با جاذبه های دیدنی نی ریز فارس آشنا شوید !

شهرستان نی ریز کجاست ؟

نِی ریز یکی از شهرهای استان فارس و نام یک گوشه در موسیقی ایرانی است. این شهر، مرکز شهرستان نی ریز است. نی ریز در جنوب دریاچه بختگان و شهرستان بختگان و در مغرب سیرجان و شهربابک در استان کرمان و در مشرق استهبان و جنوب غربی شهرستان خاتم در استان یزد و در شمال داراب و حاجی آباد استان هرمزگان واقع است.

نی ریز از مهم ترین شهرهای جنوب ایران می باشد زیرا نقطه تلاقی استان های فارس، کرمان، یزد، هرمزگان و اصفهان می باشد.

جاذبه های گردشگری نی ریز

قلعه اس پی آر نی ریز

این قلعه در شرق نی ریز توسط انگلیسی ها ساخته شده است. هم اکنون این قلعه در بلوار نصر می باشد که در حال ویرانی می باشد و میراث فرهنگی توجه چندانی به این بنای تاریخی ندارد باید متذکر شد که اولین خطوط ارتباطی تلگراف و مورس در نی ریز توسط انگلیسی ها و در همین مکان افتتاح شد.

گفته می شود این قلعه با نیروی کاری مردم درحدود ۱۰۰ سال قبل ساخته شده است.

چشمه پلنگان در نی ریز

چشمه پلنگان ، واقع در نی ریز در استان فارس است. این چشمه که از دامنه کوه سلطان شهباز در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی نی ریز سرچشمه می گیرد، سیراب کننده باغات انجیر، انار و بادام اطراف شهر نی ریز و باعث رونق تفرجگاه پلنگان است.

منطقه پلنگان پذیرای گردشگران و حتی توریست ها بخصوص در فصل بهار و تابستان می باشد. و تفرجگاه اصلی مردم شهر نی ریز در روز ۱۳فروردین هر سال می باشد.

باغ بیشه نی ریز

در قسمت جنوب دره، باغ بیشه و چشمه ای با آب زلال و گوارا و جود دارد. درختان انجیر و بادام کوهی سراسر کوههای این منطقه را پوشانده و در بهار پوشش گیاهی از گلهای شقایق به چشم می خورد.

چشمه برنجزار نی ریز

چشمه برنجزار از دره پلنگان سرازیر شده و در آخر به استخر می ریزد.در فصل بهار مخصوصا در عید نوروز یکی از بهترین انتخاب های شما مردم عزیز می تواند این تفرجگاه دیدنی و بسیار زیبای شهر نی ریز باشد.

بیدبخون نی ریز

بید بخون در جنوب نی ریز و حدود ۵ کیلومتری نی ریز واقع شده است.شهرت این مکان به دلیل وجود سه درخت چنار قدیمی و چشمهٔ یاقوتی می باشد.در اطراف این مکان نیز درختان انجیر، ارژن، بادام و بادام کوهی به چشم می خورد.

علت این نام گذاری وزش بادها به سمت درختان بوده که در اصطلاح به آن بید بخوان گفته می شود که به زبان محلی بید بخون معروف است.

مسجد جامع کبیر نی ریز

مسجد جامع کبیر نی ریز، یکی از کهن ترین مسجدهای ایران و به باور برخی از آتشکده های زرتشتیان بوده که در دوره اسلامی به مسجد تبدیل شده است. ایوان های به جا مانده از این مسجد به شیوه معماری دوره ساسانیان ساخته شده است.این بنا در نهم مرداد 1312 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

شهرستان نی ریز با پیشینه تاریخی کهن در استان فارس، آثاری ارزشمند و در خور توجه از دوره های مختلف تاریخی به ویژه بناهای مذهبی از سده های نخستین ورود اسلام به ایران را در خود جای داده است.

یکی از این بناهای ارزشمند، مسجد جامع نی ریز به عنوان یکی از قدیمی ترین مساجد ایران به شمار می رود. این بنا با تأثیر از معماری ساسانی و نقشه ای تک ایوانی ساخته شده و در طول دوره های مختلف، بخش هایی به آن افزوده و تعمیراتی در آن صورت گرفته و در زمره  آثار برگزیده از سیر تکامل هنر و تزئینات معماری ایران قرار گرفته است.

کتیبه های گچبری این بنا علاوه بر مدارک تاریخی، حاوی مضامینی مذهبی در مدح و ستایش پیامبر و امامان شیعه بوده و به خوبی انعکاس دهنده اندیشه ها و اعتقادات پیدا و پنهان بانیان آن است.

برخى این مسجد را آتشکده دانسته و گفته اند که در دوره ساسانیان، آتش مقدس را از آتشکده کاریان به آنجا مى آورده اند در اینکه در نی ریز آتشکده بوده، تردیدى نیست، امّا اینکه این مسجد در مکان آتشکده بنا شده، جاى تردید است.

مقدسى در احسن التقاسیم در نیمه اول سده چهارم هجرى قمرى  ذیل معرفى نی ریز از مسجدى در کنار بازار یاد کرده و گفته است: «و نیریز کبیره الجامع الى جانب السوق …» .

به احتمال منظور از «جامع کبیر» مسجد جامع کبیر کنونى است. مهم ترین تحقیق درباره این مسجد، توسط آندره گدار در اوایل سده بیستم میلادى انجام گرفته و با عنوانِ «مسجد جمعه نی ریز » به زبان فرانسوى در آثار ایران به طبع رسیده است.

قدیمی ترین تاریخى که در این مسجد بر جاى مانده سالِ 363 ه . ق. تاریخ محراب است که البته بناى مسجد به احتمال زیاد به پیش از این تاریخ باز مى گردد. گدار معمارى این مسجد را از نوع معمارى دوره ساسانى مى داند که تا سده هاى نخستین اسلامى هنوز رواج داشته است.

به گفته وى مسجداولیه ایوان ساده اى بیش نبوده است که در طى قرون متمادى بیوتات و بناهاى دیگرى به آن افزوده اند. چنانکه گفته اند: «در ابتدا نوعى مسجد وجود داشته است که تنها مشتمل بر یک ایوان بوده و ساختمان هاى وابسته عموما در دوره هاى بعدى به آن اضافه شده است».

طاق عمارت از نوع ناودانى شکسته ممتد اواسط قرن چهارم هجرى است. ایوان که سر در اصلى آن سرتاسر باز و ضلع انتهایى که محراب در آن تعبیه شده کاملاً بسته و بى روزن است. در گذشته بر هر یک از اضلاع جانبى خود پنج طاق نماى گود داشته است.

همه کتیبه ها در ته ایوان و در قسمت داخل اطراف و کنار محراب نقش شده اند. قدیمی ترین تاریخ، چنانکه گفته شد 363 ه . ق. است. علاوه بر آن تاریخ هاى دیگرى نیز در آن دیده مى شود که نشان از تعمیر، بازسازى و الحاق بناهاى جدید در دوره هاى مختلف دارد.

مسجد جامع صغیر نی ریز

به مسجد بازار نیز شهرت دارد (مسجد امام خمینی کنونی). بنای قدیمی این مسجد چند سال پیش تخریب شد. تاریخ بنای آن به طور دقیق دانسته نیست. برخی تاریخ آن را سال ۶۸ ه‍.ق گفته اند که البته بعید به نظر می رسد، زیرا مقدسی که در سده چهارم ه‍.ق از این شهر دیدن کرده، فقط از یک مسجد جامع خبر داده که به احتمال زیاد می بایست منظور مسجد جامع کبیر باشد.

همچنین تاریخ بنای آن را در سال ۷۳۳ ه‍.ق نیز گفته اند. کتیبه ای سنگی بر سردر مسجد موجود بوده که تاریخ ۸۴۰ ه‍.ق را داشته است. در این مسجد دو کتیبه تاریخی بوده است.

نخست، کتیبه فرمان شاه طهماسب اول صفوی و کتیبه دیگر شرح وقایع سید یحیی دارابی در دوره ناصرالدین شاه است. این مسجد پس از خراب شدن از طرف شخصی به نام کلو یعقوب خان قصاب تعمیر گردیده که در کوچه گچی مربوط به این تعمیر این جمله خوانده شده:

«امر بعمارت هذا المسجد الشاب المکرم کلو یعقوب قصاب».

آبشار تارم نی ریز

این آبشار در پنج کیلومتری نی ریز و در دامنه کوه های جنوبی این شهرستان واقع بوده و تلفیقی از زیبایی های طبیعی چون چشمه، کوه، جنگل یک قنات زیبا به نام ابازردشت بر زیبایی آن افزوده است.

شهرستان نیریز در ۳۵ کیلومتری شمال شرق استهبان و دویست کیلومتری شیراز واقع است و طبیعت زیبای آن از نی ریز گرفته تا ارسنجان، در نوع خود دیدنی و جذاب است.آب آبشار و چندین چشمه در نزدیکی آن پس از عبور از میان درختان انجیر به گورآب میریزد. آبشار در حدود ۱۱۵ متر ارتفاع دارد و آبشاری فصلی است.

روستای کوشکک نی ریز

دهستان بختگان یکی از دهستانهای شهرستان نی ریزواقع در استان فارس می باشد،که روستاهای کوشکک،جهان آباد،حسن آباد،دهمورد، فیچقان، تله خاکی روستاهای این دهستان هستند.

روستای کوشکک به عنوان مرکز این دهستان شناخته می شود که در موقعیت ۲۹درجه و۴۰دقیقه شمالی و۵۳درجه ۵دقیقه طول شرقی قرار دارد. روستای کوشکک از مرکز بخش (آباده طشک) ۲۲ کیلومتر واز مرکز شهرستان (نی ریز)۹۰ کیلومتر فاصله دارد.

این روستا از شمال غرب با روستای جهان آباد و از جنوب با دریاچه بختگان و از شرق و غرب با زمینهای کشاورزی روستا مجاورت دارد.کوشکک از نظر لغوی به معنی قصر کوچک میباشد.

روستای رودخور نی ریز

رودخور ، روستایی بی نظیر از توابع نی ریز است. طبیعت دلنشین روستا با مردمانی از جنس نور ، مکان های واقعاً دیدنی و زیارتگاه امامزاده سید محمد که از نوادگان امام کاظم (ع) اند در روستای ریزاب، فضایی متفاوت را به وجود آورده است.

آسمان شب هایش واقعاً دیدنی است و روزهایش پر شعف و نشاط ،آنقدر طبیعتی است زیبا و متنوع که کلمات هم در تعریف کردنش کم آورده اند.

روستای دهمورد نی ریز

روستای دهمورد یکی از بکر ترین وسرسبز ترین روستاهای استان فارس است که در ۸۵ کیلومتری شهرستان نیریز واقع می باشد جمعیت این روستا بالغ بر ۳۲۰۰نفر می باشد بناب تفرج گاه بسیار زیبای این روستا ست که همه روزه پذیرای مردم سراسر استان است.

دریاچه بختگان و دریاچه طشک

دو دریاچه طشک و بختگان در فاصله 10 کیلومتری غرب شهر نی ریز قرار دارد و از بزرگترین و پرآب ترین دریاچه های کشور به شمار می روند؛ این دو دریاچه از هم فاصله ای ندارند و در برخی از سال های پرباران به هم می پیوندند.

دریاچه های طشک و بختگان و مناطق کوهستانی بین آن ها همراه با جزایر متعددی که در این دریاچه ها وجود دارند، مجموعه بسیار باارزشی را به وجود آورده اند.

مهم ترین منبع تامین کننده آب این دریاچه ها، آب رودخانه های کُر و سیوند می باشد؛ این دو رودخانه در محل پل خان مرودشت به هم متصل شده و شاخه اصلی آن به طول حدود 100 کیلومتر پس از آبیاری مزارع منطقه کُربال، به دریاچه بختگان می ریزند.

در سال های کم باران و به ویژه در فصل تابستان، ورودی دریاچه بسیار ناچیز است که در برخی سال ها منجر به خشک شدن این دو دریاچه می شود؛ آب این دریاچه ها شور بوده و نوع پوشش گیاهی اطراف دریاچه بستگی به میزان شوری آب دارد و در محل هایی که آب از شوری کمتری برخوردار است بیشه زارها و نی زارهای بزرگی را تشکیل داده است.

این دریاچه ها تعدادی جزایر خالی از سَکَنه دارند که مهم ترین آن ها جزیره نرگس است که از زیستگاه های مهم پرندگان مهاجر است. در اطراف این دریاچه ها، درخچه های پسته وحشی، بادام کوهی، کِیکُم و قیچ دیده می شود. علاوه بر آن پرندگان قابل شکاراز قبیل کبک تیهو  کبوتر وقمری دارکوب جغد وهوبره در اطراف دریاچه زندگی می کنند.

زیستگاه های این دریاچه نیز هر ساله در فصل پاییز میزبان ده ها هزار پرنده مهاجر از قبیل فلامینگو، درنا، غاز، آنقوت و تیجه می باشند. کف دریاچه ها در محل ورود آب شیرین پوشیده از گیاهان آبزی بوده و در نتیجه محل بسیار مناسبی برای زندگی آبزیان و ماهی ها می باشد.

دریاچه های بختگان و طشک علاوه بر قابلیت های گردشگری، از ارزش اکولوژیکی و زیست محیطی قابل توجهی برخوردار می باشند.

آب و هوای نی ریز

آب و هوای شهرستان نی ریز گرم و معتدل است. میانگین بارندگی در این شهرستان حدود 300 میلی متر می باشد.

صنایع دستی نی ریز

مهم ترین صنعت دستی این شهرستان گلیم بافی، سفالگری، چاقوسازی، خراطی چوب، معرق چوب، گره چینی، سراجی سنتی، بافت پوشاک سنتی و… می باشد.

سوغات نی ریز

از سوغات این شهرستان علاوه بر صنایع دستی آن می توان به انار، انجیر، بادام، حلوای کنجد، کماچ، رب انار، شیره انگور و … اشاره کرد.