احادیث درباره سکوت از ائمه

حدیث درباره ی سکوت و گزیده گویی

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله ـ در اندرز به ابوذر ـ فرمود :

أربَعٌ لا یُصِیبُهُنَّ إلاّ مؤمنٌ : الصَّمتُ و هُو أوَّلُ العِبادَةِ···
چهار چیز است که جز مؤمن به آنها دست نمى یابد : خاموشى که گام نخست عبادت است ··· .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ آیَةُ النُّبلِ و ثَمَرَةُ العَقلِ .
خاموشى، نشانه هوشمندى و میوه خرد است .

امام على علیه السلام ـ در بیان نشانه پرهیزگار ـ فرمود :

إن صَمَتَ لَم یَغُمَّهُ صَمتُهُ، و إن ضَحِکَ لَم یَعلُ صَوتُهُ .
اگر خاموشى گزیند ، در اندوه فرو نرود و اگر بخندد ، صدایش را بلند نمى کند .

امام على علیه السلام ـ در توصیف مؤمن ـ فرمود :

کثیرٌ صَمتُهُ، مَشغولٌ وَقتُـهُ .
خاموشیش بسیار است و اوقاتش پُر (پیوسته در کار و اندیشه خدا و آخرت است) .

امام صادق علیه السلام : پیامبر خدا صلى الله علیه و آله خطاب به مردى که نزد ایشان آمد فرمود :

لا أدُلُّکَ على أمرٍ یُدخِلُکَ اللّه ُ بهِ الجَنَّةَ ؟ قالَ : بَلى یا رسولَ اللّه ِ . قالَ : أنِلْ مِمّا أنالَکَ اللّه ُ، قالَ : فإن کنتُ أحوَجَ مِمّن اُنیلُهُ ؟
قالَ : فانصُرِ المَظلومَ، قالَ : و إن کنتُ أضعَفَ مِمَّن أنصُرُهُ ؟
قالَ : فاصنَعْ للأخرَقِ یَعنی أشِرْ علَیهِ
قالَ : فإن کنتُ أخرَقَ مِمَّن أصنَعُ لَهُ ؟ قالَ : فَأصمِتْ لِسانَکَ إلاّ مِن خَیرٍ، أ ما یَسُرُّکَ أن تکونَ فیکَ خَصلَةٌ مِن هذهِ الخِصالِ تَجُرُّکَ إلى الجَنَّةِ ؟ ! .

آیا تو را به کارى راهنمایى نکنم که بدان وسیله خداوند تو را به بهشت برد؟ عرض کرد : چرا ، اى رسول خدا! حضرت فرمود : از آنچه خداوند به تو ارزانى داشته است بخشش کن . عرض کرد : اگر خودم از کسى که بدو بخشش مى کنم نیازمندتر بودم چه؟ حضرت فرمود : ستمدیده را یارى کن .

عرض کرد : اگر خودم از کسى که یاریش مى کنم ناتوانتر بودم چه؟ فرمود : براى آدمِ نادان کارسازى کن ؛ یعنى او را راهنمایى کن . عرض کرد: اگر خودم از او نادانتر بودم چه؟ حضرت فرمود: زبانت را جز از خیر ساکت نگه دار . آیا خوشحال نمى شوى که یکى از این خصلتها در تو باشد و به بهشتت کشاند؟

امام صادق علیه السلام :

إنَّ مَن کانَ قَبلَکُم کانوا یَتَعلَّمُونَ الصَّمتَ و أنتُم تَتَعلَّمُونَ الکلامَ
کانَ أحَدُهُم إذا أرادَ التَّعَبُّدَ یَتَعَلَّمُ الصَّمتَ قَبلَ ذلکَ بعَشرِ سِنِینَ
فإن کانَ یُحسِنُهُ و یَصبِرُ علَیهِ تَعَبَّدَ و إلاّ قالَ : ما أنا لِما أرُومُ بِأهلٍ .

کسانى که پیش از شما بودند سکوت کردن را مى آموختند و شما سخن گفتن را فرا مى گیرید . هرگاه یکى از آنان مى خواست عبادت پیشه کند، ده سال پیش از آن، تمرین سکوت مى کرد ، اگر به خوبى از عهده این کار برمى آمد و تحمّل آن را داشت ، عابد مى شد و گرنه مى گفت : من لایق این کار نیستم .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :

علَیکَ بطُولِ الصَّمتِ فإنّهُ مَطرَدَةٌ لِلشَّیطانِ، و عَونٌ لکَ على أمرِ دِینِکَ .
بر تو باد به خاموشى بسیار که آن موجب طرد شیطان است و در کار دینَت یاور تو .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :

إذا رَأیتُمُ المؤمنَ صَمُوتا فادْنُوا مِنهُ فإنّهُ یُلَقّى الحِکمَةَ .
هرگاه مؤمن را خاموش دیدید ، به او نزدیک شوید که به او حکمت القا مى شود .

امام على علیه السلام :

بکَثرَةِ الصَّمتِ تَکونُ الهَیبَةُ .
سکوتِ بسیار ، هیبت مى آورد .

امام على علیه السلام ـ در وصیّت خود پیش از رحلت ـ فرمود :

اِلزَمِ الصَّمتَ تَسلَمْ .
به خاموشى چنگ در زَن تا سالم مانى .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ حکمٌ، و السُّکوتُ سَلامَةٌ .
خاموشى، حکمت در پى دارد و سکوت، سلامت .

امام على علیه السلام :

إن کانَ فی الکلامِ البَلاغَةُ، فَفی الصَّمتِ السَّلامةُ مِنَ العِثارِ .
اگر در سخن گفتن بلاغت باشد ، در خاموشى ایمنى از لغزش است .

امام على علیه السلام :

لا حافِظَ أحفَظُ مِنَ الصَّمتِ .
هیچ نگهبانى ، حفظ کننده تر از خاموشى نیست .

امام على علیه السلام :

اِلزَمِ الصَّمتَ فَأدنى نَفعِهِ السَّلامَةُ .
خاموشى پیشه کن؛ زیرا، کمترین سود آن، سالم ماندن است .

امام على علیه السلام :

اُصمُتْ تَسلَمْ .
خاموشى گزین تا به سلامت مانى .

امام على علیه السلام :

اُصمُتْ دَهرَکَ یَجِلَّ أمرُکَ .
همواره خاموش باش تا کار تو بالا گیرد (به جایگاهى بلند دست یابى) .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ زَینُ العِلمِ، و عُنوانُ الحِلمِ .
خاموشى، زیور دانش است و نشانه بردبارى .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ یُکسِیکَ الوَقارَ و یَکفِیکَ مُؤنَةَ الاعتِذارِ .
خاموشى، خلعتِ وقار بر تو مى پوشاند و زحمت پوزش خواهى را از دوش تو بر مى دارد .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ رَوضَةُ الفِکرِ .
خاموشى ، باغستان اندیشه است .

همچنین بخوانید:

8 مزیت و آرامشی که سکوت کردن در زندگی به شما می دهد

وقتی در زندگی خود سکوت و آرامش خود را تقویت می‌کنید، می‌توانید ضرورت‌ها و مصالح آن را بهتر تشخیص دهید. وقتی در سکوت به خود گوش فرا دهید، زندگی‌تان…

امام على علیه السلام :

اِلزَمِ الصَّمتَ یُستَرْ (یَستَنِرْ) فِکرُکَ .
خاموشى پیشه کن تا که اندیشه ات پوشیده ماند (روشنایى گیرد) .

امام على علیه السلام :

أکثِرْ صَمتَکَ یَتَوَفَّرْ فِکرُکَ، و یَستَنِرْ قَلبُکَ، و یَسلَمِ النّاسُ مِن یَدِکَ .
بر خاموشیت بیفزاى تا اندیشه ات فزونى گیرد و دلت نورانى شود و مردم از دست تو به سلامت مانند .

امام حسن علیه السلام :

نِعمَ العَونُ الصَّمتُ فی مَواطِنَ کثیرَةٍ و إن کُنتَ فَصِیحا
در بسیارى جاها ، خاموشى، یاورى نیکو است ؛ هرچند سخنور باشى .

امام حسن علیه السلام :

قد أکثَرَ مِن الهَیبَةِ الصّامِتُ .
آدم خموش ، پر هیبت است .

امام صادق علیه السلام :

الصَّمتُ کَنزٌ وافِرٌ و زَینُ الحَلیمِ و سِترُ الجاهِلِ .
خاموشى، گنجى سرشار است و زیورِ بردبار و پوششِ نادان .

امام کاظم علیه السلام :

دَلیلُ العاقِلِ التَّفَکُّرُ، و دَلیلُ التَّفَکُّرِ الصَّمتُ
راهنماىِ خردمند، اندیشیدن است و راهنماىِ اندیشیدن، خاموشى.

امام رضا علیه السلام :

إنَّ الصَّمتَ بابٌ مِن أبوابِ الحِکمَةِ، إنَّ الصَّمتَ یُکسِبُ المَحَبَّةَ إنّه دَلیلٌ على کُلِّ خَیرٍ .
خاموشى، یکى از درهاى حکمت است ، خاموشى، محبّت مى آورد ، خاموشى، راهنماى آدمى به هر خیر و خوبى است .

امام على علیه السلام :

إنّما یَستَحِقُّ اسمَ الصَّمتِ المُضطَلِعُ بِالإجابَةِ، و إلاّ فالعِیُّ بهِ أولى .
تنها آن کس سزاوار نام خاموشى است ، که بر جواب گفتن توانا باشد [و پاسخ ندهد] و گرنه [اطلاق نام ]درماندگى به او سزاوارتر است .

امام على علیه السلام :

کُن صَموتا مِن غَیرِ عِیٍّ
خاموش باش ، نه از روى درماندگى .

امام على علیه السلام :

القَولُ بِالحَقِّ خَیرٌ مِن العِیِّ و الصَّمتِ .
سخن گفتنِ به حق ، بهتر است از درماندن و خاموشى .

امام على علیه السلام :

الکلامُ بَینَ خَلَّتَی سُوءٍ هُما : الإکثارُ، و الإقلالُ، فَالإکثارُ هَذَرٌ، و الإقلالُ عِیٌّ و حَصَرٌ .
سخن گفتن، میان دو خصلت بد جاى گرفته است : پرگویى و کم گویى ؛ پرگویى به یاوه گویى مى انجامد و کم گویى ، درماندگى (ناتوانى از بیان مقصود) .

امام على علیه السلام :

لا خَیرَ فی الصَّمتِ عَنِ الحُکمِ، کما أنّهُ لا خَیرَ فی القَولِ بِالجَهلِ .
در فرو بستن زبان از حکمت خیرى نیست ، همچنان که در ندانسته سخن گفتن خیرى نمى باشد .

امام على علیه السلام ـ در توصیف پیامبر صلى الله علیه و آله ـ فرمود :

کلامُهُ بَیانٌ، و صَمتُهُ لِسانٌ .
سخنش، بیان (روشنگر) بود و سکوتش، زبان (با معنا) .

امام على علیه السلام ـ در توصیف اهل بیت علیهم السلام ـ فرمود :

هُمُ الذینَ یُخبِرُکُم حُکمُهُم (حِلمُهُم) عن عِلمِهِم، و صَمتُهُم عن مَنطِقِهِم، و ظاهِرُهُم عن باطِنِهِم، لا یُخالِفُونَ الدِّینَ و لا یَختَلِفُونَ فیهِ، فهُو بینَهُم شاهِدٌ صادِقٌ، و صامِتٌ ناطِقٌ .
آنان کسانى هستند که حکمشان (بردباریشان) شما را از دانششان آگاه مى سازد و سکوتشان از سخنشان و ظاهرشان از باطنشان ، با دین مخالفت نمى کنند و در آن با یکدیگر اختلاف نمى ورزند؛ زیرا دین در میان آنان گواهى راستگو و خاموشى گویاست .

امام على علیه السلام ـ نیز در توصیف اهل بیت علیهم السلام ـ فرمود :

هُم عَیشُ العِلمِ و مَوتُ الجَهلِ یُخبِرُکُم حِلمُهُم عن عِلمِهِم، و ظاهِرُهُم عن باطِنِهِم، و صَمتُهُم عن حِکَمِ مَنطِقِهم .
آنان مایه حیاتِ دانش اند و مرگِ نادانى . بردبارى ایشان شما را از دانششان آگاه مى سازد و آشکارشان از نهانشان و خاموشیشان از گفتار حکیمانه شان.

امام على علیه السلام :

القرآنُ آمِرٌ زاجِرٌ، و صامِتٌ ناطِقٌ
قرآن امر کننده [به کار نیک ]و بازدارنده [از کار بد] است و خاموشى گویاست .

امام رضا علیه السلام :

ما أحسَنَ الصَّمتَ لا مِن عِیٍّ ، و المِهذارُ لَهُ سَقَطاتٌ .
چه نیکوست آن خاموشى که از روى درماندگى [در سخن گفتن ]نباشد، و براى پُر گو لغزشهاست .

منبع : اهل بیت