نگهداری تخم مرغ شکسته و ترک خورده

تخم مرغ یکی از پرمصرف ترین مواد غذایی در هر خانه است که به دلیل ارزش غذایی بالا و کاربردهای فراوان، همیشه در یخچال بیشتر خانواده ها یافت می شود. اما یکی از مشکلات رایج در هنگام خرید، جابه جایی یا نگهداری تخم مرغ، شکستن یا ترک خوردن پوسته آن است. بسیاری از افراد در چنین شرایطی نمی دانند که آیا تخم مرغ شکسته قابل مصرف است یا باید آن را دور بریزند.

آیا تخم مرغ شکسته قابل مصرف است؟

پاسخ به این سؤال چندان ساده نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد. به طور کلی، تخم مرغ سالم دارای پوسته ای یکپارچه است که از ورود باکتری ها و آلودگی ها به داخل آن جلوگیری می کند. هنگامی که پوسته ترک می خورد یا می شکند، سد دفاعی طبیعی از بین می رود و میکروب ها – به ویژه باکتری سالمونلا – می توانند به سرعت وارد محتویات تخم مرغ شوند. بنابراین، مصرف تخم مرغ شکسته تنها در صورتی مجاز است که شرایط نگهداری و زمان شکستگی تحت کنترل باشد. اگر تخم مرغ در خانه و در اثر بی احتیاری شکسته باشد و بلافاصله در یخچال قرار گیرد، می توان آن را با رعایت اصول بهداشتی مصرف کرد. اما اگر تخم مرغ از قبل شکسته باشد یا در محیط گرم رها شده باشد، مصرف آن خطرناک است.

عوامل تعیین کننده در مصرف تخم مرغ شکسته

برای تصمیم گیری درست درباره مصرف تخم مرغ شکسته یا ترک خورده، باید چند عامل کلیدی را در نظر بگیرید:

۱. زمان شکستگی

مهم ترین عامل، فاصله زمانی بین شکستن تخم مرغ و زمان مصرف است. اگر تخم مرغ همین حالا و در دستان شما شکسته باشد، می توانید آن را در یک ظرف دربسته ریخته و حداکثر تا ۲۴ ساعت در یخچال نگهداری کنید. اما اگر نمی دانید تخم مرغ چه زمانی شکسته است – مثلاً هنگام خرید یا در انبار فروشگاه – بهتر است از مصرف آن صرف نظر کنید.

۲. دمای نگهداری

تخم مرغ شکسته ای که در دمای اتاق رها شده باشد، محیط مناسبی برای رشد سریع باکتری ها فراهم می کند. در مقابل، نگهداری در یخچال با دمای زیر ۴ درجه سانتی گراد سرعت رشد میکروب ها را به شدت کاهش می دهد. بنابراین اگر تخم مرغ شکسته را بلافاصله در یخچال قرار دهید، ایمنی آن تا حد زیادی حفظ می شود.

۳. تمیزی پوسته

اگر پوسته تخم مرغ آلوده به مدفوع یا خاک باشد و ترک بخورد، احتمال آلودگی محتویات بسیار بالا می رود. در چنین مواردی حتی با نگهداری در یخچال هم مصرف تخم مرغ توصیه نمی شود. اما اگر پوسته تمیز باشد و فقط ترک ریز برداشته باشد، می توان با احتیاط مصرف کرد.

۴. نوع و اندازه ترک

ترک مویی (ترک ریز) که غشای داخلی تخم مرغ سالم مانده باشد، خطر کمتری دارد. اما اگر پوسته کاملاً شکسته و محتویات آن بیرون ریخته باشد یا غشای زیرین پاره شده باشد، احتمال نفوذ باکتری ها بسیار زیاد است و باید از مصرف آن خودداری کرد.

همچنین بخوانید:

از کجا متوجه شویم که تخم مرغ خراب است؟

روش های صحیح نگهداری تخم مرغ شکسته و ترک خورده

اگر تخم مرغ شما به تازگی شکسته یا ترک خورده است، می توانید با رعایت روش های زیر از هدر رفتن آن جلوگیری کنید:

۱. انتقال به ظرف تمیز و دربسته

بلافاصله پس از شکستن، محتویات تخم مرغ را در یک ظرف شیشه ای یا پلاستیکی تمیز و دربسته بریزید. هرگز تخم مرغ شکسته را با پوسته در یخچال نگهداری نکنید، زیرا پوسته آلوده می تواند منبع باکتری باشد. روی ظرف را با درب یا پلاستیک چسبناک بپوشانید و تاریخ روز را روی آن یادداشت کنید.

۲. نگهداری در یخچال

ظرف حاوی تخم مرغ شکسته را در سردترین قسمت یخچال (معمولاً قفسه پایینی) قرار دهید. دمای ایده آل زیر ۴ درجه سانتی گراد است. تخم مرغ شکسته را حداکثر تا ۲ روز می توان در یخچال نگهداری کرد، اما بهتر است در اولین فرصت مصرف شود.

۳. فریز کردن تخم مرغ شکسته

اگر نمی توانید در مدت کوتاه تخم مرغ را مصرف کنید، می توانید آن را فریز کنید. برای این کار، تخم مرغ را به خوبی هم بزنید (زرده و سفیده را مخلوط کنید) و در ظرف مناسب فریزر بریزید. تخم مرغ هم زده شده را می توان تا ۴ ماه در فریزر نگهداری کرد. توجه داشته باشید که تخم مرغ کامل (بدون هم زدن) در فریزر بافت نامناسبی پیدا می کند، بنابراین حتماً قبل از فریز کردن آن را هم بزنید.

۴. پختن فوری

اگر قصد نگهداری طولانی مدت ندارید، بهترین راه این است که تخم مرغ شکسته را بلافاصله بپزید. تخم مرغ آب پز یا نیمرو کاملاً پخته شده را می توان تا ۳ روز در یخچال نگهداری کرد. البته توجه کنید که در هنگام پختن، حرارت کافی برای از بین بردن باکتری های احتمالی ضروری است، بنابراین تخم مرغ را کاملاً بپزید و از مصرف آن به صورت عسلی یا نیم پز خودداری کنید.

نکات مهم درباره تخم مرغ های ترک خورده

تخم مرغ ترک خورده با تخم مرغ شکسته تفاوت دارد. در ترک خوردگی، پوسته سالم به نظر می رسد اما خطوط ریز روی آن دیده می شود. در این حالت، غشای زیر پوسته ممکن است سالم باشد و از نفوذ باکتری جلوگیری کند. با این حال، رعایت نکات زیر ضروری است:

• اگر ترک فقط سطحی است و غشا سالم است، می توانید تخم مرغ را بلافاصله مصرف کنید، اما حتماً آن را کاملاً بپزید.
• هرگز تخم مرغ ترک خورده را به مدت طولانی نگهداری نکنید، حتی در یخچال.
• قبل از شکستن، پوسته را به دقت بررسی کنید. اگر ترک عمیق است یا محتویات آن نشت کرده، آن را دور بریزید.
• تخم مرغ ترک خورده را در غذاهایی که نیاز به پخت کامل دارند (مثل کیک، کوکو، املت) استفاده کنید، نه در غذاهای خام یا نیم پز.