دلگرم
امروز: پنجشنبه, ۲۸ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۰۸ جمادى الآخر ۱۴۴۸ قمری و ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی
ژئوپارک یعنی چه
زمان مطالعه: 8 دقیقه
ژئوپارک‌ ها محوطه‌ هایی هستند که نشانگر تنوع عظیم زیستی و زمین‌ شناختی کره زمین هستند. ژئوپارک قشم نخستین ژئوپارک خاورمیانه است که به عضویت شبکه جهانی ژئوپارک‌ های تحت حمایت یونسکو درآمده‌ است...

ژئوپارک چیست ؟

ژئوپارک بر اساس تعریف یونسکو منطقه‌ای است با وسعت کافی که مرزهای آن به وضوح مشخص شده و چندین پدیده بارز زمین شناسی درمحدوده آن قرار گرفته باشد و این محدوده باید بتواند در توسعه اقتصادی جوامع پیرامونی خود نقش موثری ایفا کند.
ژئوپارک ممکن است علاوه بر پدیده‌های زمین شناسی از آثار تاریخی، بوم شناسی، باستان شناسی و میراث فرهنگی و طبیعی دیگر نیز برخوردار باشد.

ژئوپارک به معنی پارک زمین‌شناسی است و از منطقه‌ای وسیع با مرز مشخص و چندین پدیده‌ی زمین‌شناسی تشکیل شده است.

ژئوپارک باید توان تأمین اقتصادی مناطق اطراف خود را داشته باشد و آثار تاریخی، بوم‌شناسی و طبیعی دیگری نیز داشته باشد.
یونسکو بر ژئوپارک نظارت دارد و بالاترین مقام دولتی منطقه‌ای که ژئوپارک در آن واقع شده است، مسئولیت اداره‌ی آن را بر عهده دارد.

در حال حاضر در بین کشورهای آسیایی، چین دارای بیش‌ترین تعداد ژئوپارک است.

 

 

 

 

 

ژئو پارک ، ژئو پارک قشم ، ژئو پارک های ایران

یونسکو طرح ژئوپارک را در پاسخ به نیاز احساس شده به وجود برنامه‌ای بین‌المللی برای بازشناسی مکان‌های دارای جاذبه‌های زمین‌شناختی به راه انداخت.

هدف برنامه "شبکه جهانی ژئوپارک‌ها" تاکید بر ارزش چنین مکان‌هایی و همزمان ایجاد اشتغال و تقویت توسعه اقتصاد منطقه‌ای است.

یونسکو برای تحقق اهداف این برنامه یک عنوان به رسمیت شناخته از لحاظ بین‌المللی به نام "ژئوپارک یونسکو" را ایجاد کرد. هدف یونسکو این است که این عنوان را به 500 ژئوپارک در سراسر دنیا بدهد.

برنامه ژئوپارک یونسکو در هماهنگی با"مرکز میزاث جهانی" یونسکو و "شبکه جهانی ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره" یا "انسان و زیست‌کره" (MAB) عمل می‌کند.

ژئوپارک چیست

 

ژئو پارک ، ژئو پارک قشم ، ژئو پارک های ایران

شبکه جهانی ژئوپارک ها

"شبکه بین‌المللی ژئوپارک‌ها" (INoG) یک برنامه یونسکو است که در سال 1988 تاسیس شد. بر اساس تعریف یونسکو برای آنکه یک ژئوپارک وارد ING شود باید این مشخصات را داشته باشد:

  • دارای یک برنامه مدیریتی برای پیشبرد توسعه پایدار اجتماعی- اقتصادی باشد ( که اغلب بر اساس آگریتوریسم یا توریسم کشاورزی و ژئوتوریسم یا توریسم زمین شناختی است).
  • روش‌هایی را برای حفاظت و تقویت میراث زمین‌شناختی به کار برد و ابزارها برای آموزش رشته‌های علوم زمین‌شناختی و موضوعات گسترده‌تر زیست‌محیطی را فراهم آورد.
  • طرح‌های مشترک پذیرفته شده بوسیله مقامات عمومی، جوامع محلی و سازمان‌های خصوصی برای همکاری با یکدیگر داشته باشد که بهترین روش‌های اجرایی در رابطه حفاظت کره زمین و تلفیق کردن آن با راهبردهای توسعه پایدار را ارائه دهند.

ژئوپارک چیست ؟

ژئو پارک های ایران

از ژئوپارک‌های ایران می‌توان به ژئوپارک قشم ، طبس و همچنین ژئوپارک ارس اشاره کرد.

ژئو پارک ، ژئو پارک قشم ، ژئو پارک های ایران

ژئو پارک قشم

قشم ازلحاظ زیستی، منطقه‌ی متنوعی است و گونه‌های جانوری و گیاهی زیادی در آن وجود دارند. جنگل‌های دریایی حرا ازجمله دیدنی‌های گیاهی این منطقه هستند که گفته می‌شود حدود ۵ درصد از پرندگان دنیا و ۲۵ درصد از پرندگان ایران سالانه به آنجا مهاجرت می‌کنند.

از محصولات مهم قشم می‌توان به خرما و ملون اشاره کرد. زبان مردم قشم، زبان محلی این منطقه است که با زبان‌های مختلفی مانند عربی، انگلیسی، پرتغالی و هندی ترکیب شده است.

یکی دیگر از عواملی که سبب اهمیت قشم شده است، ژئوپارک قشم است که در شبکه‌ی جهانی ژئوپارک‌های جهان به ثبت رسیده است.

وجود تندیس‌های مشابه تندیس‌های رشته‌کوه زاگرس، گنبدهای نمکی و همچنین جنگل‌های دریایی حرا در جزیره‌ی قشم باعث شده است که ژئوپارک قشم به رسمیت شناخته شود که همگی آن‌ها در غرب جزیره‌ی قشم قرار دارند.

بنابراین برای دانستن این‌که ژئوپارک قشم کجاست، کافی است به غرب جزیره قشم نگاه کنید. ژئوپارک قشم با حدود۳۰ هزار هکتار وسعت در غرب جزیره‌ی قشم قرار دارد.

ژئو پارک ، ژئو پارک قشم ، ژئو پارک های ایران

separator line

معرفی ژئو پارک قشم

برای اولین بار در سال ۱۳۸۵ ثبت جهانی ژئوپارک قشم در یونسکو تصویب شد اما سال ۱۳۹۱ ژئوپارک قشم از این لیست خارج شد تا این‌که با تلاش‌های بسیار، مجدداً در سال ۱۳۹۵ این ژئوپارک به شبکه‌ی جهانی ژئوپارک‌ها افزوده شد.

منطقه قشم و ژئوپارک آن در تابستان‌ها خیلی گرم و در زمستان‌ هم گرم است. در بیش‌تر مواقع سال هم این منطقه دارای آب‌وهوای شرجی است که بعضی مواقع، به‌خصوص از مهر تا فروردین، تحمل آن دشوار می‌شود.

بیش‌ترین دمای این منطقه ۴۶ درجه و کم‌ترین دمای آن صفر درجه است و میانگین دمای آن ۲۶ درجه سانتی‌گراد است.

گرم‌ترین زمان سال از اواسط تیر تا اواسط شهریور است و سردترین زمان سال، ماه‌های دی و بهمن هستند.

جزیره قشم با توجه به وسعت کمی که دارد، دارای تنوع جانوری خوبی است به‌طوری‌که ۱۶ گونه از پستانداران در این منطقه سکونت دارند که بیش‌تر آن‌ها در ناحیه‌ی ژئوپارک قشم قابل مشاهده هستند و این تعداد به جزء پستانداران آبزی است که گاهی مواقع تا نزدیکی ساحل قشم هم می‌آیند.

ژئو پارک ، ژئو پارک قشم ، ژئو پارک های ایران

پرندگان که شاید مهم‌ترین جاذبه‌ی زیستی قشم و ژئوپارک آن باشند به‌وفور در این منطقه یافت می‌شوند به‌طوری‌که ۲۲۶ گونه از آن‌ها در این منطقه سکونت دارند یا برای مدتی به آنجا مهاجرت می‌کنند.

چون قشم در ناحیه‌ی نیمه حاره‌ای قرار دارد، پوشش گیاهی وسیعی ندارد و شامل درختچه‌هایی است که در فواصل زیاد نسبت به هم روییده‌اند و البته در بعضی از مناطق می‌بینید که گیاهان به‌صورت دسته‌جمعی و گروهی یا به‌صورت متمرکز در یک نقطه روییده‌اند.

اما مهم‌ترین پوشش گیاهی این منطقه در جنگل دریایی حرا است که در بخش ژئوپارک قشم قرار دارد و یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن است.

قشم بزرگ‌ترین جزیره‌ی خلیج‌فارس است که در جنوب شهرهای ساحلی بندرعباس و بندر خمیره قرار دارد. حدود ۶۰ روستا در جزیره‌ی قشم قرار دارند که بیش‌تر آن‌ها در مناطق ساحلی واقع شده‌اند.

قشم دارای پیشینه‌ی فرهنگی و تاریخی غنی است و قدمت تمدن آن حتی به پیش از اسلام می‌رسد که آثار آن را می‌توان در تنوع فرهنگی این جزیره دید. گفته می‌شود قشم از دوران ایلامیان محل سکونت و تمدن بوده است و خود نام قشم هم نامی ایلامی است.

 

ژئو پارک ، ژئو پارک قشم ، ژئو پارک های ایران

غار نمکی قشم

غار نمکدان قشم مثل دیگر جاهای دیدنی جزیره از مرکز شهر فاصله دارد و به‌همین دلیل، به نسبت جاهایی مثل چاهکوه و جزایر ناز چندان شناخته شده نیست.

این غار در دل کوه نمکی قشم قرار گرفته. کوه نمکی که خودش یکی از عجایب هفتگانه خلیج‌فارس است، چند غار دیگر هم دارد. اما معروف‌ترین و طولانی‌ترین غارها، غار نمکی‌ست. بلندی کوه نمکی ۳۴۰ متر است و بام جزیره به‌حساب می‌آید.

قشم شاید به‌اندازه‌ی کیش شهرت و محبوبیت نداشته باشد اما ثبت جهانی ژئوپارک قشم در یونسکو که اولین ژئوپارک خاورمیانه است، باعث شده است که این جزیره از اهمیت استراتژیکی برخوردار شود.

ژئوپارک قشم مکانی ایده‌آل برای عاشقان و دوستداران طبیعت و زمین‌شناسی است. می‌توانید با گردش در این محیط از شگفتی‌های متنوع زمین‌شناسی در ژئوپارک قشم لذت ببرید.

این جزیره و ژئوپارک آن دارای تنوع جانوری بسیاری، به‌خصوص درزمینه‌ی پرندگان است که می‌تواند محیط ایده آلی برای عکاسان حیات‌وحش هم باشد.

همچنین مسابقات ژئوپارک تریل قشم این امکان را برای ورزش دوستان فراهم کرده تا از ورزش کردن در طبیعت زیبا و منحصربه‌فرد آن لذت ببرند.

 

تهیه و گردآوری در : مجله اینترنتی دلگرم

دیدگاه ها

اولین نفر برای ثبت دیدگاه باشید !



hits