانی زمانی بیشتر می شود که والدین متوجه تفاوت قابل توجهی بین کودک خود و همسالانش در زمینه گفتار می شوند. در این مواقع، سؤالاتی از قبیل علت دیر حرف زدن کودک دختر و علت دیر حرف زدن کودک پسر به ذهنشان خطور می کند.

دلایل متعددی می توانند در دیر حرف زدن کودکان نقش داشته باشند، از جمله عوامل ژنتیکی، محیطی، مشکلات شنوایی، و یا اختلالات رشدی.

مهم است بدانیم که تشخیص دقیق علت دیر حرف زدن کودک پسر و دختر نیازمند بررسی تخصصی توسط متخصصین حوزه گفتاردرمانی و رشد کودک است.

حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است؟ مرز بین تأخیر طبیعی و نیاز به مداخله

پاسخ دقیق به این سؤال که حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است؟ کمی پیچیده است، زیرا به عوامل مختلفی بستگی دارد. به طور کلی، اگر کودک شما تا 18 ماهگی هیچ کلمه معنی داری نگوید و تا 2 سالگی جملات دو کلمه ای نسازد، ممکن است تأخیر در گفتار داشته باشد و مهم است که بدانید:

علت دیر حرف زدن کودک پسر این است که پسران معمولاً کمی دیرتر از دختران شروع به صحبت کردن می کنند و دیر حرف زدن کودکان دو زبانه اتفاقی موقتی بوده و طبیعی است کمی دیرتر از کودکان تک زبانه شروع به صحبت کنند، اما در نهایت به طور کامل به هر دو زبان مسلط می شوند.

همچنین محرومیت های محیطی و کمبود تعامل با کودک می تواند باعث تأخیر در گفتار شود. کودکانی که در محیطی غنی از زبان و تعاملات کلامی قرار دارند، معمولاً زودتر و بهتر صحبت می کنند.

برای دیر حرف زدن کودک چه باید کرد ؟

با مراجعه به دکتر برای دیر حرف زدن کودک، مانع از بروز سدهای ارتباطی میان او و دیگران شوید. بنا به توصیه اطفال آمریکا، کودکان باید در سنین زیر، مورد بررسی قرار بگیرند تا صحت و سلامت گفتار و زبانشان معاینه شود:

• ۹ ماهگی
• ۱۸ ماهگی
• ۳۰ ماهگی

روند تشخیص تأخیر در حرف زدن کودک

۱۰ تا ۲۰ درصد کودکان ۲ ساله دچار تاخیر در صحبت کردن کامل و متناسب با سن خود هستند. در این میان، شمار پسرانی که دیرتر حرف می زنند، ۳ برابر دختران است. علت دیر حرف زدن کودک پسر نسبت به دختران کاملا مشخص نیست. 

برای تشخیص دیر حرف زدن، نیاز به مراجعه منظم به پزشک است. در اوقاتی که پیش تر نام برده شدند، کودک را نزد متخصص اطفال ببرید تا چکاپ و بررسی های لازم را انجام بدهد.

برای تشخیص دیر حرف زدن کودک، پزشک اطفال دهان، کام و زبان او را بررسی می کند. معاینه سطح شنوایی بچه ها هم برای ارزیابی وضعیت گفتار و زبان آن ها ضروری است. در برخی موارد، پزشکان برای رسیدن به نتیجه ای نهایی از کمک متخصصان زیر هم بهره می برند:

• شنوایی سنج
• متخصص مغز و اعصاب
• آسیب شناس گفتار و زبان

درمان حرف نزدن کودکان

روش های مختلفی برای دیر حرف زدن کودک وجود دارد. بنا به اینکه علت ماجرا چیست و چرا چنین وضعیتی به وجود آمده، از اقدامات مختلفی مانند موارد زیر استفاده می شود. تجربه دیر حرف زدن کودک معمولا برای والدین وحشتناک و سخت است، اما راهکارهای متنوعی دارد و نباید ناامید و نگران بمانند.

گفتاردرمانی

معمولا نخستین درمان پیشنهادی، مراجعه به مراکز گفتاردرمانی است. اگر مشکل کودک محدود به گفتار باشد، این روش کافی و مفید خواهد بود. اگر به موقع از این خدمات درمانی استفاده کنید، مشکل کودک با سرعت مناسب و پیش از رفتن به مدرسه حل می شود.

گفتاردرمان ها به طور مستقیم با کودک تمرین می کنند و به والدین و مراقبان او هم نکات لازم برای پیش برد درمان را آموزش می دهند.

درمان مشکلات زمینه ای

در برخی از کودکان، مشکلات حرف زدن ریشه در ابتلا به اختلال و بیماری های دیگری دارد. بنابراین، برای درمان تاخیر در حرف زدن باید به سراغ حل مساله و عامل اصلی بروید. برای نمونه، با رفع مشکلات زیر، امکان درمان دیر حرف زدن به وجود می آید:

• رفع مشکلات شنوایی
• درمان بیماری های ساختار زبان و دهان
• انجام اقداماتی مانند کاردرمانی و فیزیوتراپی
• مدیریت و درمان اختلالات عصبی مختلف کودک

توصیه به والدین و مراقبان کودک

نقش محیط و افرادی که با کودک زندگی می کنند، در شکل گیری توانایی کلامی او بسیار پررنگ است. اقدامات زیر می توانند به حرف زدن بهتر کودک و درمان تاخیر کلامی کمک کنند:

• با کودک به طور مستقیم حرف بزنید و او را مخاطب قرار بدهید.
• زمانی که کسی از کودک چیزی می پرسد، به جای او جواب ندهید.
• هنگام حرف زدن از حرکات و اشاره کردن به اشیا هم کمک بگیرید.
• از کودک سوال بپرسید و به او زمان و حق انتخاب در پاسخ گویی بدهید.
• برای کودک کتاب بخوانید و تصاویر کتاب را به او نشان و توضیح بدهید.
• زمان صحبت با کودک صبور باشید و تمام تمرکز خود را به حرف زدن او معطوف کنید.
• حتی اگر متوجه خواسته کودک شده اید، صبر کنید تا او به طور کامل برایتان توضیح بدهد.
• اشعار و ترانه هایی برای کودک بخوانید که ساده هستند و امکان تکرار آن ها برایش وجود دارد.
• به جای اصلاح مستقیم اشتباهات کلامی بچه ها، سعی کنید که واژه و جمله صحیح را برایش تکرار کنید.
• فضایی برای معاشرت بیشتر کودک با بچه هایی فراهم کنید که از مهارت های کلامی و گفتاری خوبی برخوردارند.

دارو برای دیر حرف زدن کودک

معمولا برای رفع مشکل دیر حرف زدن کودکان از داروی خاصی استفاده نمی شود. تنها زمانی داروها مفید خواهند بود که علت این مشکل، ابتلا به یک اختلال عصبی یا روانی باشد. برای مثال، در موارد زیر، امکان تجویز دارو وجود دارد:

• استفاده از دارو برای دیر حرف زدن کودک بیش فعال
• رفع اختلالاتی مانند بیش فعالی-کم توجهی
• درمان اختلالات اضطرابی و افسردگی

درمان دیر حرف زدن کودک در طب سنتی

یادتان باشد که توصیه های طب سنتی را با مشورت پزشک و زیر نظر متخصص پیاده سازی کنید. در واقع، تنها در صورتی باید به تجویزات این طب اعتماد کنید که از پشتوانه علمی و پژوهشی کافی برخوردار باشند. 

برای دیر حرف زدن کودک در طب سنتی توصیه هایی وجود دارد. هرگز بدون مشورت با پزشک اطفال و متخصصان مربوط به مشکل کودک خود، اقدام به استفاده از این موارد نکنید:

• ماساژدرمانی برای بهبود گردش خون در مغز و تقویت عملکرد سیستم عصبی
• مصرف غذاهای گرم و خشک مانند دارچین و عسل برای تقویت انرژی
• مصرف میوه ها و سبزیجات برای تقویت سیستم عصبی
• ماساژ بدن با روغن های گیاهی مانند روغن زیتون

علت دیر حرف زدن کودک در طب سنتی، عوامل و دلایلی مانند سردی مزاج، اختلالات عصبی و ضعف عمومی بدن عنوان می شود. باز هم تاکید می کنیم که از نتایج و توصیه های این نوع از طب، فقط در صورت مشورت و تایید پزشک استفاده کنید.