تاریخ دقیق روز جهانی حفاظت از لایه اوزون در سال ۹۸ چه روزی است ؟

۱,۵۹۵
۰
۰
دوشنبه, ۰۴ شهریور ۱۳۹۸ ۱۶:۱۲
روز جهانی حفاظت از لایه اوزون شاید در مقایسه با بسیاری از رویدادهای بین‌المللی تاریخچه چندان طولانی نداشته باشد. تاریخ دقیق روز جهانی حفاظت از لایه اوزون در سال 98 مصادف است با سه شنبه 26 شهریور (16 سپتامبر).
تاریخ دقیق روز جهانی حفاظت از لایه اوزون در سال ۹۸ چه روزی است ؟

تاریخ دقیق روز جهانی حفاظت از لایه اوزون در سال 98 چه روزی است ؟

تاریخ دقیق روز جهانی حفاظت از لایه اوزون در سال 98 مصادف است با سه شنبه 26 شهریور (16 سپتامبر)

separator line

روز جهانی حفاظت از لایه اوزون

26 شهریور (16 سپتامبر)؛ روز جهانی حفاظت از لایه اوزون

از پیامدهای منفی تخریب لایه اوزون می توان به مواردی نظیر افزایش احتمال ابتلا به سرطان های پوستی، تار شدن عدسی چشم یا آب مروارید، کاهش مقاومت بدن در برابر بیماری های عفونی، کاهش فتوسنتز، کاهش باروری فیتوپلانکتون ها (زیربناهای حیات دریایی) اشاره کرد.

separator line

نامگذاری روز جهانی حفاظت از لایه اوزون

روز جهانی حفاظت از لایه اوزون شاید در مقایسه با بسیاری از رویدادهای بین‌المللی تاریخچه چندان طولانی نداشته باشد. ماجرا به سال 1994 برمی‌گردد، در آن سال کشورهای عضو مجمع عمومی سازمان ملل، پذیرفتند تا روزی را برای حفاظت از لایه اوزون نام‌گذاری کنند، بدین ترتیب روز 16 سپتامبر (برابر با 25 شهریور) را به عنوان روز جهانی حفاظت از لایه اوزون تعیین کردند.

separator line

لایهٔ اُوزون چیست ؟

لایهٔ اُوزون یا اُزون‌سپهر لایه‌ای به ضخامت ۳۰۰ دابسون (۳ میلی‌متر) در لایهٔ استراتوسفر جو زمین است با غلظت بالایی از مولکول ازون (O۳)، که در سال ۱۹۱۳ توسط دو فیزیک‌دان فرانسوی به نام‌های شارل فابری و هانری بویسون کشف شد. لایهٔ اُوزون با جذب ۹۹٫۹–۹۵ درصد پرتو فرابنفش خورشید، موجب ادامهٔ زندگی بر روی کرهٔ زمین می‌شود. این لایه پرتوهای پرانرژی فرابنفش را جذب کرده و آن‌ها را به شکل پرتوهای فروسرخ در می‌آورند و به سطح زمین می‌فرستند.

چرخهٔ ازون-اکسیژن بیان می‌کند که پرتوهای فرابنفش به مولکول اکسیژن برخورد کرده و پیوند میان مولکول‌های اکسیژن را می‌شکند. اتم‌های حاصل با مولکول اکسیژن دیگری واکنش داده و مولکول اوزون را تشکیل می‌دهند. سطح اوزون با تغییر فصل‌ها، وزش باد و تغییرات خورشید نیز تغییر می‌یابد.

separator line

خریب لایه اوزون

در واقع تشعشعات ماوراء بنفش، هم در ایجاد لایه اوزون استراتوسفری و هم در ترکیب آن نقش دارد. اوزون ترکیب ناپایداری است که می تواند مولکول اکسیژن اضافی خود را به سرعت با کلر، برم یا ازت ترکیب کند. منشا این ترکیبات از زمین و بیشتر از فعالیت های انسانی است. این ترکیبات به نام کلروفلوئوروکربنها (سی‌اف‌سی‌ها) در ایالات متحده آمریکا اختراع‌شد و در صنعت و خانه مورد استفاده قرار گرفت.

این ترکیبات به استراتوسفر راه یافتند و عناصر کلر و برم موجود در آن‌ها طی واکنش‌های شیمیایی موجب تخریب تدریجی لایهٔ اُزوون شدند. ترکیبات ‍CFC s یا همان گازهای مبرد مورد استفاده در یخچال ها یا اسپری های مختلف است. این ترکیبات اکنون ممنوعیت گسترده ای پیدا کرده، اما بیشتر در یخچال ها، حلال های پاک کننده، دستگاه های تهویه مطبوع و... مورد استفاده قرار می گرفتند.

فرضیه تخریب لایه اوزون برای نخستین بار در سال 1974 مطرح شد. ممنوعیت استفاده از ترکیبات تخریب کننده لایه اوزون نیز از اواخر همین دهه آغاز شد و تاکنون گام های مثبتی برداشته که البته کافی نیست.

separator line

ضرورت حفاظت از لایه اوزون

اگر لایه اوزون از بین برود، زندگی از کره زمین رخت بر خواهد بست. با از بین رفتن لایه حیاتی اوزون، نسل بشری، پوشش گیاهی و حیات جانوری در مدت کوتاهی به صورت اسفباری منقرض خواهد گردید. در حال حاضر که این لایه آسیب دیده است، تشعشعات ماورای بنفش که به زمین می‌رسد شدت یافته و این مسأله باعث ایجاد سرطانهای پوست، تضعیف مکانیزم دفاعی و ایمنی بدن انسان و همچنین ایجاد آب مروارید گردیده است.

علاوه بر آن به علت آسیب دیدن لایه اوزون کل نظام زیست محیطی (اکوسیستم) در سراسر پهنه گیتی دچار ناهماهنگی و عدم توازن جدی و فزاینده شده است.

separator line

پیامدهای ناشی از تخریب لایه اوزون

تخریب و سوراخ شدن لایه اوزون باعث عبور غیر قابل کنترل تابش فرابنفش خورشیدی می‌شود که سبب افزایش دمای زمین و ذوب یخهای قطبی و افزایش آب دریاها شده که در نهایت به زیر آب رفتن خشکیها می‌انجامد و نیز موجب سوختگی پوست، ابتلا به سرطان پوست و بیماریهای چشمی، همچنین وارد آمدن خسارت عمده به جانوران و گیاهان می‌شود و بالاخره باعث انقراض زندگی تمام موجودات می‌شود.

لایه ازون، سپر شکننده ای از گاز است که زمین را از قسمت مضر پرتو های خورشید محافظت می‌کند و به این ترتیب زندگی در این سیاره را حفظ می‌کند.

در سال ۱۹۸۵، گروهی از دانشمندان انگلیسی، به صورتی کاملاً تصادفی دریافتند که مساحت قابل توجهی از لایه ازون در منطقه جنوبگان (قطب جنوب) به شدت تخریب شده و بیم آن می‌رود تا با گسترش این حفره، حیات همه‌ی زیستمندان ساکن در کره زمین به مخاطره افتد. آن‌ها اعلام کردند گازهای کلروفلوئوروکربن (FCKW) که اثر گلخانه‌ای دارند، مسبب ایجاد این سوراخ مرگ‌آور هستند؛ گازهایی که عمدتاً موارد مصرف آنها در یخچال‌ها و دیگر سازه‌های سرمایشی‌، برخی افشانه‌ها و مواد ضد عفونی‌کننده بود.

وضعیت چنان بحرانی می‌نمود که گروهی از دانشمندان به صراحت اعلام کردند در صورت تداوم روند کنونی، گازهای کلروفلوئوروکربن‌ قادرند تا سال ۲۰۵۰ لایه ازون را کاملاً نابود کرده و رخداد سرطان پوست را از آستانه‌ای خطرناک و برگشت ‌ناپذیر عبور دهند.

از همین رو، اهمیت این کشف چنان بود که بلافاصله رهبران جهان در سازمان ملل متحد تلاش کردند تا معاهده‌ای را برای مهار این بحران مرگ‌آفرین به امضا برسانند؛

کنوانسیون وین در سال 1985 برای حفاظت از لایه ازون توسط سازمان ملل متحد و دیگر کشورهای جهان تدوین گردید. کشورهای عضو کنوانسیون وین تعهد نمودند در زمینه‌های زیر همکاری و مشارکت نمایند:

  1. تحقیق و انجام اندازه‌گیری ضخامت لایه ازون و میزان اشعه ماورای بنفش
  2. تبادل اطلاعات در زمینه تولید و انتشار CFC ها
  3. تدوین پروتکل‌های مکمل بر کنوانسیون
  4. در نظر گرفتن تمهیداتی جهت کاهش تولید و مصرف CFC ها

پروتکل مونترال در ۱۶ سپتامبر سال ۱۹۸۷ در مونترال کانادا از تصویب حدود ۵۰ کشور جهان گذشت تا بلکه بتوانند با رعایت برخی تمهیدات فنی و مدیریتی، از تخریب بیشتر لایه ازون جلوگیری کرده و بدین ترتیب، این مهم‌ترین و حیاتی‌ترین سپر دفاعی نیوار (اتمسفر) را در برابر آثار خطرناک گروهی از پرتوهای خورشیدی (مانند ماوراء بنفش) مجدداً ترمیم کرده و محافظت کنند.

ایران هم یکی از نخستین کشورهایی بود که در سال ۱۹۸۹ به امضا کنندگان این پروتکل مهم پیوست تا در اجماعی کم نظیر، کشورهای جهان بکوشند با کاهش کاربرد گازهای کلروفلوئوروکربن، نسبت به ترمیم حفره‌ی ایجاد شده در لایه ازون اقدام کنند.

سال 2017 30امین سالگرد پروتکل مونترال است. به عنوان بخشی از جشن سالگرد، دبیرخانه اوزون یک کمپین ارتباطات پیش از روز جهانی ازون را که در تاریخ 16 سپتامبر 2017 (25 شهریور) تعیین شده، راه اندازی کرده است.

کمپین OzoneHeroes که در تاریخ 14 سپتامبر راه اندازی شده است، به دنبال جلب موفقیت‌های عمده پروتکل مونترال برای حفاظت از لایه ازون و آب و هوا، افزایش شناخت عمومی درباره موفقیت و تاثیر پروتکل و ایجاد پشتیبانی بیشتر برای پروتکل و دستورالعمل جدید آن برای کاهش فلوئوروکربن‌های گرم کننده آب و هوا تحت اصلاحیه کیگالی، تصویب شده در سال 2016 می‌باشد.



این مطلب چقدر مفید بود ؟
 

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم