جاذبه های گردشگری و توریستی دلیجان

۱,۸۹۷
۱
۰
شنبه, ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ ۱۲:۰۰


مناطق دیدنی دلیجان


دلیجان یکی از شهر‌های استان مرکزی است و در جنوب شرقی این استان واقع شده است. این شهرستان با وسعت تقریبی ۲۵۰۰ کیلومترمربع، در بین هشت شهر مهم استان مرکزی، پنجمین شهرستان وسیع استان می‌باشد و از نظر جمعیتی با پنجاه هزار نفر جمعیت، هفتمین شهرستان استان محسوب می‌شود.این شهرستان از شمال به قم (۱۱۰ کیلومتر)، از جنوب به اصفهان (۱۶۵ کیلومتر) از شرق به کاشان (۸۵ کیلومتر) ازشمال غرب به شهرستان آشتیان، از غرب به اراک (۱۶۰ کیلومتر) و از جنوب غربی به محلات (۲۵ کیلومتر) محدود می‌شود.

سابقه تاریخی دلیجان

دلیجان پیشین شهرى بسیار بزرگ با چهار دروازه در چهار طرف بود که به دروازه‌هاى قلیان، آتشکده، شاه ولى و کاه گندم معروف بودند. گستردگى شهر قدیمى دلیجان را تا نزدیکى خورهه ذکر کرده‌اند. مجموعه نشانه‌ها و آثار پیدا شده تاریخى نشان مى‌دهد که دلیجان شهرى بزرگ بوده است. از جمله آثار پیدا شده مى توان به سفال‌ها، خمره‌ها و آجرهاى بسیار زیبا در جنوب دلیجان، اشاره کرد.

دلیجان علیرغم ویرانى‌هاى ناشى از جنگ‌ها و بلایاى طبیعى، به دلیل موقعیت ارتباطى و جغرافیایى به تدریج توسعه یافته و در سال ۱۳۵۸ به شهرستان تبدیل شده است. شهرستان دلیجان در قلمرو آب و هوایی نیمه خشک قرار دارد و مرکز آن یعنی شهر دلیجان دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های نسبتاً گرم است.

دلیجان

قلعه نشست‌آباد دلیجان

قلعه مشهور نشست‌آباد قلعه‌ای با قدمت ۱۷۰۰ سال و مربوط به دوران ساسانی، در ۳ کیلومتری شهر زیبای دلیجان خودنمایی می‌کند. این قلعه در ۳۰۰ متری جاده آسفالته و در میان دشتی به همین نام واقع شده است. خوشبختانه، هر ۴ دیوار این ساختمان سالم باقی‌مانده و هر کدام دارای ارتفاعی بین ۸ تا ۱۰ متر و ضخامتی برابر با ۲ تا ۵/۲ متر می‌باشند. البته ضخامت این دیوارها در گذشته بیشتر بوده اما در اثر بارش‌های مکرر فصلی ضخامت آن‌ها به طرز قابل‌توجهی کاهش یافته است.

قلعه نشست‌آباد دارای ۲ ورودی یکی در سمت شمالی و دیگری در قسمت غربی می‌باشد. ورودی بخش شمالی، در سال‌های گذشته به‌وسیله خشت بسته شده است. اتاقی در کنار در ورودی غربی واقع شده که در زمان‌های دور جهت نگهبانی و نظارت بر رفت‌وآمد مردم به داخل قلعه استفاده می‌شده است. در روزگاران پیشین، ساختمان‌های زیادی در دل این قلعه عظیم ساخته شده بودند. همه این بناها، از جنس خشت و گل بوده و طاقچه ها و طاق نماهایی هم در آنها وجود داشتند. بسیاری از کهنسالان و اهالی قدیمی دلیجان از جمله مادر‌بزرگ اینجانب، دوران کودکی خود را در این اتاق‌ها گذرانده‌اند. متأسفانه، این ساختمان‌ها در حال حاضر به طور کامل از بین رفته‌اند.

در حوالی قلعه، به خصوص در قسمت جنوبی و شرقی آثار به جا مانده از یک خندق را پیدا می‌کنید. شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید که درخت چنار بزرگی سالیان سال در دل این دشت، سایه‌بان گذشتگان و به خصوص کشاورزان فعال در این منطقه بوده است. اگر گذرتان به شهر دلیجان افتاد حتماٌ سری هم به این بنای تاریخی بزنید.

دهستان جاسب دلیجان

دهستان جاسب در شمال شهر دلیجان و در نزدیکی سد ۱۵ خرداد واقع شده و شامل ۷ پارچه آبادی است که نام جاسب را برخود دارد. این منطقه متشکل از روستاهایی است نه چندان بزرگ. (واران، هرازجان، کروگان، وشتکان، زر، وسقونقان و روستای بیژگان). این ۷ آبادی در دره ای به طول ۵۰ کیلومتر در راستای رود ازنا قرار دارند. بزرگ ترین روستای منطقه کروگان و دومین روستای بزرگ بیژگان است. این منطقه ییلاقی با کوههای سربفلک کشیده، باغها و مزارع پر درخت، چشمه ها، مراتع سرسبز، درختان عظیم گردو، بادام و چنار با مناظر طبیعی و چشم اندازهای روح پرور نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند. برای رسیدن به این ییلاق ابتدا باید یک مسیر پر پیچ و خم کوهستانی و دره ای، را بپیماییم و پس از طی مسافتی به اولین روستا که بیجگان باشد برسیم. این منطقه در فصل تابستان که گرما شدت می یابد مکان بسیار مناسب و دلپذیری جهت اسکان و استفاده از طبیعت آن می باشد.

رودخانه فصلی ازنا از ارتفاعات دهستان جاسب سرچشمه می گیرد و فقط در اسفند و فروردین تا خردادماه آب دارد. عبور این رودخانه از مسیر روستاهای بیجگان و سقونقان، واران، روگان و هرازجان و نیز به علت کوهستانی بودن مناطق فوق آب و هوای با طراوتی را در فصل تابستان ایجاد می کند. از آثار باستانی جاسب می توان به قبرستان قدیمی واران، تپه قلعه کوه امام علی، تپه قلعه سرخ، تپه قلعه وشتگان، تپه قلعه و سقونقان، مسجد جامع و امام حسن بیجگان، برج روستای هرازجان، تپه قلعه کوه امام ولی روستای کروگان، غار سیجان در ضلع شمالی روستای واران و سنگ نوشته های قبرستان روستای بیجگان نام برد که همگی شماره ثبت میراث فرهنگی کشور را دارند.

روستا

روستای خاوه دلیجان

خاوه در دامان کوههای مقدس، منظرگاهی که میهمانی از سلاله پاک امامت را در خود به امانت دارد. دامان کوههای مرتفع فلات مرکزی ایران در امتدادرشته کوههای کرکس حکایت دیرینه از اقوام ایرانی است. منطقه ییلاقی اردهال شامل ۱۳ روستا است که بخشی از روستاها در کاشان و برخی در دلیجان قرار دارد. اردهال واژه باستانی و بمعنای کوه مقدس است. خاوه در فرهنگ دهخدا بارها تکرار شده است.در کشور ایران۶ تا ۸ خاوه داریم و بزرگترین روستایی که به خاوه معروف است خاوه اردهال است. کلمه اردهال به معنی سرزمین مقدس است و از دو کلمه ارد و هال به معنای کوهستان مقدس است. اردهال در پیشینه تاریخی اش نیاشگاه زردشتیان و بعد از ورود دین مبین اسلام و با عظیمت حضرت سلطان علی برای مسلمانان معنای جدید از تبرک و تقدس یافته است. کوه ویلیجیا در شمال روستای اردهال است.

کوه های بلنده و کوه سند کوه کفترخون در روستا وجود دارد. بافت جغرافیای روستا حالت تاریخی و تمدن ساز و حالت مقاومتی امنیتی دارد و کوههای مرتفعی که روستا را احاطه کردند و حالت سوق الجیشی این روستاست در این روستا کوه کی خسرو هم وجود دارد . کی به معنی شاهان و پادشاهان است و به این معنی است زمانی این روستا پایتخت پادشاهان بوده است. نام قدیم خاوه را خاور می نامند و قلعه های آن با حمله ارامنه به ایران ویران شده و با گذشت زمان به خاوه تغییر نام داده است.

غار بابا جابر دلیجان

غار بابا جابر در دامنه شمالی کوه بابا جابر در ۵۳ کیلومتری جنوب غربی شهر دلیجان و یک کیلومتری روستای جودان قرار دارد. این غار دارای دو دهانه (شرقی و غربی) در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریاست. دهانه شرقی در بالای یک پرتگاه ۶ متری و دهانه غربی در بالای یک پرتگاه ۳ متری واقع شده است و ورود به آن مستلزم سنگ‌نوردی است. به علت حفاری دهانه غار و رها کردن آوارهای حاصل از حفاری، ۱۰ متر نخستِ دالانِ ورودی از خاک‌های نرم رسی پوشیده شده و عبور از آن با لغزیدن و گرد و خاک فراوان همراه است. دالان ورودی پس از ۱۰ متر فاصله از دهانه، حالت طبیعی پیدا می‌کند و با شیب ۴۵ درجه ادامه می‌یابد.

این دالان شیب‌دار با عرض ۳ تا ۱۰ متر و ارتفاع ۲ تا ۵ متر، به طول ۱۰۰ متر امتداد دارد. در این مسیر، فرایند غارسنگ‌سازی صورت نگرفته و مسیر فاقد غارسنگ است. در سه بخش این دالان ایوان‌هایی برای سکونت به صورت سنگ‌چین ساخته شده‌اند. انتهای دالان ۱۰۰ متری، دهلیزی باریک به شکل افقی قرار گرفته که از سنگ‌های ریزشی پوشیده شده است. این دهلیز چند پرتگاه دارد و از مشکل‌ترین معبرهای غار است. در دهلیز ریزشی یاد شده، فعالیت‌های غارسنگ‌سازی صورت گرفته و سنگ‌های ریزشی آن پوشیده از چکیده‌های نخودی و میخ مانند هستند. احتمالاً ریزش در زمان‌های بسیار دور صورت گرفته است زیرا با وجود کمبود کانی‌های کربناتی در سقف، حجم تشکیلات آهکی که به صورت چکیده بر روی سنگ‌ها ایجاد شده‌اند، قابل ملاحظه است.

بخش اصلی غار تالاری دایره‌ای به قطر ۳۵ متر و ارتفاع حداکثر ۲۰ متر است که بعد از دهلیز قرار دارد و ۱۰۰ متر از دهانه غار پایین‌تر است. سقف وسط تالار ریزش کرده، سکویی بزرگ به وجود آورده و چکیده‌ای بزرگ روی سکو به وجود آمده است. جلوی چکیده یک حفره کاملاً صیقلی وجود دارد که احتمالاً محل اجرای مراسم آیینی بوده است. دیواره‌های تالار پوشیده از چکنده‌های گُل کلمی هستند. به این تالار تعدادی دهلیز متصل است که چندان طولانی نیستند.

قلعه

پل دودهک دلیجان


این اثر در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۶۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در روستایی به همین نام و در هفده کیلومتری شهرستان دلیجان بر روی رودخانه قمرود ساخته شده است. در واقع این پل راه ارتباطی به منطقه خورهه بوده و مربوط به دوره صفویه است. این پل به صورت شرقی- غربی ساخته شده و در مجموع شصت و چهارمتر طول و پنج ونیم متر عرض دارد و دارای چهار دهانه متقارن است. از دهانه بزرگ اصلی سه دهانه کوچک فرعی با طاق های جناغی کم خیز شکل گرفته است.دهانه اصلی از محل پاکار قوس تا تیزه طاق پنج متر ارتفاع دارد و ارتفاع کلی پل در این قسمت از سطح آب حدود ۴۰/۱۰ متر است. پایه های پل که بر روی کناره های صخره ای رودخانه قرار گرفته اند، در جهت موافق و مخالف جریان رودخانه دارای موج شکن های نیم دایره مثلثی است. سطح گذر پل از بالای تیزه طاق به طرفین دارای شیب ملایمی است. در دو طرف پل دیوارهایی به ارتفاع یک متر ساخته شده است.

دریاچه سد پانزده خرداد دلیجان

دریاچه سد پانزده خرداد در فاصله ۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان دلیجان در استان مرکزی قرار دارد. سد پانزده خرداد در اواخر سال ۱۳۷۳ خورشیدی و به منظور تأمین آب آشامیدنی شهرهای دلیجان، نیم‌وَر و قم، مهار سیلاب سالانه و تأمین بخشی از آب مورد نیاز اراضی زیردست شهرستان دلیجان ساخته شد. این سد از نوع خاکی غیرهمگن با هسته رسی می‌باشد. ارتفاع این سد از روی پِی ۹۶ متر، طول تاج ۳۲۰ متر و عرض آن در تاج ۱۰ متر است و حجم مفید مخزن آن ۱۶۵ مترمکعب می‌باشد. این سد به وسیله آب‌ رودخانه قم‌رود و بارندگی‌های فصلی منطقه دلیجان، نراق و جاسب تغذیه می‌شود.

مناطق مجاور دریاچه سد پانزده خرداد زیستگاه جانورانی چون روباه، شغال، کفتار، گرگ، موش صحرایی، خرگوش، جوجه تیغی، کبک، تیهو، قرقی، کبوتر، انواع گنجشک، زاغ، کلاغ، هدهد، انواع مارمولک، مار آبی، بزمجه و مار می‌باشد. همچنین این منطقه مکان مناسبی برای زمستان‌گذرانی برخی از پرندگان مهاجر مانند اردک سرسبز، اردک زیره‌ای، چنگر، حواصیل، انواع مرغابی، انواع غاز، مرغ کرم‌خوار و … است.

دریاچه

غار آقاشا بلبل دلیجان

"آقا شا بلبل" یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری دلیجان است، این زیارتگاه در کوه‌های شمال غربی در غرب دلیجان بر روی بلندی در درون یک غار قرار دارد. این غار چشمه‌ای کم آب دارد و از نظر مذهبی برای اهالی منطقه غاری مقدس محسوب می‌شود. از این رو برخی از مردم همراه با خانواده نذورات و قربانی‌های خود را به پیرامون این غار می‌برند و در آنجا بین نیازمندان تقسیم می‌کنند. چشمه کم آبی موجود در در غار شاه بلبل سبب شده است تا اغلب مراجعین یک شبانه روز را در آنجا سپری کنند.

مجسمه‌ای در نزدیک این غار وجود دارد که اهالی منطقه آن را با آن نام عمره یا عمرو می‌شناسند.اخیراً این نظریه مطرح شده است که احتمالاً این مجسمه متعلق به آناهیتا است و مسلماً به دوران قبل از اسلام باز می‌گردد. عوامل طبیعی مانند باد و باران تا حد زیادی موجب فرسایش این مجسمه شده است.از ویژگی‌های این مکان می‌توان به چشمه آبی "کهدر'" آن محل اشاره کرد که گفته می‌شود به تعداد نفراتی که در آنجا حضور می‌یابند، این چشمه جوشان است.

مسجد مس سر دلیجان

مسجد "مس سر" از قدیمی‌ترین بنا‌های شهر دلیجان است، که هر مسافری را برای بازدید از آنجا به سوی خود جذب می‌کند.
مسجد مس سر یکی از قدیمی‌ترین جاذبه‌های تاریخی واقع در جنوب شهرستان زیبای دلیجان است. راستش را بخواهید، زمان دقیق ساخت این بنا کاملاٌ مشخص نیست. اما با استناد به سخن قدیمی‌ها مبنی بر وجود تاریخ ۹۲۵ هجری قمری بر روی دیوار مسجد در زمان‌های گذشته و همچنین با در نظر گرفتن سبک معماری این ساختمان به احتمال زیاد قدمت این بنا به دوران سلجوقیان برمی‌گردد.

گفتنی است که خشت، گل و در بعضی قسمت‌ها آجر مصالح اصلی این مسجد را تشکیل می‌دهند. مطابق شواهد به جا مانده، مسجد مسر ۱۳ گنبد داشته که متأسفانه به علت غفلت و بی‌توجهی امروزه تنها یک گنبد و عمارت مربوط به آن به جا مانده است.

مسجد

غارچال نخجیر دلیجان

یکی از زیباترین شگفتی‌های طبیعت، در استان مرکزی در ۱۱ کیلومتری شمال شرقی شهرستان دلیجان (حد فاصل نراق – دلیجان) و در دامنه‌های کوهی به نام تخت به ارتفاع ۱۷۱۶ متر از سطح دریا قرار گرفته است. این غار که به دوران سوم زمین شناسی تعلق دارد، در سال ۱۳۶۸ و پس از حفاری‌های سازمان آب دلیجان، شناسایی و کشف شد و در در سال ۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دمای هوای داخل غار همانند بسیاری از غار‌های دیگر در تمام فصول ثابت و بین ۷ تا ۱۴ درجه سانتی گراد می‌باشد. غار طبقاتی چال نخجیر دارای سه طبقه است و طبقه اول و زیرین غار دارای سفره آب زیرزمینی و دریاچه ایست که در عمق ۶۱ متری از سطح غار قرار دارد و ۱۹ متر نیز عمق آن است. طبق نظر زمین شناسان طول این غار حدود ۱۲ کیلومتر تخمین زده شده است که تا به امروز ۶ کیلومتر ازآن کشف شده است.

دو طبقه از این غار شگفت انگیز به طول ۱۲۰۰ متر با ایجاد مسیر‌ها و پله‌هایی خاص برای بازدید گردشگران کف سازی و آماده شده است. نور پردازی‌های زیبای این غار بر روی بلور‌های کلسیت و اشکال متنوعی که شبیه به انسان و برخی حیوانات از جمله عقاب و لاک پشت هستند، در کنار دیگر تندیس‌های بزرگ جسه و آویزه‌های بلورین، چشم هر بیننده‌ای را متحیر و مبهوت خود می‌کند.

غار چال نخجیر از ارزشمند‌ترین غار‌های آهکی دنیاست. اشکالی که به دلیل رسوبات آهکی درون غار ایجاد شده اند، از زیباترین و بهترین نمونه‌های این رسوبات در دنیا هستند. این غار مربوط به دوران سوم زمین شناسی است و سنش حدود ۷۰ میلیون سال برآورد شده است. طی میلیون‌ها سال، حرکت معکوسی گسل باعث ایجاد دالان ها، دهلیزها، راهرو‌ها و حوضچه‌های بسیار زیبایی شده است که از آن به نام غار چال نخجیر یاد می‌کنیم.

separator line

بیشتر بخوانید:

مناطق دیدنی و گردشگری شهر دورود

معرفی مناطق دیدنی و تفریحی ثمرین

معرفی مناطق دیدنی جزیره هنگام

گردآوری توسط بخش گردشگری

مجله دلگرم


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(1 امتیاز , میانگین: 5.0 از 5)  
  • برچسب ها:
  • دلیجان
  • سابقه تاریخی دلیجان
  • مناطق دیدنی دلیجان
  • قلعه نشست‌آباد دلیجان
  • دهستان جاسب دلیجان
  • روستای خاوه دلیجان
  • غار بابا جابر دلیجان

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter