چهارشنبه سوری و آیین چهارشنبه سوری در ایران باستان

مراسم ویژه چهارشنبه سوری در ایران باستان

1. مراسم کوزه شکنی در چهارشنبه سوری:

در شب چهارشنبه سوری برنامه های متنوعی برگزار می گردد که یکی از آنها کوزه شکستن است. درون کوزه کهنه سال، مقداری آب ریخته از بالای بام به زمین می انداختند زیرا می گفتند که فروهرها از کوزه نو دیدن خواهند کرد و از آب کوزه کهنه که به معنی روشنایی بود در خانه آنها پاشیده می شد.

در زمان ساسانیان به جای آب، سکه هایی در کوزه می انداختند و آن را از پشت بام به زمین می زدند تا اینکه روزی و پول فراوان برای آنها نازل شود. در بعضی از نقاط معتقدند که این کار از حضرت زهرا(س) به یادگار مانده است و می گویند که برای رفع فقرِ مردی کوزه گر، حضرت پیشنهاد فرمود که در این شب مردم کوزه کهنه های خود را بشکنند تا کوزه نو بخرند.( البته هدف از انجام این کار شاید بهداشت کوزه و رونق بخشیدن به کار و کسب کوزه گری هم مد نظر بوده است).

شکور زاده در کتاب خود نقل می کند که مردم خراسان به دلیل رفع قضا و بلا مقداری زغال(که علامت سیاه بختی است) و اندکی نمک (که علامت شورختی است) و یک سکه دهشاهی (کوچکترین سکه رایج کشور) در کوزه سفالینی که قبلا آماده شده انداخته و هریک از افراد خانواده یکبار کوزه را دور سر می چرخاند و نفر آخری آن کوزه را به بالای بام می برد و از آنجا به میان کوچه پرتاب کرده و می گوید؛ "درد و بلای خانه را ریختم توی کوچه".

2. فال گوش ایستادن در چهارشنبه سوری:

رسم این چنین بود که کلیدی زیر پا می گذارند( کلید در سنت به معنای فتح باب و گشایش و حل معماست هر چند که در روانکاوی به عنوان سردرگمی و تولد معماست).

باری در حالی که فرد کلیدی زیر پا گذاشته و نیت کرده، به حرف مردم گوش می سپارد که بی توجه به او سخن می گویند؛ مثلا کسی نیت می کند که: آیا امسال دخترش به خانه بخت می رود یا نه؟. اگر کسی رد شود و در حین سخن گفتن با دوستش بگوید: «من گفتم درست می شود ...». او خوشحال می شود که حتما گره از کارش گشاده می شود.

3. بخت گشایی در چهارشنبه سوری:

این رسم ویژه زنان است که در شب چهارشنبه سوری انجام می شود. فرد به نیت حل مشکلاتش و گره گشادن از کار فروبسته اش یا باز شدن بخت بسته دختر بخت بسته، قفل یا بندی به کمر یا گردن می انداخت و سر راه مردم قرار می گرفت و از یکی می خواست آن را باز کند.

4. آجیل مخصوص چهارشنبه سوری:

پس از پایان مراسم کوزه شکستن، اهل خانه دور هم جمع می شوند و شادی می کنند و آجیل و شیرینی مخصوص چهارشنبه سوری می خورند. این آجیل معمولا از هفت قلم تهیه شده است؛ مثل انجیر، کشکش، خرما، توت خشکه، فندق، پسته، بادام و معتقدند که خوردن آجیل بی نمک در شب چهارشنبه اخر سال شگون دارد.

آجیل چهارشنبه سوری در واقع مجموعه خوردنی است که از هدایا و نعمت های خاک است که بشر از هزاران سال پیش از طبیعت و زمین می گیرد و در اصل رابطه انسان و طبیعت را تایید می کند.

5. قاشق زنی و شال اندازی در چهارشنبه سوری:

در این شب کودکان و نوجوانان با شال انداختن و یا قاشق زنی در خانه همسایه یا دوست هدایایی را دریافت می کنند. قاشق زن با یک قاشق و کاسه که مدام به هم می زند و چادری بر سرش به در منازل دوست و آشنا می رود و با زدن و ایجاد صدا صاحبخانه را متوجه می سازد و مقداری آجیل یا شیرینی دریافت می کند.

در رسم شال اندازی نیز شال انداز شالی را به دستمال بزرگی می بندد و آن را از پشت بام صاحبخانه به حیات می اندازد و با خبر کردن اهل خانه در خواست هدیه و شیرینی میکنند. در این شب پسران و دختران که نامزد یکدیگر هستند هدایای خود را ردو بدل می نمایند.

برای دریافت اطلاعات بیشتر راجب چهارشنبه سوری به لینک زیر مراجعه کنید.

http://www.delgarm.com/entertainment/interesting-news1/49061

گرداوری توسط :

بخش خواندنیهای جالب مجله دلگرم