کم خونی فقر آهن تکامل کودک را مختل می کند

اگر دریافت آهن کمتر از میزان مورد نیاز باشد، آهن از ذخیره فریتین پلاسما برداشته شده و به کاهش ذخیره آهن بدن منجر می شود. در این مرحله، فریتین پلاسما به کمتر از ۱۰ میکروگرم در لیتر می رسد. در صورت ادامه این کمبود، میزان هموگلوبین به کمتر از حداقل میزان طبیعی رسیده و کم خونی فقر آهن بروز می کند.

مطالعه های متعددی نشان داده اند که کم خونی فقر آهن ممکن است در ۱ تا ۲ سالگی به اختلال تکامل منجر شود که حتی با درمان طولانی مدت آهن هم جبران نشود. به نظر نمی رسد که کمبود آهن در غیاب آنمی به اختلال تکامل منجر شود. کودکان مبتلا به آنمی فقر آهن رفتارهایی از خود نشان می دهند که می تواند به انزواگرایی منجر شود. در این حالت کودک محتاط تر شده، دچار تردید است، زود خسته می شود و شادابی و لبخند او کمتر می شود.

بیشترین مقدار آهن در شیر انتقالی مادر وجود دارد که حدود ۹۷ صدم میلی گرم در لیتر است اما به طور مداوم طی دوران شیردهی کاهش می یابد؛ به طوری که تا ۵ ماهگی به سطح حدود ۳/۰ میلی گرم در لیتر می رسد.

به نظر نمی رسد که مقدار آهن شیر مادر به طور قابل ملاحظه ای تحت تاثیر وضعیت آهن مادر، کمبود آهن مادر یا درمان او با آهن قرار گیرد. ۲ تا ۱۰ درصد شیر مادر در کازئین، ۶۵ تا ۸۱ درصد آن در پروتئین و ۱۹ تا ۲۶ درصد آن در چربی است.

سایر منابع آهن در سال اول زندگی شامل غذاهای کمکی و برای کودکان محروم از شیر مادر، شیر مصنوعی است. بررسی های اولیه نشان می دهد که اضافه کردن غذاهای کمکی جذب آهن را از شیر مادر کم می کند ولی غذاهای تقویت شده با آهن اثر مثبتی در وضعیت آهن شیرخوار دارد؛ به شرطی که آهن آن به خوبی جذب شود.

در غذاهای کمکی تقویت شده با آهن، اضافه کردن ویتامین C، جذب آهن را ۲ برابر می کند. میزان آهن دریافتی از غذاهای کمکی در ۶ ماهگی حدود ۶/۰ میلی گرم در روز و در ۹ ماهگی ۴/۲ میلی گرم در روز است. شیوع آنمی یا فریتین پایین پلاسما در شیرخواران با وزن تولد بالای ۳ کیلوگرم کمتر است ولی در نوزادان با وزن تولد کمتر از ۳ کیلوگرم، حدود ۱۰ درصد و در زیر ۲ کیلوگرم وزن تولد، تقریبا ۵۰ درصد است.

به نظر می رسد دادن غذاهای کمکی غنی شده با آهن وضعیت آهن تغذیه ای شیر مادر خوار را بهبود می بخشد. مصرف شیر گاو خطر کمبود آهن را افزایش می دهد.

روزنامه سلامت