روز ملی خلیج فارس چه روزی است ؟
روز ۱۰ اردیبهشت در ایران روز ملی خلیجفارس نامگذاری شده که سالروز اخراج پرتغالیها از تنگه هرمز و خلیجفارس است.
تاریخچه روز ملی خلیج فارس
تا سال 1958 کاربر مستمر نام خلیج فارس در همه زبان های جهان به چالش کشیده نشده بود تا اینکه اتحادیه عرب از سال ۱۹۶۴ رسماً نام خلیجفارس رابرای عرب زبانان ممنوع کرد.
اما در ایران رسانههای گروهی تا سال ۱۳۸۱ در این مورد سکوت کردند و مطبوعات حاضر نبودند پژوهشهای دفاع از نام خلیجفارس را چاپ کنند آنچه منتشر شد، یک جلد اطلس و دو جلد کتاب در تیراژ بسیار اندک بود که دایره کاربرد آن از چند کتابخانه و استاد دانشگاه فراتر نرفت.
اما از سال ۱۳۸۱ با آمدن وب سایت و وبلاگهای فارسی رسانههای گروهی از انحصار خارج شد و وضعیت تغییر کرد و اولین وبلاگها و پژوهشها در دفاع از نام خلیجفارس منتشر شد موجی ایجاد شد که محافل رسمی مجبور به دنباله روی از این موج گردید.

تحریف نام خلیجفارس
از ابتدای دهه ۱۳۷۰ که تلویزیونهای ماهواره در کشور رایج شد بخش آگاه جامعه فرهنگی و کوشندگان مسائل اجتماعی و فرهنگی متوجه شدند که تلویزیونهای خبری عربی و رسانههای گرهی کشورهای عربی حتی در بخشهای غیر عربی و بخصوص انگلیسی تحریف نام خلیجفارس را بهطور گستردهای انجام میدهند.
با توجه به حقانیت و کاربرد مستمر تاریخی این نام در همه زبانها و زمانها و در جهت مقابله با تحریف گران و یادآوری اهمیت پاسداری از این نام کهن، طرفداران این میراث گرانبها اقدامات خود را از سال ۱۳۸۰ در دفاع از آن یکپارچهتر و منسجم تر کردند و راهکارهای حفاظت از نام خلیجفارس را در جلسات و سمینارهای متعدد به اطلاع مقامات رساندند.
پس از تحریف نام خلیجفارس در اطلس مشهور جهانی به نام نشنال جئوگرافیک که از سال تأسیس ۱۸۸۸ همواره نام خلیجفارس را بکار برده برای اولین بار در نسخه جدید در آبان سال ۱۳۸۳ نام جدیدی را در کنار نام بینالمللی خلیجفارس قرار داد.
خشم و اعتراض عمومی در میان فعالان اجتماعی و فرهنگی داخل و خارج نسبت به این تحریف غیر علمی صورت گرفت و پس از ارسال هزاران ایمیل و نامه اعتراضی و یک طومار اینترنتی (پتیشن) با بیشتر از ۱۲۰ هزار امضاء به مؤسسه مذکور، مدیر مؤسسه مشهور آمریکایی ضمن عذرخواهی از ملت ایران، قول داد اشتباه خود را جبران کند.
این پیروزی نشان داد که با اتحاد میتوان کارهای بزرگ کردو از تخریب و جعل هویت یک ملت بزرگ جلوگیری کرد. رسانههای گروهی عربی بهطور بیسابقهای خبر را بدون تفسیر اما بعضی با تمسخر و بعضی با نوعی تکریم نسبت به کار منعکس کردند قدس العربی به قلم عبدالباری عطوان مفسر مشهور جهان عرب نوشت:
«عربها برای مشروعترین حقانیتهای خود قادر نیستند چنین موج همبستگی ایجاد کنند که ایرانیها برای یک نام انجام دادند».
علی لاریجانی در همان زمان در مصاحبهای مطبوعاتی اعلام کرد از ملت ایران انتظار میرود همان همبستگی را که در مورد تحریف نام خلیجفارس نشان دادند در خصوص حق مسلم هستهای نیز بروز دهند.
تلویزیون الجزیره و العربیه و سایر رسانههای عربی و بعضاً غربی نیز مصاحبهها و تفسیرهایی در خصوص خشم عمومی جامعه ایران و عذر خواهی نشنال جغرافی ارائه کردند.
پس از این تحولات یکی از اقدامات دولت وقت، برای پاسداری از میراث فرهنگی و معنوی خلیجفارس موافقت با اضافه شدن روز ملی خلیجفارس به تقویم رسمی کشور بود.

اقدامات عملی برای نامگذاری روز ملی خلیجفارس
نامگذاری روز ملی خلیجفارس یک روند چندین ساله داشت. با توجه به بررسی اسناد در رابطه با نامگذاری روز خلیجفارس و مکاتبات پرونده مربوطه در ریاست جمهوری و ادارات سهگانه وزارت خارجه (حقوقی- خلیجفارس و اسناد) و به گواهی کمیته تخصصی نامنگاری و یکسانسازی نامهای جغرافیایی ایران و همچنین کتاب اسناد نام خلیجفارس، میراثی کهن و جاودان و دکتر محمد عجم در مصاحبه ایرنا . و مصاحبه رادیو ایران با دو تن از پژوهشگران عضو کمیته خلیجفارس .
دولت ایران، پس از مشاهده اراده قاطع عمومی جامعه و حرکت اعتراضی عمومی آبان ۱۳۸۳ رسانههای فارسی و مردم و وبلاگنویسان داخل و خارج بر علیه مجله نشنال جئوگرافی و انتقاد از سکوت مقامات رسمی، وارد عرصه شد و اقداماتی را انجام داد.
از جمله پس از جلسات متعدد برای بررسی عوارض مثبت و منفی، سرانجام با این نام گذاریها موافقت شد.
آقای ابطحی معاون حقوقی رئیسجمهور وقت در ۲۶ آبان ۱۳۸۳ در پاسخ به موج اعتراضات وب سایتها و وبلاگنویسان خلیجفارس در مورد سکوت نهادهای رسمی در مورد نشنال جغرافی اعتراف کرد:
«اولین حساسیتها در وبلاگها بود. موج جدید حساسیت ایران دوستی در وبلاگها افتخار جدیدی است برای وبلاگنویسان».
در واقع ایدههای ضرورت دفاع از نام خلیجفارس و راهکارهای عملی در مورد نام خلیجفارس، مدتها بود که در محافل کوچک آکادمیک مطرح بود و در سال ۱۳۸۱ در روزنامه همشهری و وب سایت آنلاین آن تحت عنوان خلیج ایرانی که در رد مقاله الاهرام (به همت جمال عبدالناصر خلیجفارس، به خلیج عربی تبدیل شد) مطرح شد.
وسپس همان مطالب در جلسه کمیته یکسانسازی نامهای جغرافیایی مطرح و همچنین در دومین همایش ملی ژئوماتیک ایران اردیبهشت ۱۳۸۲ در سخنرانی تحت عنوان" اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت ارائه گردید.
سپس در وب سایت پرشن گلف آنلاین نیز منعکس گردید و همچنین دراولین همایش بینالمللی کارتوگرافی خلیجفارس قرن ۱۶–۱۸ در دانشگاه تهران دوم خرداد ۱۳۸۳ با حضور استادان برجسته ایرانی و خارجی جغرافیایی از جمله دکتر محمدحسن گنجی مورد بررسی قرار گرفت.
مجدداً در اولین همایش یکسانسازی نامهای جغرافیایی غرب آسیا در سازمان نقشهبرداری کشور اردیبهشت ۱۳۸۳ به اطلاع مسئولین مربوطه رسیدو نامههایی نیز به نهادهای مسئول از جمله شهرداری تهران برای نامگذاری یکی از اتوبانها با نام خلیجفارس ارسال و با واحد اجتماعی آن در این رابطه دیدار و گفتگو شد.

بدنبال انتشار گزارشهای اعتراضی نسبت به چاپ نقشههایی با نام جعلی در داخل کشور، هئات وزیران در جلسه ۲۶ فروردین ۱۳۸۳ آییننامه و مصوبهای در ۶ بند برای ضرورت پاسداری و نظارت بر کاربرد درست نام خلیجفارس و هویت آن را تصویب کرد که دارای ۶ بند بود.
درمرداد و شهریور ۱۳۸۳ پیشنهاد سهگانه به صورت آنلاین در وب سایت (پرشن گلف آنلاین) و از طریق ایمیل به رایگیری عمومی طرفداران نام خلیجفارس گذاشته شد اکثریت رایدهندگان به ترتیب به موارد زیر رای دادند:
- روز ۹ آذر برگشت سه جزیره به نام ایران.
- روز ملی شدن نفت ۲۹ اسفند. (اولین پیشنهاد ارائه شده بود ولی با بحث هاو مجادله و مخالفت اعضا روبرو شد؛ لذا طرفداران این روز نظر سومی را پیشنهاد دادند.
- روز اخراج پرتغالیها توسط ارتش ایران از خلیجفارس، پیشنهاد سوم نیز موافقان و مخالفانی داشت.
نتیجه رایگیری در تاریخ ۱۰ شهریور ۱۳۸۳ به صورت آنلاین منتشر و سپس توسط شورای مدیران سازمان خلیجفارس طی نامه سوم بهمن ۱۳۸۳ رسماً برای رئیسجمهور وقت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و برای وزارت خارجه و نمایندگی ایران در نیویورک نمابر گردیدو بعدها در روزنامه شرق ۱۴ اسفند1383 و وب سایتهای مختلف منتشر شد.
اصل موضوع نامگذاری بر اساس تعیین روز دقیق اخراج پرتغالیها مورد موافقت مقامات مسئول قرار گرفت. سرانجام با پیگیریهای متعدد، در تیر ماه ۱۳۸۴ خورشیدی شورای فرهنگ عمومی بر اساس نظر گروه تاریخ دانشگاه تهران، روز ۱۰ اردیبهشت را تاریخ دقیق اخراج پرتغال معرفی نمود.
بنا بر این در شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست رئیسجمهور وقت و تمامی اعضا در تاریخ 22/4/1383. این روز تصویب و برای اجرا ابلاغ شد
به این ترتیب روز دهم اردیبهشت ماه که سالروز اخراج پرتغالیها از تنگه هرمز و خلیجفارس است و اخراج استعمار و برگشت حاکمیت کامل ایران بر خلیجفارس بود، به نام روز ملی خلیجفارس نامگذاری و در تقویم خورشیدی ایران به ثبت رسید.
در پرونده خلیجفارس و صورتجلسههای موجود سال ۱۳۸۳ سه مکاتبه در ارتباط با نامگذاری روز ملی وجود دارد که به روئیت و حاشیهنویسی معاون رئیسجمهور، مدیران کل دفتر ریاست جمهوری و دفتر وزیر خارجه و مدیران کل خلیجفارس و حقوقی رسیدهاست:
- نامه آبان ماه ۱۳۸۳ مدیرکل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و به ضمیمه سه جلد کتاب «خلیجفارس نامی کهن تر از تاریخ و میراث فرهنگی» که از سوی ناشر ۲۵۰ جلد از آن برای نمایندگان مجلس شورای اسلامی و وزرای کابینه حاوی راهکارهایی برای پاسداری از نام خلیجفارس و از جمله پیشنهاد نامگذاری روز خلیجفارس ارسال شده بود.
- گزارش وزارت خارجه در ارتباط با راهکارهای حفاظت از نام خلیجفارس منظم به کپی صفحه۹۱–۹۲ کتاب مذکور و کپی یک مقاله انتقادی روزنامه همشهری ۱۶تا ۲۷ مهر۱۳۸۱
- دو نامه از سوی ریاست جمهوری منظم به نامههای مورخ ۳ بهمن ۱۳۸۳ شورای مدیران سازمان خلیجفارس (پرشن گلف آنلاین) و برای نامگذاری روز ملی خلیجفارس و فاکس همان نامهها از سوی نمایندگی ایران در نیویورک منظم به درخواست سازمان خلیجفارس آنلاین.

اقدامات انجام شده پس از تصویب روز ملی خلیجفارس
دولت در سال ۱۳۸۳ سه مصوبه گذراند و بر اساس مصوبه دی /۲۷ دسامبر۲۰۰۴ وزارت ارشاد مسئول پیگیری مصوبات و برگزاری اولین فستیوال متنوع خلیجفارس شد.
در ابتدای دوره ریاست جمهوری احمدینژاد، از نمادها و مظاهر ایرانی گرایانه و از جمله نام خلیجفارس پرهیز میشد و چنانچه با تصدی آقای صفار هرندی به عنوان وزیر ارشاد وب سایت اولین فستیوال ملی خلیج فارس و مسابقه جهانی وبلاگنویسی خلیجفارس ناگهان بسته شد.
در وبسایت مسابقه فستیوال خلیجفارس دهها وبلاگنویس بر اساس در خواست وزارت ارشاد طرحها، کاریکاتورها و انیمیشنها و مقالهها (فروردین ۱۳۸۴) و راهکارهای پاسداری از میراث خلیجفارس را ارائه کردند و قرار بود طی مراسم تلویزیونی برندگان و برترینهای این مسابقه ۳۰۰ سکه دریافت کنند.
اما وب سایت این فستیوال بهطور ناگهانی قبل از اعلام برندگان و اجرای مسابقه و بدون هیچ توضیحی، از سوی وزارت ارشاد حذف و مسابقه لغو شد.
گفته شده که ۳۰۰ سکه این مسابقه چند ماه بعد صرف سمینار و مسابقه کاریکاتور هلوکاست شدهاست ( روزنامه شرق تیر ۱۳۸۴) در سخنان افرادی مانند آیت الله مصباح یزدی و سیدمرتضی آقاتهرانی بصراحت با این نام مخالفت شدهاست. نامبرده فقط تشابهه اسمی با نماینده تهران دارد.
اولین میزگرد رسمی گرامیداشت روز ملی خلیجفارس ۱۳۸۹ انجام شد.
تا ۵ سال پس از تصویب روز ملی خلیجفارس این روز که با خواسته و فشار آحاد جامعه تصویب شده بود با سکوت مقامات و نهادهای رسمی و وزارت فرهنگ و ارشاد روبرو بود تا اینکه مجدد صداری اعتراض مدافعان نام خلیجفارس بلند و رسا شد ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹ – برای اولین بار روز ملی خلیجفارس با پیگیریهای مجدانه دکتر عجم و موافقت وزارت خارجه و مدیرکل دفتر مطالعات سیاسی بینالمللی برگزار شد.
با وجود اینکه سال ۱۳۸۴ نامگذاری انجام گردید و در تقویم رسمی ثبت شده بود اما هیچ نهادی برای برگزاری روز ملی پیشقدم نمیشد و علاقهمندی نشان نمیداد. بهطور مثال در سال ۱۳۸۵ هیچ مراسمی برگزار نشد.
تا اینکه با کوششهای دکتر عجم روز ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹ اولین مناسبت رسمی و دولتی برگزار شد و رسانههای گروههی بهطور گسترده آن را پوشش دادند و این اطلاعرسانی خبرنگاران بود که در سال بعد مسابقه بین نهادها برای برگزاری این روز بالا گرفت
در سال ۱۳۹۰ دانشگاه خلیجفارس بوشهر و استانداری بندرعباس نیز این روز را برگزار کردند.
از سال ۱۳۸۹ دولت ایران توجه قابل ملاحظهای به این موضوعات نشان داد و در سالهای اخیر، دولت و دیگر نهادهای حکومتی جمهوری اسلامی ایران تلاش کردهاند خود را نسبت به این موضوع حساس و متعهد نشان دهد.
سال ۱۳۹۱ دو روز پیش از ” روز ملی خلیجفارس” در ایران برای اولین بار امامان جمعه شهرهای مختلف نیز در خطبههای خود از «اهمیت و حقانیت» این نام سخن گفتند و روز ملی خلیجفارس با حضور مقامات در شهرهای حاشیه خلیجفارس و با جشنوارههای مختلف گرامی داشته شد.
دکتر عجم گفت نام خلیجفارس میراثی فرهنگی برای همه ملتها بخصوص مسلمانان است؛ و این نام برای ایرانیها افتخار و میراث فرهنگی مضاعفی است. این روز را باید همانند روز نوروز در هر جا که هستیم برای پاسداری از هویت تاریخی و فرهنگی کشورمان گرامی بداریم.

ثبت روز ملی خلیجفارس به عنوان میراث معنوی
روز ملی خلیجفارس پس از تصویب سال ۱۳۸۴ در شورای عالی انقلاب فرهنگی و اواخر دوره محمد خاتمی، پس از ۴ سال بیتوجهی، دولت احمدینژاد متوجه اهمیت این روز شد و توسط سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۹ این روز به عنوان میراث معنوی ثبت ملی نیز شد.
اینکه به عنوان میراث ملموس یا میراث معنوی نام خلیجفارس ثبت یونسکو هم بشود یک پروژه مطالعاتی عمیقی میخواهد اما بعضی از نقشهها و کتیبههای خلیجفارس را قطعاً به راحتی میتوان در میراث معنوی جهانی ثبت کرد بهطوریکه همین الان یک کتاب مصری به نام مخطوطات ثبت میراث جهانی است که در آن نقشه جالب عربی با نام خلیجفارس ترسیم شدهاست. هماکنون جنگل حرا و ژئوپارک قشم ثبت جهانی شدهاست.
بکار بردن نام خلیج فارس توسط برخی از رسانه های عربی
امروزه رسانه های عربی نام تاریخی خلیج فارس را بکار نمی برند اما تعدادی از آنها گاهی از عبارت خلیج فارس استفاده می کنند از جمله شبکه الجزیره هم در زبان عربی و هم سایر زبانهای شبکه گاهی نقشه ها و یا نقل قولها را با همان تعبیر خلیج فارس بکار می برد آخرین مورد آن که بسیار واکنش مثبتی در ایران داشت همزمان با روز ملی خلیج فارس در تاریخ 10 اردیبهشت 1398 در برنامه سیناریوهات اتفاق افتاد و مجری در تمام مدت پس زمینه این برنامه مشهور را نام خلیج فارس به دو زبان فارسی و انگلیسی قرار داد.

برگزاری جشنهای سراسری روز خلیج فارس
در اواخر دوره دوم ریاست جمهوری احمدینژاد توجه به روز ملی خلیج فارس بیشتر شد. اولین جشنها و گردهم آییها در داخل و خارج برگزار شود.
در دانشگاه دهلی و در خانه فرهنگ در سال ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ جشن بزرگی توسط دانشجویان ایرانی برگزار شد.
سال ۱۳۹۱ دو روز پیش از «روز ملی خلیجفارس» در ایران، برای اولین بار امامان جمعه شهرهای مختلف نیز در خطبههای خود، از «اهمیت و حقانیت» این نام سخن گفتند.
از امامان جمعه تهران و شیراز تا شهرهای پلدختر، سوق و بردخون و روز ملی خلیجفارس با حضور مقامات در شهرهای حاشیه خلیجفارس و با جشنوارههای مختلف گرامی داشته شد.
احمدینژاد با سخنانی همچون «حقانیت نام خلیجفارس چون خورشید تابان است و تاریخ گواهاست که جاعلان نام خلیجفارس هیچ تمدنی ندارند» تندترین حمایتها را از نام خلیجفارس بروز داد.
احکام بعضی کشورهای عربی نیز نسبت به سفر احمدینژاد به ابوموسی حساسیت نشان داده و الفاظ تند و تهدیدآمیز بکار بردند رئیس پلیس امارات ایران را به حمله نظامی تهدید کرد.
مقامات نظامی ایران نیز متقابلاً پاسخهای تندی دادند در اینترنت هم جوانان ایرانی اقدام به مبارزه سایبری کرده و از جمله به فیسبوک ملک عبداله و سایت فدراسیون فوتبال امارات را با تصاویری از خلیجفارس تزئین کردند.

گردهماییها با موضوع خلیجفارس
گروهی از مردم ایران و جهان همایشهای مختلف تخصصی و غیرتخصصی برگزار کردند. برنامه بادبادک بازی[۲۴] هم از برنامههایی بود که در کنار همایشهای علمی و تخصصی برگزار میشد.
گروهی از مردم ایران و ایراندوستان سایر کشورهایجهان طی طومارها و نامههای مختلفی از رؤسای کشورها و موسسات و گردانندگان سایتهایی همچون گوگل ارث ادامه کاربردنام درست خلیجفارس را به جای هر نام دیگری مورد تأکید قرار دادهاند.
از جمله این تومارها و نامهها، میتوان به پتیشن معروف ۱۲۰ هزار امضایی آذر ۱۳۸۳ به مؤسسه نشنال جغرافی اشاره نمود همچنین نامه به باراک اوباما رئیسجمهوری آمریکا که نزدیک به ۱۵ هزار نفر آن را امضاء کردندو نامه به وزیر دفاع آمریکا و وزیر خارجه کانادا اشاره کرد.
ترجمه فارسی نامه به باراک اوباما چنین است: آقای رئیسجمهور، خلیج، خلیجفارس است. داریوش بزرگ در ۲۵۰۰ سال پیش آن را خلیج پارس نامید.
هرودت (تاریخنگار یونانی) آن را خلیج پارس نامید. دانشمندان عرب، چینی، روسی، اسپانیایی... آن را خلیجفارس نامیدهاند. ریچارد فرای، استاد ممتاز دانشگاه هاروارد، آن را خلیجفارس مینامد.
سازمان ملل متحد آن را رسماً خلیجفارس مینامد. همهٔ رؤسای جمهور دموکرات و جمهوریخواه آن را خلیجفارس نامیدهاند.
شما نیز لطفاً آن را خلیجفارس بنامید! با احترام یکی دیگر از این نامهها را هم یک میلیون جوان ایرانی به مدیر گوگل ارث نامه نوشتند تا از عبارت درست خلیجفارس به جای نامهای دیگر استفاده کند.
مرکز مطالعات خلیجفارس یکی از سازمانهای غیردولتی و مردم نهاد است که با نظارت بر کاربردهای نادرست نام خلیجفارس، اقدام به مکاتبه و آگاهی بخشی به رسانههای گروهی خارجی و داخلی میکند.
تا اوایل دهه ۶۰ میلادی اثری از پسوند عربی برای خلیج فارس در هیچ رسانه ای وجود نداشت.
حتی جمال عبدالناصر در سخنرانیها و مقالات خود خلیج فارس را بکار میبرد.












پوست بادمجان را دور نریزید؛ کاربردهای پوست بادمجان در آشپزی، زیبایی و خانه
طرز تهیه بال مرغ تنوری با سیب زمینی و پلو رشته ای ترکی؛ خوشمزه و مجلسی
طرز تهیه پیتزای سیر و استیک؛ پیتزای خانگی با سس سفید و استیک آبدار
چرا ورق های فلزی و سقف های شیروانی موج دار ساخته می شوند؟ راز مهندسی پشت این طراحی
لیست خوراکی های شب یلدا + راهنمای چیدمان و آماده سازی
طرز تهیه بال مرغ سوخاری ترد و آبدار؛ با مرینیت ماستی و روکش طلایی
۵ ترفند حرفه ای نظافت که خانه را سریع تر و کم دردسرتر تمیز می کند
طرز تهیه املت قهوه خانه ای اصیل به سبک عمو حسن؛ راز براق و عسلی شدن زرده ها
تبدیل قوطی کنسرو به جامدادی هنری؛ یک ایده خلاقانه برای بازیافت
دیدگاه ها