زمان، انواع، روش و اقدامات لازم برای واکسن زدن به طیور

۱,۸۳۴
۰
۰
پنج شنبه, ۱۱ مهر ۱۳۹۸ ۱۳:۱۵

واکسیناسیون طیور زمان مصرف آن

یکی ازمسائلی که در امر پیشگیری از بیماریهای طیور علاوه بر رعایت مسائل بهداشتی از اهمیت بسیار بالایی بر خوردار است واکسیناسیون است.

اگر واکسیناسیون بخوبی وروی اصول صحیح انجام گیرد در امر پیشگیری بسیار مهم است ،ولی اگر نسنجیده و غلط انجام گیرد چه بسا عامل ایجاد بیماری و تلفات خواهد شد و می تواند منطقه ای را آلوده کند .

البته واکسیناسیون در هر منطقه بسته به میزان آلودگی و نوع بیماری منطقه فرق می کند. همچنین شرایط جغرافیایی مرغداری ، سلامت و رشد جوجه نیز مهم است .

نکات مهم در امر واکسیناسیون طیور و پرنده

  1. شرایط حمل و نگهداری واکسن : واکسن باید طی زنجیره سرد تا محل مرغداری حمل شود و دچار شوک گرمایی نشود .واکسن ها را در دمای 8-2 درجه دور ازتابش مستقیم آفتاب نگهداری کنید .
  2. مشخصات واکسن : تاریخ تولید و انقضاء و شرکت سازنده را به دقت مد نظرداشته باشید .
  3. جوجه های ضعیف و بیماررا واکسینه نکنید .
  4. شرایط استریل در هنگام واکسیناسیون را رعایت کنید.
  5. حداقل استرس و اضطراب را به جوجه وارد کنید ،تغذیه بد،سروصدا،بیماری ،گرماوسرما همه استرس محسوب می شوند .
  6. شیشه وظروف واکسنهای مصرف شده رابسوزانیدویا ضدعفونی کنید تا بیماری در مرغداری شایع نشود.
  7. آب مورد استفاده جهت واکسن خوراکی واسپری عاری از مواد ضدعفونی کننده وکلر باشد.از آب مقطرویا سرم فیزیولوژی ویاآب جوشیده استفاده کنید،ph آب مصرفی ۷ودمای آن ۱۲-۱۰درجه باشد.
  8. واکسنهای تزریقی را به مدت 3-2ساعت در دمای اتاق نگه دارید تا گرم شده وبه دمای 20-۲5درجه برسد وراحتر تزریق شودوواکنش های موضعی کاهش یابد.در هنگام استفاده از واکسن شیشه واکسن راتکان دهید
  9. سرنگ ولوازم تزریقات وظروف حمل واکسن ودستگاه اسپری را تمیز وضد عفونی کنید.
  10. طیور را چند ساعت (3-2ساعت) قبل از واکسن دادن تشنه نگه دارید .
  11. واکسن حل شده باید ظرف مدت 3-2ساعت توسط طیور مصرف شود زیرا واکسن به هنگام رقیق شدن بسرعت شروع به نابود شدن می کند.مثلاٌواکسن برونشیت عفونی پس از حل شدن ۵۰٪توان خود را طی یک ساعت از دست می دهد.
  12. به منظور حفظ ماندگاری ویروس واکسن به آن شیر خشک بدون چربی ویا شیر معمولی بدون چربی ویاکم چربی اضافه کنید.میزان شیر خشک 2-5/2گرم در لیتر آب مصرفی وشیر معمولی ۱۵٪-۱۰٪به آب مصرفی اضافه می شود.
  13. بعد از واکسیناسیون ۲روز به طیور آنتی بیوتیک بدهیدو۲۴ساعت دمای سالن را3-2درجه بالا ببرید.
  14. بهترین روش واکسیناسیون بترتیب :تزریقی +قطره چشمی – تزریقی – قطره چشمی – اسپری – آشامیدنی است .در روش تزریقی وقطره چشمی چون طیور دز کامل واکسن را دریافت می کنند ومدت ایمنی خوبی دارد و همه طیور واکسینه می شوند بهترین شیوه است در حالی که در روش اسپری وآشامیدنی این امر بطور کامل محقق نمی شود.
  15. در روش آشامیدنی لازمست آبخوری ها را با آب فاقد مواد ضد عفونی کاملا شسته و تمیز کرد و تعداد آنها نیز کافی باشد و حتی المقدور تعدادی آبخوری اضافی در نظر گرفته شود .
  16. جهت رقیق نمودن واکسن لازمست از آب مقطر ، آب آشامیدنی فاقد املاح ، کلر و مواد ضد عفونی کننده دیگر ، آب جوشیده سرد شده و یا سرم فیزیولوژی ۵/۸ درصد استفاده کرد و درجه حرارت آب مصرفی می بایستی حدود ۲۳ درجه سانتی گراد در نظر گرفته شود و PH آن برابر ۷ باشد .
  17. واکسن های کشته ( vac Inactivated ) را قبل از مصرف و در خلال واکسیناسیون بخوبی تکان دهید .
  18. در روش اسپری مطمئن باشید که گله مورد نظر عاری از آلودگی مایکوپلاسمایی و سایر بیماری های تنفسی باشد .
  19. در روش آشامیدنی لازمست آبخوری ها را با آب فاقد مواد ضدعفونی کاملا شسته و تمیز کرد و تعداد آنها نیز کافی باشد و حتی المقدور تعدادی آبخوری اضافی در نظر گرفته شود .
  20. جهت واکسیناسیون به طریقه آشنایی تجویز واکسن در طول ساعات سردتر روز باید مورد نظر قرار گیرد .

انواع واکسنهای مورد استفاده برای طیور

در حال حاضر و بطور کلی ، دو نوع واکسن مختلف برای استفاده در طیور صنعتی وجود دارد

  1. واکسن های زنده تخفیف حدت داده شده
    با توجه به جمعیت و بزرگی گله ، واکسنهایی حاوی ویروسهای تخفیف حدت داده شده ، ( با وجود محدودیتهای محیطی موجود ) بصورت گسترده مورد استفاده قرار میگیرند .
    استفاده از این واکسنها با استفاده از تکنیکهای عملی موجود صورت می پذیرد . بطور معمول ، روشهای آب آشامیدنی و یا اسپری ، برای واکسیناسیون این واکسنها استفاده میشوند .
    اما برخی از واکسنهای زنده را بایستی با روشهای اختصاصی چون قطره چشمی و یا تزریق ، استفاده نمود .
  2. واکسنهای غیرفعال
    این دسته از واکسنها ، بطور معمول در واحدهای پرورش مرغهای مادر یا تخمگذار استفاده میشوند و نیازمند مدیریت اختصاصی میباشند .
    تمامی اینگونه واکسنها ، واجد انواع تقویت کننده ها در جهت متعادل سازی پاسخ ایمنی بدن پرنده به آنتی ژنها میباشند .
    در ساخت این واکسنها ، عموما از تقویت کننده هایی چون روغن های معدنی و هیدروکسید آلومینیوم استفاده میشود .

روش های معمول واکسیناسیون

  1. روش آشامیدنی
  2. روش قطره چشمی
  3. روش اسپری یا روش آئروسل
  4. روش تزریق زیر جلد یا داخل
  5. تلقیح در نسوج بال

1. روش قطره چشمی (Eye drop )

این روش برای واکسن های زنده مانند نیوکاسل، برونشیت و لارنگوتراکییت کاربرد دارد. در این روش هر 1000 دز واکسن را در 28-22 میلی لیتر آب مقطر حل کرده و سپس یک قطره در چشم حیوان می چکانند.

بهترین راه برای تست قطره چکان و میزان آب مورد نیاز برای رقیق کردن، چکاندن 1000 قطره آب و سپس اندازه گیری آب جمع شده می باشد که میزان آب مورد نیاز برای رقیق کردن 1000 دز واکسن را روشن می سازد.

2. روش تزریقی (injection )

این روش برای واکسن های کشته و روغنی و بعضی از واکسن های زنده مانند مارک و رﺋوویروس بکار می رود. این روش بصورت تزریق داخل عضلانی( سینه و ران) و یا زیر جلدی ( گردنی) صورت می گیرد.

معمولا" این واکسن ها در بطری های 500 یا 1000 دزی در دسترس هستند که با استفاده از سرنگ های خودکار قابل تنظیم می توان جمعیت زیادی از پرندگان را در مدت زمان مشخص واکسینه کرد و ایمنی طولانی مدت ایجاد کرد.

در این روش واکسیناسیون از سرسوزن های 18 یا 19 استفاده می گردد و بعد از تزریق به هر 500 تا 1000 قطعه پرنده، سرسوزن باید عوض شود. طول سوزن بسته به جثه پرنده بین 6 تا 12 میلی متر می باشد.

در مورد طیور بیشتر بدانید::

علت و درمان بیماری نیوکاسل (ویروس واگیردار) در طیور

بیماری لارنگوتراکئیت در طیور

معرفی ۱۲۹ دارو برای درمان بیمارهای دام و طیور

هر آنچه که در مورد میخچه پای پرندگان و طیور باید بدانید! + فیلم

3.روش تلقیح در نسوج بال ( wingweb )

این روش برای تلقیح واکسن آبله بکار می رود ولی می توان برای واکسن های آنسفالومیلیت، پاستورلوز و ..... نیز استفاده کرد.

سوزن ها دارای دو تیغه می باشند که بر روی هر یک از تیغه ها یک شیار وجود دارد و باعث می شود که واکسن در دو نقطه تلقیح شود.

برای رقیق کردن آن از آب به میزان 11 میلی لیتر و گلیسرین به میزان 1 میلی لیتر برای هر 1000 دز واکسن استفاده می شود.

سوزن مربوطه باید به اندازه کافی در محلول واکسن فرو رود تا شیارهای آن کاملا" از محلول پر شود.

4. روش آشامیدنی ( oral )

اقتصادی ترین، ساده ترین ( با حداقل استرس ) و آسان ترین روش( از نظر امکانات و تجهیزات و نیروی کار مورد نیاز ) می باشد.

برای واکسن های زنده مثل گامبورو، آنسفالومیلیت که بافت هدف ویروس دستگاه گوارش است روش کاملا" مناسبی است.

در این روش احتمال خطا بالا بوده و تعداد پرندگان واکسن نخورده می تواند زیاد باشد.

نکاتی که در این روش باید مورد توجه قرار گیرد

  1. بسته به شرایط آب و هوایی و سن طیور، آب را به مدت یک تا دو ساعت قطع می کنند.
  2. آب مورد استفاده برای واکسیناسیون نباید حاوی مواد دارویی، کلر و سایر مواد ضدعفونی کننده باشد.
  3. آب مورد استفاده برای هر 1000 دز واکسن بسته به سن پرنده و شرایط آب و هوایی از 15 تا 50 لیتر ممکن است متغیر باشد، هدف رسیدن تمام پرندگان به دز مناسبی از واکسن بر اساس آب مصرفی است.
  4. برای حفاظت از ویروس های واکسن و رفع بقایای احتمالی مواد پاک کننده و یون های فلزات سنگین، میزان 1 تا 3 درصد شیر خشک نیم ساعت قبل از حل کردن واکسن در آب اضافه می شود.
  5. شستن مسیر لوله های آبخوری، زنگوله های آبخوری و..... بسیار ضروری است و فیلتر فشار شکن در سیستم نیپل از مدار خارج می شود.
  6. محلول واکسن باید در فاصله زمانی مناسب مصرف شود که بستگی به نوع واکسن دارد.( بین یک تا دو ساعت در واکسن نیوکاسل و حداکثر 4 ساعت در گامبورو )

روش اسپری

این روش در واکسن های زنده در جوجه های به سن یک یا چند روزه و پرندگان مسن تر استفاده می شود.

نکاتی که در این روش باید مورد توجه قرار گیرد:

  1. بهتر است در فصول گرم اسپری در ساعت اول صبح و یا شب که هوا خنک تر است انجام شود.
  2. توصیه می شود که مخزن واکسن دستگاه اسپری را از جنس پلاستیک انتخاب نماﺋید.
  3. تجهیزات بکار رفته در عملیات اسپری و آماده سازی محلول واکسن باید اختصاصی باشند و نباید برای انجام فعالیت های دیگر از آنها استفاده شود.
  4. در هنگام اسپری سیستم های هواده مثل هیترها و هواکش ها خاموش، پنجره ها بسته و نور سالن به حداقل می رسد.
  5. مقدار آب مورد نیاز برای هر 1000 دز واکسن به نوع و سن گله و دستگاه اسپری بستگی دارد. بطور کلی برای هر 1000 جوجه یکروزه 300 الی 500 میلی لیتر آب در نظر می گیرند. در مرغ های مسن آب مصرفی به 500 میلی لیتر می رسد.
  6. 6ذرات پراکنده شده در واکسن باید بین 80 تا 180 میکرون قطر داشته باشند. قطرات درشت تر سنگین شده و سقوط می کنند و قطرات ریزتر تبخیر خواهند شد.
  7. از روش اسپری برای تجویز واکسن ها بخصوص برونشیت H120 در داخل کارتن جوجه در سن یکروزگی استفاده می شود.
    انتقال واکسن در داخل کارتن به خاطر نزدیکی جوجه ها با تماس فیزیکی بهتر انجام می شود.
    اسپری از ارتفاع 30-20 سانتیمتری انجام شده و جوجه ها 15-10 دقیقه بعد از واکسیناسیون در داخل کارتن می مانند.
  8. رطوبت توصیه شده در زمان اسپری %75 می باشد. پایین بودن رطوبت نسبی در سالن می تواند سبب کاهش اندازه ذرات شده و فعالیت تبخیر ذرات را تشدید نماید.
  9. غبار حاصل از انجام عملیات اسپری باید به طور یکنواخت در سالن پخش شود.

روش In Ova

در این روش واکسن در زمان انتقال تخم مرغ از ستر به هچر ( 18 روزگی) توسط دستگاه مخصوص به داخل کوریوآلانتوﺋیک تزریق می شود. این روش تاکنون برای واکسن های مارک، نیوکاسل و گامبورو در جهان به ثبت رسیده است.

در این پروسه ، واکسن با استفاده از دستگاهی خاص و از طریق اتاقک هوایی در سن 17.5 تا 19 روزگی دروه انکوباسیون تخم مرغهای واجد نطفه ، وارد تخم مرغ میشود .

موثر بودن این نوع سیستم واکسیناسیون در بیماریهایی چون مارک به اثبات رسیده است . از سوی دیگر ، واکسنهایی نیز جهت استفاده با این سیستم بر علیه بیماری بورس عفونی پرندگان ، ساخته شده است .

تلاش در جهت تهیه واکسنهایی از این دست ، به سرعت در حال پیشرفت است و پیش بینی میشود که در آینده ، واکسنهای بیشتری برای استفاده در این سیستم ساخته شوند .


این مطلب چقدر مفید بود ؟
 

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم