ریشه و معنی ضرب المثل هفت خط از کجا آمده ؟

۳,۸۴۹
۵۷
۰
دوشنبه, ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۸ ۱۶:۱۲
ضرب المثلی که امروز به آن می پردازیم ضرب المثل هفت خط است. با ما در دلگرم همراه شوید تا ببینیم اصلا هفت خط چه بوده و به چه کسانی هفت خط می گویند .
ریشه و معنی ضرب المثل هفت خط از کجا آمده ؟

ضرب‌ المثل هفت خط

ضرب‌المثل یا زبانزد گونه‌ای از بیان است که معمولاً تاریخچه و داستانی پندآموز در پس بعضی از آن‌ها نهفته است. بسیاری از این داستان‌ها از یاد رفته‌اند، و پیشینهٔ برخی از امثال بر بعضی از مردم روشن نیست؛ بااین‌حال، در سخن به‌کار می‌رود.

شکل درست این واژه «مَثَل» است و ضرب در ابتدای آن اضافه است. به عبارتِ دیگر، «ضرب‌المثل» به معنای مَثَل زدن (به فارسی: داستان زدن)است.

ضرب المثل هفت خط به چه معناست؟

افراد بسیار زیرک و باهوش و در عین حال رند و حقه باز و حیله گر را در عرف اصطلاح عامه به «هفت خط» مثل می زنند و فی المثل می گویند :«فلانی از آن هفت خط هاست».

هفت خط

ریشه ضرب المثل هفت خط

جام های شراب در قدیم دارای هفت خط بودند و هرکس بنا بر ظرفیتش تا یک خط خاص می توانست شراب بنوشد.

این خطها عبارت بودند از :

  • خط مزور، کمترین میزان شراب در جام
  • خط فرودینه
  • خط اشک
  • خط ازرق، این خط کاملاً در وسط پیمانه بوده و خط اعتدال در شراب‌خواری محسوب می‌گردید
  • خط بصره
  • خط بغداد
  • خط جور که لب پیمانه بوده و جام بیش از آن جا نداشته؛ به عبارت دیگر جام لبریز از شراب می‌بوده است.

بودند افرادى که تا هفت خط شراب را می‌نوشیدند بدون آنکه حالت مستانه درآنها ظاهر شود که در پی آن دست به حرکاتی بزنند که موجب هتک حرمتِ حضور پادشاه در مجلس بشود.

این قبیل افراد را "هفت خط" می‌نامیده‌اند، یعنی که آنها افرادی صاحب ظرفیت و زرنگ بوده و به کلیه رموز و فنون شراب‌خواری تسلط کامل داشته‌اند. این اصطلاح به مرور زمان جنبه عام و مَجازی پیدا کرده و در فرهنگ عامه به افراد باهوش و زیرک و مرد رند "هفت خط" اطلاق گردیده است.

این روایت برمی‌گردد به آئین شرابخواری در حضور پادشاه در دوران ساسانیان. در آن زمان پیمانه‌های ظریف و زیبایی از شاخ گاو یا بزکوهی درست می‌کردند که چون پایه نداشته است کسی نمی‌توانسته آن را روی زمین یا میز بگذارد و از نوشیدن شرابِ ریخته شده در پیمانه‌اش طفره برود.

از این رو دارند جام مجبور بوده است محتویات آن را لاجرعه سر بکشد. اما برای اینکه کسی بیش از اندازۀ ظرفیت خود باده گساری نکند و از سر مستی با حرکت و یا گفتار خود، احترام و شأن مجلس شاهانه را از بین نبرد، هر کدام از مدعوین، پیمانه (شاخ) مخصوص خود را داشته که به جهت تعین میزان توانایی او در باده‌گساری خطی در داخل آن شاخ کشیده شده بوده که ساقی برای دارنده پیمانه فقط تا حدِ همان خط، شراب در پیمانه‌اش می‌ریخته است. به مرور زمان تمامی پیمانه‌های شراب را با هفت خط، مشخص و درجه‌بندی کردند.

divider

بیشتر بخوانید:

ضرب المثل وای به حال شما که جوال جوال می برید به چه معناست ؟

معنی ضرب المثل آب از سرچشمه گل آلود است چیست ؟

ضرب المثل آب زیر کاه کنایه از چیست ؟

آشنایی با ضرب المثل زیبای این سرزمین ماندن ندارد

ضرب المثل علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد به چه معناست ؟


این مطلب چقدر مفید بود ؟
(57 امتیاز , میانگین: 4.8 از 5)  
  • برچسب ها:
  • ضرب المثل
  • ریشه ضرب المثل
  • هفت خط
  • حقه باز
  • حیله گر
  • رند
  • زیرک
  • باهوش
  • ضرب المثل هفت خط

دیدگاه ها

شما هم می توانید نظرات خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید
hits

آخرین مطالب دلگرم

StatCounter