دلگرم
امروز: دوشنبه, ۳۱ شهریور ۱۳۹۹ برابر با ۰۴ صفر ۱۴۴۲ قمری و ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۰ میلادی
خواندنی های جالب در مورد کهکشان ها
0
زمان مطالعه: 9 دقیقه
کهکشان به مجموعه ستارگان ، گاز و غبار گفته می شود که با نیروی جاذبه کنار هم نگاه داشته شده‌اند. کوچکترین کهکشان ها دارای عرضی برابر با چند صد سال نوری ، شامل حدود 100000 میلیارد سال ستاره هستند.

کهکشان چیست و چگونه بوجود می آید؟

کهکشان به مجموعه ستارگان ، گاز و غبار گفته می شود که با نیروی جاذبه کنار هم نگاه داشته شده‌اند. کوچکترین کهکشان ها دارای عرضی برابر با چند صد سال نوری ، شامل حدود 100000 میلیارد سال ستاره هستند. بزرگترین کهکشان ها تا 3 میلیون سال نوری عرض دارند و شامل بیش از 1000 میلیارد ستاره هستند.

کهکشان ها بزرگترین سیستم از اشیاء قابل مشاهده در جهان هستی هستند که تحت یک نیروی گرانشی باهم پیوند خورده اند و محل متولد شدن ستاره ها بوده و تشکیل شده ان از منظومه ها، ابرهای سحابی و یک ذره اسرار آمیز به نام ماده تاریک که قابل رویت نیست و بعضی از دانشمندان معتقدن ۹۰ درصد از جهان رو تشکیل داده و دارای نیروی گرانش هست.

آشنایی با اشکال کهکشان ها

اشکال کهکشان ها بر اساس شیوه‌ای طبقه بندی می‌شود که طبق شیوه طبقه بندی ستاره شناس آمریکایی ، ادوین هابل (1953- 1986) ، شکل یافته است. در مورد تکامل کهکشانها اطلاعات قطعی کمی در دست است. تنها مطلب مورد اطمینان این است که کهکشانها میلیاردها سال پیش به شکل توده‌ای از ابرهای گازی و غباری بوجود آمدند.

کهکشان نامنظم

کهکشانهای نامنظم هیچ شکل یا ساختار منظمی ندارند، آنها دارای جرم بیشتری از کهکشانهای دیگر هستند و بیشتر ستاره‌های موجود در آنها دارای طول عمر کم و درخشان می‌باشند.

با وجود اینکه بسیاری از کهکشانهای نا منظم در بر گیرنده نواحی تابان گازی هستند که ستاره‌ها در آنها شکل می‌گیرند، بیشتر گاز میان ستاره ای کهکشانها بایستی متراکم شوند تا ستاره‌های جدیدی بوجود آورند. حدود 5% از هزار کهکشان درخشان را کهکشانهای نا منظم تشکیل می‌دهند. این در حالی است که یک چهارم کهکشانهای شناخته شده نیز کهکشانهای نامنظم هستند.

کهکشان مارپیچی

کهکشان های مارپیچی

کهکشانهای مارپیچی دارای بازوهایی هستند که شکلی مارپیچی در اطراف بر آمدگی مرکزی یا هسته ، قرصی ایجاد می‌کنند که چرخش هسته با چرخش بازوهای آن همراه می‌شود.

جوانترین ستاره‌های کهکشانهای مارپیچی در بازوهای کم توده یافت می‌شوند و ستاره‌های کهن اکثرا در هسته متراکم قرار دارند. کهنترین ستاره‌ها در هاله‌های کروی پراکنده قرار دارند و اطراف قرص کهکشانی را فرا گرفته‌اند. بازوهای مذکور همچنین دارای غبار و گاز فراوانی هستند که منجر به تشکیل ستاره‌های جدید می‌شود.

کهکشان مارپیچی میله ای

یک کهکشان مارپیچی میله‌ای دارای یک هسته برآمدگی مرکزی کشیده شده و میله‌ای شکل است. همزمان با چرخش هسته اینطور به نظر می‌رسد که در هر سوی هسته یک بازو نیز می‌چرخد.

برخی ستاره شناسان عقیده دارند کهکشان راه شیری نیز یک کهکشان مارپیچی میله‌ای است. شکل کهکشانهای مارپیچی و کهکشانهای مارپیچی میله‌ای متغیر است.

از کهکشانهای با برآمدگیهای مرکزی بزرگ با بازوهای نه چندان بهم پیوسته تا کهکشانهای با برآمدگیهای مرکزی کوچک و بازوهای آزاد. گر چه کهکشانهای مارپیچی و مارپیچی میله‌ای پیش از این به عنوان دو نوع کهکشان متفاوت طبقه بندی می‌شدند، ولی امروزه ستاره شناسان آنها را مشابه می‌دانند.

کهکشان های بیضوی

کهکشان های بیضوی از نظر شکل ، از شکل بیضی‌گون (شبیه توپ فوتبال امریکایی) تا شکل کروی متغیر هستند و اشکالی ما بین این دو نیز یافت می‌شوند.

بر خلاف کهکشان های دیگر که نوری آبی از ستاره‌های فروزان و کم عمر منعکس می‌کنند، کهکشان های بیضوی زرد رنگ بنظر می‌رسند. علت این امر توقف شکل گیری ستارگان در این کهکشانها می‌باشد که در نتیجه تقریبا تمام نور آنها از ستاره‌های غول سرخ که دارای طول عمر زیادی هستند تأمین می‌شود.

کهکشان

کهکشان های فعال و غیر عادی

از تمام کهکشانها میزان معینی تشعشع الکترومغناطیسی ساطع می‌شود. برخی کهکشانها ، به طرز غیر عادی ، مقادیر زیادی تشعشع تابش می‌کنند. این کهکشانها ، کهکشانهای فعال نامیده می‌شوند. انرزی آنها از منبعی با جرم بسیار زیاد اما به هم فشرده که در مرکز کهکشان فعال قرار دارد تأمین می‌شود.

انرژی اغلب بصورت اشعه ایکس ، موج رادیویی و همچنین نور است و میزان انرژی آزاد شده به قدری زیاد است که نمی‌توان تصور کرد ستاره‌ها آنرا بوجود آورده باشند. ستاره شناسان بر این عقیده اند که تنها جسمی که قادر است این مقدار انرژی را ازاد کند یک حفره سیاه فوق العاده پر جرم است.

بنابراین، علت اینکه برخی کهکشانها از جمله کهکشان خودمان انرژی نسبتا کمی آزاد می‌کنند این است که حفره سیاه مرکزی کوچکی را در میان گرفته‌اند.

کهکشان های رادیویی

تمامی کهکشان ها ، موج رادیویی ، نور قابل رویت و انواع تشعشع از خودشان تولید می‌نمایند. انرژی رادیویی یک کهکشان رادیویی خیلی متراکمتر از انرژی کهکشانهای معمولی است. این انرژی از دو قطعه خیلی بزرگ ، یا ابرهای عظیم الجثه متشکل از ذرات در حال دور روشن از کهکشانها تشتشع می‌یابند.

این ابرهای عظیم از فورانهای گازی که از مرکز کهکشان با سرعتی معادل یک پنجم سرعت نور خارج می‌شوند، در آسمان شکل می‌گیرند. به نظر می‌رسد که فوران این انرژی عظیم توسط یک حلقه پیوستگی صورت می‌گیرد که یک حفره سیاه خیلی متراکم را در بر می‌گیرد و در مرکز کهکشان واقع است. از هر یک میلیون کهکشان فقط یکی از آنها یک کهکشان رادیویی است.

کهکشان بیضی

کوازارها یا ستاره نماها

بنظر می‌رسد که کوازارها (شبه ستاره‌ها) هسته فعال کهکشان های دور دست باشند. آنها درخشانترین ، سریعترین و دورترین اجرام شناخته شده در جهان هستند. کوازارها همانند ستارگان از سطح زمین به مثابه یک نقطه نورانی خیلی ریز دیده می‌شوند.

اگر چه کوازارها فقط به اندازه منظومه شمسی هستند، نور برخی از آنها مسافتی در حدود 10 میلیارد سال نوری را طی می کند تا به ما برسد. ما برای اینکه بتوانیم چنین اجرام دوری را شناسایی کنیم نیاز به تابش زیاد نور آنها داریم. تشعشع انرژی بعضی از کوازارها حدود 100 برابر تشعشع کهکشانهای عظیم است.

با گسترش جهان کوازارها که در لبه خارجی آن قرار دارند بسرعت از زمین فاصله می‌گیرند. دورترین کوازارهایی که قابل رویت حدود 12 میلیارد سال نوری در جهت انتهای قابل مشاهده جهان قرار دارند. بخاطر زمان زیادی که طول می‌کشد تا نور کوازارها به زمین برسد، این کهکشانها ستاره شناسان را قادر می‌سازند تا جهان را در اولین مراحل شکل گیری ، مورد مطالعه قرار دهند.

کوازارها فوق العاده درخشان و در عین حال بسیار مهم فشرده می‌باشند. در مقایسه با گستره کهکشان راه شیری که 100000 سال نوری می‌باشد، کوازارها قطری معادل چند روز یا هفته نوری را تشکیل می‌دهند.

تصادم کهکشان ها

بیشتر کهکشان ها از کهکشانهای همسایه خود صد هزار سال نوری فاصله دارند. به هر حال، بعضی از کهکشانها تا اندازه‌ای به یکدیگر نزدیک می‌شوند که نیروی جاذبه دو طرفه آنها اشیاء موجود در کهکشانها دیگر را به اطراف خود می‌کشد و این امر باعث بوجود آمدن توده‌هایی به نام دنباله‌های کشندی می‌گردد، که این دنباله‌ها مانند پلی کهکشان ها را به یکدیگر وصل می‌نمایند.

نزدیکی بیش از حد کهکشانها ممکن است، توأم با تصادم آنها گردیده و به دنبال این عمل یک تغییر شکل بنیادی در شکل ظاهری آنها صورت پذیرد.

تعداد بیشمار کهکشان ها

چه تعداد کهکشان در جهان وجود دارد؟

اخترشناسان گمان می‌برند که صدها میلیارد کهکشان در جهان وجود دارد اما شمار دقیق آن تا هنوز مشخص نیست. آیا لازم است تا اخترشناسان بدانند که چه تعداد کهکشان را ما تا هنوز دیده ایم و کشف کرده ایم؟ خیر حتمی‌نیست. ما تعداد دقیق کهکشان‌ها را نمی‌دانیم، اما می‌دانیم که بسیار زیاد هستند.

در یک تصویر گرفته شده توسط تلسکوپ فضایی‌هابل حدود ۱۰ هزار کهکشان دیده می‌شود. در کهکشان خود ما (کهکشان راه شیری) حدود ۱۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد ستاره وجود دارد. از جمله فقط بیش از ۸۰۰۰ ستاره آن از زمین قابل دید هستند.

در یک شرایط خوب و از یک نقطه خاص تقریبأ ۲۵۰۰ ستاره با چشم غیر مسلح دیده می‌شود. اما با بهتر شدن تلسکوپ‌های ما، شمار کهکشان‌ها هم بیشتر می‌شود و می‌توانیم بهتر به گذشته‌های دورتر بنگریم.به خاطر شمردن همه آن‌ها باید بتوانیم خیلی دور به گذشته یعنی عمیق تر به فضا بنگریم تا ببینیم که کهکشان‌ها چه زمانی تشکیل شده اند.

اما ما هنوز به آن حد نرسیده ایم. تعداد کهکشان‌ها به خوبی مشخص نشده است، اما شاید زمانی به این هدف خواهیم رسید. تخمین شمار کهکشان‌های موجود در کائنات با شمردن این که چه تعداد کهکشان را می‌توانیم در یک منطقه کوچک از آسمان بنگیریم، به دست آمده است سپس این تعداد را استفاده می‌کنیم تا حدث بزنیم که چه تعداد کهکشان در کل آسمان وجود دارد.

در حال حاضر، صدها میلیارد کهکشان توسط میدان بی نهایت عمیق تلسکوپ فضایی‌هابل در مدت یک سال شمرده شده است. هابل با نشانه گرفتن به یک قسمت کوچک آسمان برای چند ماه یعنی یک نقطه کوچک کمتر از یک دهم یک میلیونم آسمان را احتوا می‌کند،‌هابل می‌تواند تصاویری را از فاصله ۱۳ میلیارد سال نوری دور برای ما تهیه کند.

ما به آسمان می‌نگریم و با خود می‌گوییم که چه تعداد کهکشان را می‌توانیم ببینیم؟ بعد معلوم می‌شود که چقدر شمار آن زیاد است. اگر ما تعدادی از کهکشان در یک قسمت کوچک آسمان (به اندازه یک سانتی متر مربع) را برداریم و همه آسمان را با این قسمت کوچک ضرب بزنیم.

در نتیجه می‌بینیم که چقدر شمار کهکشان‌ها در آسمان زیاد است.تاکنون تخمین زده اند که تعداد کهکشانهای بزرگ عالم ۳۵۰ میلیارد و تعداد گروه‌های کهکشانی ۲۵ میلیارد و تعداد ابر خوشه‌ها نیز ۱۰ میلیون عدد است.

بیشتر بخوانید:

آخرین یافته‌ها نشان از برابری جرم کهکشان راه‌شیری با مجموع جرم ۸۰۰ ...

۱۰۰ میلیون ستاره در تصویر ۱.۵ میلیارد پیکسلی از کهکشان آندرومدا

کهکشان بدون ماده تاریک کشف شد

separator line



این مطلب چقدر مفید بود ؟
 
  • منبع
  • roshd.ir
  • deyako.com
  • ettelaat.com
دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits
statcounter