علل اصلی شکستن خود به خود شیشه فلاسک

بررسی دلایل ترکیدن فلاسک 

ترکیدن ناگهانی فلاسک می تواند حادثه ای غیرمنتظره و حتی خطرناک باشد؛ موضوعی که بسیاری از کاربران را با این پرسش مواجه می کند که آیا فلاسک منفجر می شود؟ هرچند این اتفاق رایج نیست، اما در برخی شرایط خاص امکان وقوع آن وجود دارد و آگاهی از دلایل اصلی آن می تواند از بروز خسارت جلوگیری کند. علت ترکیدن فلاسک معمولاً پنهان است؛ اما می تواند شیشه فلاسک را بدون هشدار قبلی تخریب کند. در ادامه چند مورد از علل اصلی ترکیدن فلاسک را بررسی می کنیم:

1. شوک حرارتی (Thermal Shock)

علت ترکیدن فلاسک هنگام آب جوش، شوک حرارتی است. شوک حرارتی زمانی ایجاد می شود که شیشه فلاسک ناگهان در معرض اختلاف دمای شدید قرار گیرد. این تغییر دما باعث انبساط و انقباض ناهم زمان اجزای شیشه شده و در نهایت شکست اتفاق می افتد. بسیاری از افراد می پرسند شوک حرارتی در شیشه چیست؟ این پدیده همان واکنش سریع و ناهماهنگ شیشه به تغییر ناگهانی دماست. برای مثال ریختن آب جوش در فلاسکی سرد می تواند این شوک را ایجاد کرده و به ترکیدن یا شکستن ناگهانی فلاسک منجر شود.

2. عیوب ساختاری و کیفیت پایین تولید شیشه 

وجود حباب های ریز هوا، تنش های داخلی یا استفاده از شیشه نامرغوب از دلایل رایج شکستن خودبه خود فلاسک هستند. این عیوب هرچند قابل مشاهده نیستند، اما هنگام گرم شدن، خنک شدن یا قرار گرفتن در معرض فشار، تبدیل به نقاط شکست می شوند. فلاسک هایی که استاندارد تولید ندارند، معمولاً زودتر دچار این مشکل می شوند. چنین ضعف هایی می توانند حتی در استفاده معمولی هم باعث ترک خوردن یا ترکیدن ناگهانی فلاسک شوند.

3. آسیب های فیزیکی میکروسکوپی در اثر ضربه

ضربه های ظاهراً کوچک مثل افتادن فلاسک از ارتفاع کم یا برخورد با اجسام سخت می توانند ریزترک هایی ایجاد کنند که با چشم دیده نمی شوند. این ترک های میکروسکوپی در برابر حرارت و فشار به تدریج بزرگ تر شده و توان تحمل شیشه را پایین می آورند. نتیجه این فرایند معمولاً شکست ناگهانی یا ترکیدن فلاسک هنگام استفاده است. به همین دلیل حتی ضربه های خفیف نیز می توانند باعث کاهش ایمنی فلاسک شوند و پس از هر ضربه باید سلامت آن بررسی شود.

4. فشار بخار و گازهای جمع شده در فضای وکیوم

بین دیواره های فلاسک یک فضای وکیوم قرار دارد که باید کاملاً بدون هوا باشد. اما اگر به دلیل نقص ساخت یا ضربه، هوا یا بخار وارد این فضا شود، فشار داخلی افزایش می یابد. این فشار اضافی روی دیواره شیشه ای اثر گذاشته و در صورت گرم شدن ناگهانی می تواند منجر به ترکیدن خودبه خود فلاسک شود. معمولاً علت ترکیدن فلاسک های قدیمی، ضربه خورده یا نمونه های بی کیفیت همین مشکل است.

راهکارهای مؤثر برای جلوگیری از ترکیدن فلاسک

حال که با علت ترکیدن فلاسک آشنا شدید، بهتر است با راهکارهای جلوگیری از ترکیدن فلاسک هم آشنا شوید. این راهکارها عبارت اند از:

روش صحیح پر کردن فلاسک

یکی از اصلی ترین اقدامات جهت جلوگیری از ترکیدن فلاسک، اطلاع از نحوه استفاده صحیح از فلاسک است. اولین قدم هم این است که بتوانید به صورت کاملا صحیح و اصولی آن را پر کنید تا دچار شوک به دلیل تغییر ناگهانی دما نشود. برای جلوگیری از شوک دمایی، پیش از ریختن آب جوش، ابتدا مقدار کمی آب گرم داخل فلاسک بریزید و چند ثانیه صبر کنید تا شیشه یا دیواره داخلی گرم شود. سپس آب داغ اصلی را اضافه کنید. پر کردن ناگهانی با آب بسیار داغ یا خیلی سرد می تواند تنش حرارتی ایجاد کرده و احتمال ترکیدن فلاسک را افزایش دهد.

پرهیز از ریختن ناگهانی مایعات با دمای متضاد

اگر فلاسک مدت ها در محیط سرد بوده، بلافاصله آن را با مایع داغ پر نکنید. همچنین بعد از قرار دادن مایعات داغ، از افزودن ناگهانی آب سرد خودداری کنید. تغییر دمای شدید باعث انبساط یا انقباض ناهم زمان دیواره ها می شود و همین مسئله احتمال شکستن فلاسک را بالا می برد. رعایت این نکته ساده عمر فلاسک را چند برابر می کند.

اجتناب از ضربه و شستشوی نادرست

فلاسک را از افتادن، ضربه خوردن و برخورد با اشیای سخت حفظ کنید؛ زیرا این ضربه ها ریزترک های پنهانی ایجاد می کنند که علت ترکیدن فلاسک محسوب می شوند. همچنین از شستشو با آب بسیار داغ یا قرار دادن ناگهانی آن در آب سرد بپرهیزید. استفاده از اسفنج نرم و عدم تکان دادن شدید فلاسک هنگام شستشو نیز به حفظ سلامت آن کمک می کند.

اهمیت استفاده از فلاسک های استیل در مقابل شیشه

هنگام بررسی بهترین جنس فلاسک (شیشه یا استیل) باید به این نکته توجه کرد که عمر مفید فلاسک شیشه ای معمولاً کوتاه تر است و این مدل ها در برابر ضربه و شوک حرارتی آسیب پذیرترند. در مقابل، فلاسک های استیل مقاومت بالایی در برابر فشار، ضربه و تغییرات دمایی دارند و احتمال ترکیدن در آنها بسیار کمتر است. به همین دلیل، برای استفاده روزمره و محیط های پرریسک، انتخاب فلاسک استیل گزینه ای ایمن تر، بادوام تر و اقتصادی تر محسوب می شود.

منبع: کاج تفلون