پلوتو سیاره ای که دیگر سیاره نیست!

۱,۳۰۱
۰
۰
یکشنبه, ۲۵ اسفند ۱۳۹۸ ۲۱:۲۱

حقایقی در رابطه با سیاره پلوتو

پلوتو تنها سیاره‌ منظومه شمسی است که توسط یک کودک نامگذاری شده است. بعد از این که این سیاره در سال 1930 کشف شد، یک دختر 11 ساله که در آکسفورد زندگی می‌کرد پیشنهاد کرد که این سیاره را به نام خدای سرزمین اموات نامگذاری کنند. پدربزرگ وی این پیشنهاد را به رصدخانه Lowell اعلام کردند و مورد پذیرش قرار گرفت.

پلوتو اگر چه کوچک است، اما به دور خورشید می‌چرخد و شکل کروی لازم برای سیاره بودن را دارد. اما امروز 13 سال از سقوط ناخوشایند وضعیت آن می‌گذرد. وضعیتی که رسما لقب «روز تنزل رتبه پلوتو» را به خود گرفته است.

در سال 2006 هنگامی که اتحادیه بین‌المللی نجوم (IAU) تعریف جدیدی را برای سیارات مطرح کرد، از سیاره بودن منحل شد. با اینکه تصمیم گرفته شد که پلوتو با این لایحه مطابقت نداشته باشد؛ اما، موضوع برای هواداران این سیاره دوردست هنوز حل نشده است.

هنگامی که پلوتو دچار تنزل رتبه شد، موجی از چاپ مجدد کتاب‌های درسی علوم را ایجاد کرد. حرکتی که در پی این بود اطمینان حاصل شود به دانشجویان هزاره جدید آموزش درست داده می‌شود. پلوتو یک سیاره کوتوله است.

هنوز هم به طور قابل بحثی جالب‌ترین (غیر) سیاره برای یادگیری به معنای واقعی کلمه است. چیزی که دارای پوسته یخی، تپه‌هایی از یخ جامد متان و قله‌های کوه پوشانده شده در برف متان است. در اینجا برف متان به جای سفید کرکی، قرمز می‌باشد. این منطقه همچنین خانه بزرگ‌ترین یخچال طبیعی شناخته شده در منظومه شمسی است.

در حقیقت، پلوتو به قدری خنک است که دمای آن در حدود 400 درجه فارنهایت زیر صفر می‌باشد. حتی اگر از خورشید دور شود، سردتر نیز می‌شود. به طور معمول، آنقدر از خورشید فاصله دارد که نور خورشید فقط به اندازه یک ماه کامل روی زمین، در آن روشن است. از سطح، خورشید صرفا مانند ستاره‌ای درخشان به نظر می‌رسد.

سیاره پلوتو

پلوتو اولیه

روزهای سیاره بودن پلوتو، با ذوق و شوق به یاد می‌آیند. برای ده‌ها سال قابل توجه بود که کوچک‌ترین و دورترین سیاره منظومه شمسی ماست. سیاره کوتوله همچنین به دلیل اینکه تنها سیاره‌ایست که در ایالات متحده کشف شد، مشهور بود.

در سال 1930 توسط ستاره‌شناس «کلاید تامبائو» در رصدخانه لاول آریزونا مشاهده شد. نام این رصدخانه برگرفته از نام ستاره‌شناس آمریکایی به نام «پرسیوال لاول» است. وی معتقد بود مریخی‌ها کانال‌های پیدا شده در سطح آن سیاره را حفر می‌کنند. داستان پشت نام پلوتو نیز مشهور است.

پلوتو چگونه تنزل رتبه یافت

اوضاع برای پلوتو در سال 2006 شیب نزولی داشت. در آن زمان IAU تعریف سیاره را تغییر داد و اعلام کرد که سیاره باید یک جسم آسمانی باشد که به دور خورشید می‌چرخد، مدور یا تقریبا مدور است و فضای اطراف مدار خود را پاک می‌کند. پلوتو در مورد سوم شکست خورد، زیرا مدار آن با نپتون همپوشانی دارد.

برای بسیاری از دوستداران فضا، این تنزل رتبه ناگهان احساس شد. اما در دنیای آکادمیک نجوم، این فرآیندی بود که درست چند دهه پس از کشف سیاره کوتوله آغاز شده بود.

در سال 1992، ستاره‌شناسان در رصدخانه دانشگاه هاوایی در Mauna Kea یک بدنه آسمانی کوچک و یخی کمی دورتر از مدار نپتون کشف کردند. این شی با نام «جسم QBI کمربند کویپر 1992» باعث ایجاد حدس و گمان شد که پلوتو تنها یکی از اشیاء شبه سیاره‌ای در کمربند کویپر بوده است.

آخرین نتیجه در سال 2003 به دست آمد. زمانی که «مایک براون» استاد موسسه فناوری کالیفرنیا، اریس را کشف کرد. سیاره کوتوله‌ای که در واقع دارای جرم بیشتری نسبت به پلوتو است.

اخترشناسان شروع به شک و تردید کردند که بیشتر این سیارات ممکن است در اطراف شناور باشند. اکنون براون، لقب «مردی که پلوتون را کشت» دریافت کرده است. زیرا به جای اینکه لقب سیاره به اریس و هر جسم آسمانی بزرگ‌تر از پلوتو بدهد، IAU تصمیم گرفت آن را به پایین بکشد.

پلوتو چیست؟

آیا می‌دانید واقعا پلوتو چیست؟ سیاره تازه کشف شده، که به فاصله بیش از 3 میلیارد مایل از خورشید در مدار خود قرار دارد، به عنوان «پادشاه کمربند کویپر» شناخته می‌شود.

قطر آن تقریبا نیمی از عرض ایالات متحده است و در منطقه‌ای دور از منظومه شمسی به نام کمربند کویپر قرار گرفته است. برای دیدن آن به یک تلسکوپ احتیاج دارید.

IAU آن را به عنوان یک «سیاره کوتوله» طبقه‌بندی کرده و آن را «شیء فرامرزی» می‌نامد. این کار موجب خشم دانش‌آموزان مدرسه، علاقه‌مندان به سیاره‌های کوچک و به طور کلی کاربران فضای مجازی شده است.

پلوتو

عقاید گوناگون پیرامون سوال پلوتو چیست؟

سال قبل از آن، مرکز نجوم هاروارد-اسمیتسونیان نیز وارد بحث شد. آن‌ها پس از بحث پیرامون تعریف یک سیاره و سوال پلوتو چیست به مخاطبان اجازه دادند تا رای دهند. قابل توجه است که جمعیت، از سیاره بودن حمایت کردند. تحقیقات جدید سال گذشته از سوی موسسه فضایی دانشگاه فلوریدا مرکزی پدید آمد.

آن‌ها استدلال می‌کردند که تنزل رتبه معتبر نیست. «فیلیپ متزگر» دانشمند سیاره‌ای UNC و تیمش، به بررسی بیش از 200 سال تحقیق پرداختند. آن‌ها فقط یک مطالعه یافتند که در آن از استاندارد پاکسازی مدار – IAU برای تنزل رتبه پلوتو استفاده کرد – استفاده شده است. متزگر در بیانیه‌ای چنین توضیح می‌دهد:

تعریف IAU می‌گوید که طبق هدف اساسی علم نجومی، سیاره، باید بر اساس مفهومی تعریف شود که هیچ کس در تحقیقات خود از آن استفاده نکند. این یک تعریف ناپسند است. آن‌ها منظور از پاک کردن مدارشان را نگفتند.

اگر شما به معنای واقعی کلمه از آن استفاده کنید، دیگر هیچ سیاره‌‎ای وجود نخواهد داشت. به این دلیل که هیچ سیاره‌ای مدار خود را پاک نمی‌کند.

آیا پلوتو سیاره است؟

رسما بله. وقتی پلوتو در سال 1930 میلادی کشف شد، اتحادیه بین المللی اخترشناسی ، آن را به عنوان "سیاره" شناسایی کرد. به رغم مباحثات اخیر، این جرم آسمانی هنوز رسما در طبقه بندی جدیدی جای نگرفته است.

معیارهای اساسی شناسایی یک سیاره را می‌توان به این شرح خلاصه کرد: هر جرم آسمانی که (مستقیما) گرد ستاره‌ای حرکت کند، ستاره یا شبه ستاره نباشد و آنقدر بزرگ باشد که گرانش خود آن ، موجب شود که شکل کروی داشته باشد، سیاره است.

پلوتو هر سه شرط را برآورده می‌کند. اما برخی از دانشمندان معتقدند که پلوتو ممکن است یکی از بزرگترین سیارات کوتوله کمربند کوئیپر باشد. دلایل و مدارت قابل توجهی نیز در تأیید و تقویت این نظریه وجود دارد.

زیباییهای سیاره پلوتو

منشأ پلوتو چیست و از کدام بخش از کیهان آمده است؟

نخست تصور می‌شد که پلوتو یکی از اقمار نپتون بوده است. اما وجود شباهت هایی میان ترکیبات و مدارهای پلوتو و یکی از اقمار نپتون ، موسوم به ترایتون ، دلالت بر این دارد که ممکن است هر دو آنها قبلا در مدارهای مستقلی گرد خورشید حرکت می‌کرده‌اند و بعدا سیاره نپتون ، تراتیون را به دام انداخته است.

اما با اینکه مدار پلوتو ، مدار سیاره همسایه‌اش را قطع می‌کند، هرگز آنقدر به آن نزدیک نمی‌شود که تحت تأثیر نیروی گرانشی نپتون قرار گیرد و به دام بیفتد.

عده‌ای از اخترشناسان با توجه به شباهتهای موجود میان پلوتو و ترتیون با دیگر اجرام کمربند کوئیپر نتیجه می‌گیرند که هم قمر تراتیون و هم سیاره پلوتو حدود 4.5 میلیارد سال پیش ، از این کمربند به بیرون پرتاب شده‌اند.

عده دیگر با توجه به مدار عجیب و مرکز گریز آن می‌گویند ممکن است پلوتو ابتدائا قمر یکی از سیارات منظومه شمسی (حتی زمین) بوده است که بعدا از آن گریخته است.

مشخصات فیزیکی پلوتو

طول هر شبانه روز پلوتو (زمانی که سیاره ، یک بار گرد محور خود می‌چرخد) معادل 153 ساعت زمینی است. روزهای این سیاره بسیار تاریک است. قمر آن ، شارون ، در سال 1987 بطور تصادفی در رصدخانه مونت پالومار کشف شد. شارون در مدار همزمانی توسط پلوتو به دام افتاده است و همواره در نقطه‌ای ثابت گرد آن می‌گردد.

مدار پلوتو به دور خورشید، میل تندی دارد و فاصله متوسط آن از خورشید 5.915 میلیارد کیلومتر است که خورشید از آنجا فقط بصورت ستاره‌ای درخشان دیده می‌شود. پلوتو از سنگ و یخ تشکیل شده و اندازه‌اش کوچکتر از ماه زمین است.

هنگام نزدیک شدن به خورشید جوی رقیق در اطراف آن تشکیل می‌شود که با دور شدن سیاره از خورشید یخ می‌بندد. مدار پلوتو بسیار طولانی بوده و بیشتر از سیارات دیگر نسبت به دایرة البروج انحراف دارد.

این سیاره هر 248.5 سال یک بار به دور خورشید می‌چرخد که در مدت 20 سال از این زمان فاصله‌اش نسبت به خورشید کمتر از فاصله نپتون از خورشید است. این مشخصات غیر عادی باعث شده تا بعضی ستاره شناسان ، پلوتو را نوعی سیارک بزرگ تصور کنند.

پلوتو دورترین سیاره از خورشید بوده ، کمترین دما را در بین سیارات دارد. مدار بیضوی این سیاره که 248.5 سال زمینی طول می‌کشد، طولانی‌ترین مدار در منظومه شمسی است. پلوتو کوچکترین سیاره منظومه شمسی است و کمترین نیروی جاذبه را دارد.

به گفته یکی از اخترشناسان ، پلوتو تنهاترین و منزوی‌ترین سیاره منظومه شمسی است. اخترشناس دیگری پس از اینکه نخستین عکسهای تلسکوپ هابل را از نهمین سیاره منظومه شمسی مشاهده و بررسی کرد، گفت: "این سیاره‌ای شگفت است. اگر می‌توانستیم با فضاپیمایی به آنجا سفر کنیم، حقایق شگفت آور بیشتری را در مورد آن کشف می‌کردیم."

بیشتر بخوانید:

حقایقی در مورد سیاره زحل

ویژگیها و زیبایی های سیاره نپتون

واقعیت های جالب در مورد سیاره مشتری

separator line


این مطلب چقدر مفید بود ؟
 

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم