سوره شمس: سوگند به خورشید و درس های اخلاقی برای رستگاری

تحقیق درباره سوره شمس

سوره شَمس نود و یکمین سوره قرآن و از سوره های مکی که در جزء سی ام قرآن جای گرفته است. این سوره را بدین سبب شمس (خورشید) نامیده اند که در آغاز آن به خورشید سوگند یاد شده است. این سوره بر موضوع اخلاقی تزکیه تأکید دارد و به داستان صالح(ع) و ناقه صالح و پِی شدن آن به دست قوم ثمود و سرنوشت این قوم اشاره می کند.

سوره شمس : متن کامل، ترجمه فارسی و پخش صوتی آنلاین

در فضیلت تلاوت سوره شمس نقل شده است «هر کس سوره شمس را قرائت نماید مانند آن است که به اندازه آنچه خورشید و ماه بر آن تابیده، صدقه داده است.»

معرفی سوره شمس

بخشی از یک قرآن در کتابخانه آستان قدس رضوی، متعلق به ۹۷۸ق، به خط ریحان، اثر علاء الدین تبریزی

علت نامگذاری سوره شمس

این سوره را به این دلیل شمس می نامند که خداوند در آغاز آن به خورشید سوگند یاد کرده است: «وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا: سوگند به خورشید و تابندگی اش». نام دیگر این سوره ناقه صالح است، به این جهت که در این سوره به داستان صالح(ع) و ناقه او اشاره شده است.

محل و ترتیب نزول سوره شمس

سوره شمس جزو سوره های مکی و در ترتیب نزول بیست و ششمین سوره ای است که بر پیامبر(ص) نازل شده است. این سوره در چینش کنونی مصحف نود و یکمین سوره قرآن است و در جزء سی ام قرار دارد.

تعداد آیات و دیگر ویژگی های سوره شمس

سوره شمس ۱۵ آیه، ۵۴ کلمه و ۲۵۳ حرف دارد. این سوره جزو سوره های مُفَصَّلات (دارای آیات کوتاه) و از سوره هایی است که با سوگند آغاز می شوند.[۳] سوره شمس بیشترین سوگند (یازده سوگند) را در خود جای داده است.

محتوای سوره شمس

سوره شمس بر تزکیه و تهذیب نفس تأکید می کند و پاکیزگی نفس را مایه رستگاری و ناپاک بودن آن را موجب ناامیدی می داند و در پایان به داستان صالح(ع) و ناقه صالح و پِی شدن آن به دست قوم ثمود و سرنوشت این قوم شقی (ستمگر) اشاره می کند.تفسیر المیزان نیز مضمون این سوره را یادآور این نکته می داند که انسان با الهام باطنی(فطری) و خدایی، کار نیک(تقوی) را از کار زشت(فجور) تشخیص می دهد و اگر بخواهد رستگار شود، باید باطن خود را تزکیه کند و با انجام کارهای نیک، آن را رشد و پرورش دهد و گرنه از سعادت محروم می ماند.

همچنین بخوانید:

سوره بلد: نودمین سوره قرآن و مفاهیم زندگی همراه با رنج و پاداش اعمال نیک

سوره بلد، از سوره های مکی قرآن، با سوگند به سرزمین مکه آغاز می شود و محور اصلی آن بیان همراهی رنج با زندگی دنیوی و معرفی ارزشمندترین اعمال انسان…

آنگاه به عنوان شاهد، داستان قوم ثمود را ذکر می کند که به خاطر تکذیب پیامبرشان حضرت صالح و کشتن شتری که معجزه الهی بود، به عذابی سخت گرفتار شدند.علامه هم چنان نقل داستان ناقه صالح را توبیخ و نکوهش غیر مستقیم مکیان می داند که با پیامبر اسلام برخورد مناسب ندارند. جوادی آملی از مراجع تقلید شیعه و نویسنده تفسیر تسنیم در تبیین پیام سوره «شمس» می گوید: خداوند کل این نظام سپهری را برای بشر خلق کرد و آن را منظم و عالمانه آفرید به نحوی که نه تنها فایده آن به بشر برمی گردد بلکه مسخّر بشر قرار داده و به بشر گفت شما می توانید از تمام نظام سپهری بهره بگیرید یا «بالفعل» یا «بالقوه»، و ترغیب به تلاش و کوشش و عالم شدن کرده است و کلیدش را هم به نام استعداد در اختیار بشر قرا دداه است.