علل طولی و عرضی: تعریف و تفاوت | دینی دوازدهم

تعریف علل طولی و عرضی و تفاوتشان | دینی دوازدهم

در ادامه با معنی و مفهوم علل طولی و عرضی و تفاوت این دو از کتاب دینی دوازدهم بیان شده است. با دلگرم همراه باشید.

تعریف علل طولی و عرضی

علل طولی و عرضی دو نوع رابطه علّی (علت و معلولی) هستند که در فلسفه و علوم دیگر بررسی می شوند. به زبان ساده:

علل طولی

🔸 تعریف: وقتی چند علت پشت سر هم برای یک پدیده وجود دارد، به طوری که هر علت، علت علت بعدی است، به این علل، علل طولی می گویند. مثل زنجیر، هر حلقه به حلقه بعدی وصل است.

🔸 مثال: برای روشن شدن لامپ، نیاز به جریان برق داریم. برای وجود جریان برق، نیاز به نیروگاه داریم. برای ساخت نیروگاه، نیاز به مهندسان و کارگران داریم. در اینجا، مهندسان و کارگران علت نیروگاه، نیروگاه علت جریان برق، و جریان برق علت روشن شدن لامپ است. این ها علل طولی هستند.

علل عرضی

🔸 تعریف: وقتی چند علت در کنار هم و مستقل از هم باعث یک پدیده می شوند، به این علل، علل عرضی می گویند. مثل پایه های یک میز که همزمان و مستقل از هم، میز را نگه می دارند.

🔸 مثال: برای پختن یک کیک، نیاز به آرد، تخم مرغ، شکر و… داریم. هیچ کدام از این مواد، علت وجود دیگری نیستند، بلکه همه با هم و در کنار هم باعث پخت کیک می شوند. این ها علل عرضی هستند.

تفاوت اصلی علل طولی و عرضی

🔸 در علل طولی، یک رابطه علت و معلولی زنجیره ای وجود دارد. یعنی یک علت، علت علت بعدی است و همینطور ادامه دارد.

🔸 در علل عرضی، علل مستقل از هم هستند و همزمان برای ایجاد معلول لازم هستند. هیچ کدام علت دیگری نیست.