آیا ژن نئاندرتال شما را بیمار می کند؟ ۵ بیماری باستانی!

آنچه در دنیای باستان یک امتیاز برای بقا محسوب می شد، در زندگی مدرن و محیط های پاکیزه تر امروزی، ممکن است به یک نقطه ضعف ژنتیکی تبدیل شده باشد. آیا ژن نئاندرتال شما را بیمار می کند؟ در این مقاله، ۵ بیماری مدرن و شرایطی را بررسی می کنیم که ریشه ی آن ها به میراث ژنتیکی این گونه ی منقرض شده بازمی گردد.

۵ بیماری مدرن مرتبط با ژن های به ارث رسیده از نئاندرتال ها

بیماری هایی که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم، ریشه در ژن های به ارث رسیده از نئاندرتال ها دارد.

۱. آلرژی ها و بیماری های خودایمنی (واکنش های بیش از حد)

یکی از پررنگ ترین تأثیرات ژن نئاندرتال، بر سیستم ایمنی ماست. این ژن ها ابتدا برای مقابله با طیف گسترده ای از پاتوژن های جدید در خارج از آفریقا تکامل یافتند.

• مزیت باستانی: سیستم ایمنی نئاندرتال ها فوق العاده قوی و تهاجمی بود و به سرعت به هر عامل خارجی واکنش نشان می داد.

• بهای مدرن: در دنیای امروزی و محیط های بهداشتی تر، این سیستم ایمنی تهاجمی به اشتباه علیه مواد بی ضرر (مانند گرده، گرد و غبار یا حتی بافت های بدن خودی) واکنش نشان می دهد و منجر به آلرژی های شدید، آسم، و افزایش ریسک بیماری های خودایمنی (مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید) می شود.

همچنین بخوانید:

نئاندرتال ها کجا می خوابیدند و غذا می پختند؟ ۳ شباهت مهم!

انسان‌ های نئاندرتال، شباهت های بسیار جالبی با انسان های خردمند دارند، در ادامه با شیوه غذا پختن و خوابیدن نئاندرتال‌‌‌ها آشنا می‌شوید.

۲. افسردگی، اضطراب و اختلالات خلقی

ژن هایی که بر فعالیت مغز تأثیر می گذارند، نیز مورد نفوذ میراث نئاندرتالی قرار گرفته اند.

• بستر ژنتیکی: دانشمندان کشف کرده اند که برخی از واریانت های ژنی که بر فعالیت های بیوشیمیایی و انتقال دهنده های عصبی در مغز اثر می گذارند، ریشه ی نئاندرتالی دارند.

• تأثیر بر سلامت روان: این ژن ها با افزایش ریسک ابتلا به افسردگی، اضطراب و بی ثباتی خلق وخو مرتبط هستند. همچنین این ژن ها بر نحوه ی واکنش فرد به داروهای روان پزشکی نیز تأثیر می گذارند.

۳. دیابت نوع ۲ و اختلالات متابولیک

یکی از بزرگ ترین سازگاری های ژنتیکی، به نحوه ی ذخیره و مصرف انرژی توسط بدن مربوط می شود.

• مزیت باستانی: نئاندرتال ها در دوره های قحطی، نیاز داشتند که انرژی را بسیار کارآمد ذخیره کنند. برخی از ژن های به ارث رسیده، توانایی بدن برای ذخیره ی چربی و تنظیم قند خون (انسولین) را بهبود می بخشیدند.

• بهای مدرن: در زندگی مدرن، با دسترسی دائمی به غذا و رژیم های پرکالری، این ژن های "ذخیره کننده ی انرژی" اکنون به افزایش مقاومت به انسولین و ریسک بالای ابتلا به دیابت نوع ۲ منجر می شوند.

۴. لخته شدن خون و ریسک ترومبوز

برخی از ژن های نئاندرتال مرتبط با انعقاد خون، می توانند در دوران باستان مزیت های بزرگی به حساب می آمدند اما اکنون خطرساز هستند.

• مزیت باستانی: در زمان شکار و درگیری، توانایی لخته شدن سریع خون برای جلوگیری از خونریزی کشنده حیاتی بود.

• بهای مدرن: این ویژگی در محیط کم تحرک و مدرن، ریسک لخته شدن خون غیرضروری (ترومبوز) در رگ ها را افزایش می دهد و خطر ابتلا به سکته های قلبی و مغزی را بالا می برد.

همچنین بخوانید:

ژن نئاندرتال چه تاثیری بر ما داشته است؟ ۵ راز باورنکردنی

در ادامه با تاثیرهای جالب ژن نئاندرتال بر انسان‌های کنونی از رنگ و پوست گرفته تا سازگاری اقلیمی آشنا می‌شوید.

۵. اگزما، پوست خشک و آسیب های ناشی از خورشید

همان ژن هایی که به انسان خردمند کمک کردند تا پوست روشن تری برای جذب ویتامین D در عرض های جغرافیایی کم نور داشته باشد (سازگاری اقلیمی)، اکنون عوارضی دارند.

• تأثیر بر پوست: برخی از ژن های نئاندرتالی بر میزان ضخامت و لایه ی محافظ پوست اثر می گذارند. این ژن ها با افزایش حساسیت پوست به آفتاب و ریسک ابتلا به اگزما، پوست خشک و در برخی موارد، ریسک بالاتر کراتوزهای پوستی (ضایعات پیش سرطانی) مرتبط هستند.

نکته ی مهم: باور ما مسلمانان به خداوند یکتا و شکل گیری انسان ها از آدم و حوا، بدون شک عقیده ای است مسلم. اطلاعاتی که درباره ی نئاندرتال ها به آن ها اشاره کردیم از دیدگاه های مختلف قابل بحث هستند.

جمع بندی: ژن نئاندرتال؛ یک مبادله ی ژنتیکی پرهزینه

در نهایت، پاسخ به سؤال "آیا ژن نئاندرتال شما را بیمار می کند؟" مثبت است. ژن هایی که روزگاری برای بقا و سازگاری سریع با محیط های خشن و پرمیکروب ضروری بودند، امروزه در محیط های تمیز، پرنور و کم تحرک ما، به عنوان عوامل آسیب رسان و افزایش دهنده ی ریسک بیماری های مدرن عمل می کنند. این میراث ژنتیکی، یادآور این نکته است که تکامل، یک فرایند ثابت نیست؛ بلکه یک مبادله ی پرهزینه میان بقای باستانی و سلامت مدرن است.

بیشتر بخوانید: 

انسان نئاندرتال ایرانی در قدیم و نئاندرتال های امروزی

سلبریتی های نئاندرتال از نگاه هوش مصنوعی!

چهره دختری که ۱۰ هزار سال پیش در ایران و یک غار زندگی می کرد