با عرض سلام بله، پس از فوت خانم، وارثین او میتوانند مهریه را از شوهر بگیرند.
در مورد پرسش دوم عرض کنم که خیر، چنین قانونی وجود ندارد، مگر این که ثلث ترکه را وصیت نماید.
در فرض سوال شما، با صلح مهریه بدهکار و طلبکار زوج بوده و مالکیت ما فی الذمه سبب سقوط تعهد زوج می گردد. موفق باشید.